Vướng mắc trong quản lý an toàn thực phẩm khi thực hiện chính quyền 2 cấp

Các địa phương phản ánh, khi thực hiện chính quyền 2 cấp, việc kiểm tra công tác đảm bảo an toàn thực phẩm các cơ sở kinh doanh khi có sai phạm thì chưa tham mưu được đơn vị ký ban hành văn bản xử phạt. Trước đây có phòng y tế tham gia đoàn và tham mưu chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện ký quyết định xử phạt.

Về vấn đề này, Bộ Y tế cho biết khoản 1 Điều 5 Nghị định số 189/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính; điểm d, khoản 1 Điều 4 Thông tư số 48/2015/TTBYT của Bộ Y tế, đã quy định Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn, trạm y tế xã chịu trách nhiệm kiểm tra an toàn thực phẩm trên địa bàn xã.

Theo đó, trạm y tế xã và các phòng chuyên môn do Ủy ban nhân dân cấp xã được giao nhiệm vụ trên cơ sở quy định của pháp luật tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp xã ra quyết định xử phạt.

Các địa phương cũng phản ánh chưa có Thông tư của Bộ Y tế hướng dẫn về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền lĩnh vực an toàn thực phẩm. Vì vậy, địa phương đề nghị sớm đề xuất ban hành Luật An toàn thực phẩm sửa đổi; và các văn bản hướng dẫn triển khai thực hiện công tác an toàn thực phẩm. Đồng thời, Bộ Y tế sớm rà soát ban hành các quy chuẩn cho các sản phẩm thực phẩm còn thiếu.

Theo Bộ Y tế, việc phân cấp, phân quyền được thực hiện theo Nghị định số 148/2025/NĐ-CP và Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Chính phủ giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xây dựng dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) báo cáo Chính phủ, trình Quốc hội trong tháng 5-6/2026.

Hiện Bộ Y tế đang phối hợp với các Bộ, ngành và cơ quan liên quan để dây dựng dự án Luật, trình cấp có thẩm quyền đúng tiến độ. Hiện nay, Bộ Y tế đang soát xét các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế. Trên cơ sở đó, sẽ xây dựng kế hoạch sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các quy chuẩn kỹ thuật cho các năm tiếp theo.

Bên cạnh đó, theo các địa phương, thời gian giải quyết đối với một thủ tục hành chính ngắn, có thủ tục 3-5 ngày, trong khi phải kiểm tra, đối chiếu rất nhiều chỉ tiêu trong khi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về an toàn thực phẩm chưa hoàn thiện, còn nhiều điểm trống.

Đặc biệt là hệ thống quy chuẩn cho các sản phẩm thực phẩm chưa đủ với thực tế các sản phẩm đang lưu hành trên thị trường. Vì vậy, cơ quan quản lý khó khăn trong tra cứu, tham mưu quản lý.

Bộ Y tế cho biết nội dung này các đơn vị chủ trì soạn thảo sẽ rà soát, xem xét trong quá trình xây dựng các văn bản, trong đó có quy định về thời gian thực hiện thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, hiện nay theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ là cắt giảm điều kiện đầu tư, kinh doanh, cắt giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính. Cụ thể, tại mục 1.II Nghị quyết số 68/NQ-CP ngày 26/3/2025 có nêu rõ: Cắt giảm, đơn giản hoá ngay thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh bảo đảm bãi bỏ ít nhất 30% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết; giảm ít nhất 30% thời gian giải quyết của các thủ tục hành chính, 30% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính.