Bộ Y tế đang xây dựng hồ sơ dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), trên cơ sở nhận định về những bất cập, vướng mắc trong quá trình thực hiện Luật hiện hành, sự thay đổi của tình hình sản xuất, kinh doanh thực phẩm, cũng như nhu cầu tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng...

Tại dự thảo, Bộ Y tế đề xuất nhiều nhóm giải pháp để tăng cường công tác quản lý về an toàn thực phẩm trong giai đoạn tới.

Trước hết, là nhóm giải pháp về tăng cường quản lý đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh sản phẩm thực phẩm có nguy cơ cao. Mục tiêu nhằm siết chặt quản lý từ khâu sản xuất đến khi sản phẩm được lưu thông trên thị trường, kết hợp tăng cường cả “tiền kiểm” và “hậu kiểm” đối với sản phẩm nguy cơ cao để đảm bảo các sản phẩm lưu thông trên thị trường an toàn và chất lượng cho người sử dụng, hướng tới phương thức kiểm soát an toàn thực phẩm của các nước phát triển.

Theo đó, Bộ Y tế đề xuất quy định bắt buộc các cơ sản xuất sản phẩm thực phẩm nguy cơ cao áp dụng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến, nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm trong suốt quá trình sản xuất và kiểm soát an toàn thực phẩm của các nước phát triển.

Tăng cường quản lý cơ sở kinh doanh sản phẩm thực phẩm thông qua các hoạt động tiền kiểm, hậu kiểm đối với sản phẩm thực phẩm.

Cụ thể, ở khâu sản xuất, bổ sung quy định mới yêu cầu các cơ sở sản xuất sản phẩm thực phẩm nguy cơ cao (không bao gồm sản phẩm bảo vệ sức khỏe) phải đáp ứng điều kiện sản xuất tiên tiến trên thế giới như HACCP; ISO 22000; IFS; BRC; FSSC 22000...

Đồng thời, vẫn duy trì yêu cầu các cơ sở sản xuất sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khoẻ phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu thực hành sản xuất tốt (GMP) thực phẩm bảo vệ sức khoẻ.

Trước khi lưu hành trên thị trường, phải đăng ký lưu hành sản phẩm và quy định thời hạn hiệu lực của giấy đăng ký lưu hành, kiểm soát toàn bộ quá trình lưu hành của sản phẩm thực phẩm thông qua việc thông báo cho cơ quan quản lý có thẩm quyền liên quan đến sản phẩm.

Ngoài ra, đối với sản phẩm thực phẩm nhập khẩu có nguy cơ cao, ngoài việc đăng ký lưu hành còn bổ sung quy định tăng cường hoạt động kiểm tra nhà nước.

Quản lý trong toàn bộ quá trình lưu hành sản phẩm. Trong đó ở khâu hậu kiểm: Tập trung việc kiểm tra hồ sơ, thủ tục cấp giấy đăng ký lưu hành, công bố tiêu chuẩn áp dụng, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện kinh doanh thực phẩm; chất lượng, an toàn của sản phẩm thực phẩm trong quá trình kinh doanh và các sản phẩm thực phẩm có nguy cơ cao, sản phẩm thực phẩm có khả năng sử dụng sai mục đích, dễ bị lạm dụng.

Tăng cường quản lý hoạt động quảng cáo trên sàn thương mại điện tử và nền tảng xã hội. Công khai thông tin bản đăng ký công bố sản phẩm hoặc hồ sơ công bố chất lượng, hồ sơ quảng cáo được cơ quan có thẩm quyền xác nhận trên sàn thương mại điện tử và nền tảng xã hội. Giám sát đơn vị kinh doanh phát hành quảng cáo, người chuyển tải quảng cáo, người có ảnh hưởng thực hiện quảng cáo thực phẩm, người nổi tiếng và người có ảnh hưởng phải công khai rõ ràng mối quan hệ tài trợ khi quảng cáo.

Cơ sở kinh doanh sản phẩm thực phẩm (bao gồm sản phẩm thực phẩm nguy cơ cao) phải đáp ứng điều kiện bảo quản, hệ thống chất lượng, tài liệu chuyên môn kỹ thuật và nhân sự phù hợp để đảm bảo chất lượng, an toàn sản phẩm, thực phẩm.

Bộ Y tế cho rằng các sản phẩm nguy cơ cao là những sản phẩm thực phẩm sử dụng cho đối tượng dễ bị tổn thương (người già, trẻ em), người có nguy cơ mắc bệnh như tiểu đường, huyết áp…), dễ bị lạm dụng. 

Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đề xuất nhóm giải pháp phân quyền quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm ở trung ương và phân cấp trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc thực hiện quyền quản lý an toàn thực phẩm tại địa phương.

Cụ thể, quy định rõ về trách nhiệm quản lý sản phẩm thực phẩm của các Bộ, ngành liên quan, bao gồm Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương để tránh chồng chéo khi thực hiện chức năng quản lý nhà nước. Đồng thời, tăng cường trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp trong việc tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm tại địa phương.

Các giải pháp nữa cũng được tính đến là kiểm soát các sản phẩm thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn trước khi lưu thông trên thị trường, theo hướng dựa trên mức độ nguy cơ của từng loại sản phẩm thực phẩm; kiểm soát các lô hàng thực phẩm khi nhập khẩu vào cửa khẩu Việt Nam theo hướng dựa trên nguy cơ của từng loại sản phẩm và lịch sử tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.

Ngoài ra, kiểm soát chặt đối với các chất đưa vào sản xuất, chế biến sản phẩm thực phẩm có khả năng sử dụng sai mục đích, dễ bị lạm dụng thành các chất nguy hại…