Xuất khẩu máy móc tận dụng tốt chứng nhận xuất xứ ưu đãi từ các FTA

Theo thống kê của Bộ Công Thương, xuất khẩu máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác tiếp tục là một trong những điểm sáng của hoạt động thương mại năm 2025.

Việc tận dụng hiệu quả các loại C/O ưu đãi đã giúp máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng Việt Nam mở rộng thị trường, giảm chi phí thuế quan và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Cụ thể, trong cơ cấu C/O được cấp, C/O form B – loại chứng từ không ưu đãi, chủ yếu dùng để xác nhận xuất xứ Việt Nam đạt kim ngạch 1,5 triệu USD. Dù giá trị không lớn, nhưng đây vẫn là công cụ cần thiết để đáp ứng yêu cầu xuất xứ tại các thị trường không áp dụng ưu đãi thuế quan theo FTA.

Ở nhóm C/O ưu đãi, nổi bật là C/O form D theo Hiệp định ATIGA (Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN) với kim ngạch 368,3 triệu USD. Việc thuế nhập khẩu nội khối ASEAN giảm về 0% đã tạo điều kiện thuận lợi để máy móc, thiết bị của Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào các thị trường lân cận, phục vụ nhu cầu sản xuất và đầu tư hạ tầng ngày càng tăng trong khu vực.

C/O theo các FTA thế hệ mới tiếp tục đóng vai trò quan trọng. Kim ngạch xuất khẩu sử dụng C/O form CPTPP (Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương) đạt 150,4 triệu USD, cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước thích ứng với các quy tắc xuất xứ chặt chẽ để khai thác hiệu quả các thị trường như Canada, Australia, Nhật Bản hay Mexico.

Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu máy móc, thiết bị sử dụng C/O form EUR.1 theo Hiệp định EVFTA (Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU) đạt 1,06 tỷ USD. Đây là minh chứng cho khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và xuất xứ ngày càng cao của hàng công nghiệp Việt Nam khi tiếp cận thị trường EU – khu vực có yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, môi trường và truy xuất nguồn gốc.

Trong số các FTA khu vực, Hiệp định AANZFTA (Hiệp định thành lập Khu vực thương mại tự do ASEAN-Australia-New Zealand) ghi nhận kim ngạch sử dụng C/O form AANZ lên tới 4,38 tỷ USD, chiếm tỷ trọng lớn nhất. Australia và New Zealand tiếp tục là những thị trường ổn định đối với nhóm hàng máy móc, thiết bị, nhất là trong các lĩnh vực khai khoáng, nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp chế biến.

Bên cạnh đó, xuất khẩu sử dụng C/O form RCEP đạt 277,6 triệu USD, phản ánh xu hướng doanh nghiệp tận dụng linh hoạt các cam kết khu vực để tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Các C/O song phương và khu vực khác như form AI (AIFTA) đạt 441,7 triệu USD, form VK (VKFTA) đạt 441,4 triệu USD cũng cho thấy vai trò ngày càng rõ của thị trường Ấn Độ và Hàn Quốc đối với máy móc, thiết bị Việt Nam.

Ở các thị trường truyền thống và láng giềng, C/O form S theo Hiệp định thương mại song phương Việt Nam – Lào đạt 1,9 triệu USD, góp phần duy trì dòng chảy thương mại ổn định. Trong khi đó, kim ngạch sử dụng C/O form AK theo AKFTA ở mức khiêm tốn, phản ánh sự cạnh tranh mạnh mẽ tại thị trường Hàn Quốc đối với nhóm hàng này.

Số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cũng cho thấy đà tăng trưởng vững chắc của nhóm hàng máy móc, thiết bị.

Trong nửa đầu tháng 12, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này đạt hơn 2,4 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch từ đầu năm đến ngày 15/12/2026 lên 55,9 tỷ USD.

Theo đánh giá của các chuyên gia, xuất khẩu máy móc, thiết bị gắn chặt với xu hướng nâng cao hàm lượng công nghiệp trong cơ cấu xuất khẩu. Việc tận dụng C/O ưu đãi không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, mà còn thúc đẩy đầu tư vào công nghệ, sản xuất linh kiện và nội địa hóa, từ đó nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.