Biến động chiều 15/5 phản ánh một khía cạnh của tâm lý đám đông

Thị trường tưởng như đã tốt lên, nhưng yếu tố tâm lý biến động quá thất thường vẫn khiến rủi ro cao.

Thị trường ngày 15/5/2014:

Giao dịch chiều nay đáng chú ý không chỉ ở những phút hoảng loạn đầu tiên, mà còn ở những phản ứng sau đó. Không mấy người phản ứng được trong cú sốc đầu tiên, nhưng phản ứng trong thời gian còn lại của phiên bộc lộ nhiều lo ngại hơn.

Các lệnh bán lô lớn, lệnh MP được sử dụng tối đa trong đợt tháo chạy ngay khi thị trường mở cửa trở lại. Các lệnh này quét tất cả các bước giá có cầu đối ứng chừng nào đủ khối lượng với mức bán ra thì thôi. Chính vì thế rất khó phản ứng kịp kiểu hủy lệnh mua hay vào lệnh mua mới. Thị trường biến động đến hơn 20 điểm trong nháy mắt thì việc đầu tiên là dừng lại tìm hiểu nguyên nhân hoặc “hóa đá” luôn, chứ không nói gì đến lao vào bắt đáy.

Các lệnh bán là được thực hiện ở hầu hết các cổ phiếu chứ không phải “đốn trụ”. Sức ép cũng cực lớn, không phải một dạng “đè” hay “rung lắc” thường thấy. Đây là kết quả của sự hoảng loạn cùng thời điểm. Vì thế biến động chiều 15/5 phản ánh một khía cạnh của tâm lý đám đông.

Biến động hôm nay vừa xấu lại vừa tốt. Điểm tốt là buổi chiều không phải là hệ quả của buổi sáng. Đúng là buổi sáng giá hơi nóng và bắt đầu điều chỉnh một chút lúc trước giờ nghỉ, nhưng mức rơi chiều nay không mang tính điều chỉnh bình thường.

Giao dịch hai phiên tách biệt thì có thể nhìn nhận phiên sáng bộc lộ những yếu tố tích cực đã xuất hiện: Mua tốt hơn, đẩy giá bạo hơn, cung hàng ít hơn trong điều kiện bình thường. Điều kiện bình thường là yếu tố quan trọng. Nếu không có các tin sốc, thị trường có thể đã ổn định.

Điểm tốt buổi chiều là đà rơi cực mạnh đã góp phần rũ bỏ nhanh hơn những người muốn chốt lời ngắn hạn (ví dụ T ) hoặc đang ngập ngừng chuyện cắt lỗ hay không. Tâm lý người cắt lỗ khi thấy giá tăng là muốn giữ lại để chờ hòa vốn hay có lãi. Còn khi đang phân vân, thị trường giảm mạnh sẽ thúc đẩy việc bán được quyết định nhanh hơn. Do đó lượng hàng lỏng lẻo ngắn hạn hôm nay có thể đã rơi rụng khá nhiều.

Điểm xấu là tâm lý vẫn rất thiếu ổn định. Cho đến hết buổi sáng, không nhiều người nghi ngờ yếu tố tâm lý vì chưa có các điều kiện để thử thách. Đến khi thị trường đón nhận thông tin bất lợi ngoài dự đoán, tâm lý đã chuyển biến ngay lập tức.

Nghĩa là nhà đầu tư vẫn còn đang phòng thủ, sẵn sàng nghe ngóng. Mà bối cảnh hiện tại, không ai biết được dòng thông tin sẽ tiếp tục như thế nào. Đó chính là lý do phải đặt yếu tố an toàn lên trên yếu tố giá. Chẳng hạn với những ai lỡ mua cao hôm nay hay hôm qua, giờ phải tìm các yếu tố tích cực để ủng hộ vị thế của mình, khó có cái nhìn khách quan được.

Điểm xấu nữa là nếu thị trường thực sự mạnh, khi cú sốc đầu tiên quan nhanh, cầu bắt đáy vào, thị trường phải có một độ bật trở lại mạnh hơn. Rơi mạnh như vậy là cơ hội vào hàng cho những ai muốn mua đang chờ giá tốt. Nếu mua không đẩy mạnh được, tức là ngay cả những người muốn mua cũng chấp nhận bỏ qua, chờ đợi thêm. Điều đó thể hiện ý chí mua chưa kiên quyết.

Thị trường chiều nay sau cú sốc ban đầu là bắt đầu lên xuống liên tục rất mạnh. Từ sau 2h bắt đầu chậm lại, giá bò ngang ở mức sâu dưới tham chiếu mà không lên thêm được. Kết quả này xuất phát từ nguyên nhân hoặc là cầu không dám đẩy mạnh hơn, hoặc là cung còn tiếp tục ra hàng.

Dòng tiền chiều nay chỉ ở mức vừa phải. Khoảng 1.889 tỷ hai sàn. Gần một nửa số này là bắt đáy và khớp bị động do lệnh bán quét phải. Tổng cả phiên khoảng 2.500 tỷ. Nếu hôm nay giao dịch trên 3.000 tỷ thì tình thế sẽ sáng sủa hơn. Vốn nội thuần khoảng 1.800 tỷ cả phiên, chưa đủ lớn. Tuần trước đã có những ngày nhà đầu tư trong  nước bắt đáy hơn 1.900 tỷ đến gần 3.000 tỷ (8-9/5) mà còn chưa cản được đà giảm.

Sau phiên hôm nay khả năng cao là thị trường sẽ cân bằng trong thế yếu. Giao dịch khó có thể mạnh về giá lẫn thanh khoản khi cả hai bên còn nhìn ngó lẫn nhau. Dòng vốn trong nước lúc này quan trọng nhất vì thể hiện quan điểm mua của nhà đầu tư, còn nước ngoài vẫn sẽ mua ròng lớn. 

Chốt lại, sau phiên hôm nay không nên bi quan quá mức mà cũng không cần lạc quan tếu. Thị trường tự nó vận động nếu có dòng vốn đủ tốt. Dòng tiền vẫn rất lớn, chỉ là mức độ chấp nhận giá đến đâu. An toàn lúc này quan trọng nhất.

Giao dịch:

May mắn trong chuyện đảo hàng. Sáng bán SSI giá 22.3, chiều lỡ mất giá sàn vì biến động nhanh quá nhưng vẫn cover được 20. TCM bán 23.6, cover sàn.

Danh mục theo dõi:

SSI:

SSI là điển hình cho việc hàng vẫn còn rất nhiều, đủ gây sức ép mạnh. Buổi sáng giá được đẩy lên dữ dội, sát mức trần nhưng có dấu hiệu yếu đi về cuối buổi. Giá từ 22.4 về 21.6. Buổi chiều SSI có lúc khớp sàn nhưng là do lệnh MP quét xuống. Buổi chiều sau khi giằng có ở 20 giá lại được đẩy hồi tới tận 21.1, tức là dội được về tham chiếu. Nếu cầu thực sự mạnh, SSI sẽ không bị ép trở lại 20.5 cuối phiên.

Vol hôm nay rất khá, nhưng khoảng 2,2 triệu xả dưới tham chiếu, chiếm 43%. Khoảng 53% (2,7 triệu) khớp trên tham chiếu trong buổi sáng. Sau khi đã hấp thụ một lượng hàng lớn ở mức trên tham chiếu, cầu đẩy rất khá mà SSI vẫn phải chịu lượng hàng lớn nữa xả dưới tham chiếu. Rõ ràng là cung hàng rất nhiều.

Bù lại SSI tỏ ra phản ứng tốt ở giá 20. Ngưỡng này trụ được sang phiên thứ 2 trong điều kiện giao dịch bình thường (không kịch biên độ) thì có thể xác định một mức hỗ trợ ngắn hạn ở đây. SSI cần có thêm vài phiên test cung nữa ở quanh 20. 

TCM:

Biến động hôm nay cho thấy lượng hàng lỏng lẻo là cao. Buổi sáng TCM giao dịch không mạnh dù thị trường chung rất mạnh. Giá High tới 23.8 nhưng cầu thực chất chỉ tạo mặt bằng ổn định ở 23.6, trên tham chiếu vài giá. Cuối giờ sáng đã bị ép về sát tham chiếu.

Buổi chiều TCM bị xả dữ dội và không có cầu đẩy đủ khỏe để tạo nhịp hồi dài như nhiều mã khác. Từ 1h30 giá đã bị ép chặt ở mức sàn và càng về cuối phiên càng bán mạnh. Vol hôm nay giảm 33% so với hôm qua mà 62% (776k) khớp dưới tham chiếu chứng tỏ hàng xả còn lớn.

TCM đã không có cơ hội bù khoảng trống giảm giá hôm 13/5 và sức ép hôm nay còn mạnh như vậy thì khả năng giảm tiếp là cao. 

HCM:

Giá cuối phiên được chốt ở tham chiếu nên HCM hôm nay giao dịch khá ổn. Vol cực cao nhưng độ hồi cũng rất mạnh. Buổi sáng HCM có nhiều lần được chặn mua trần và buổi chiều bị ép xuống sâu nhất là 24, chưa tới mức sàn. 

Bất ngờ là lượng xả dưới tham chiếu chỉ gần 107k, chưa tới 5% Vol. Trái lại, khớp trên tham chiếu là gần 1,9 triệu, chiếm 80% Vol. HCM buổi chiều sau khi thị trường ổn định hơn, đã bị kiềm chế ở 25.5 trở xuống. Như vậy là có áp lực bán giá cao. Áp lực này không đáng ngại lắm vì bán ra không quyết liệt, nếu thị trường ổn trở lại thì áp lực này sẽ giảm. HCM đang có vùng hỗ trợ ngắn hạn ở 23-24. Nếu test cung thấp trong vùng này thì có khả năng tạo đáy trong điều kiện thị trường bình thường.

* “Blog chứng khoán” mang tính chất cá nhân và không đại diện cho ý kiến của VnEconomy. Những quan điểm, đánh giá là của cá nhân nhà đầu tư và VnEconomy tôn trọng quan điểm cũng như văn phong của tác giả. VnEconomy và tác giả không chịu trách nhiệm về những vấn đề phát sinh liên quan đến các đánh giá và quan điểm đầu tư được đăng tải.