PYN Elite cho rằng thị trường đã vận động theo cách khó lý giải khi nhiều cổ phiếu của các doanh nghiệp lớn, có thanh khoản cao và công bố kết quả kinh doanh xuất sắc lại phần lớn giảm giá.

Pyn Elite Fund vừa nhận định về triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam nhấn mạnh: Thị trường đã vận động theo cách khó lý giải khi nhiều cổ phiếu của các doanh nghiệp lớn, có thanh khoản cao và công bố kết quả kinh doanh xuất sắc lại phần lớn giảm giá. 

ĐỊNH GIÁ PHẦN LỚN CỔ PHIẾU GIẢM XUỐNG MỨC THẤP LỊCH SỬ

Theo quỹ, thị trường chứng khoán trên diện rộng, không bao gồm nhóm Vingroup, đang giao dịch ở mức P/E 8,8 lần theo dự báo đồng thuận của Bloomberg cho năm 2027. Xét đến tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh của Việt Nam trong năm nay, định giá cổ phiếu đã giảm xuống mức thấp lịch sử.

Triển vọng kinh tế và tăng trưởng lợi nhuận của Việt Nam trong những năm tới cũng rất tích cực.

Tăng trưởng lợi nhuận trong nửa đầu năm đạt tới 46%, nhưng nếu loại trừ các khoản mục bất thường, tăng trưởng lợi nhuận cả năm được kỳ vọng ở mức 20–25%, đây vẫn là một kết quả rất đáng ghi nhận.

Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay, chỉ số VN-Index của thị trường chứng khoán Việt Nam chỉ tăng nhẹ, thị trường tập trung chủ yếu vào VIC. Bên cạnh đó, một số cổ phiếu dầu khí cũng tăng giá. Tuy nhiên, nhìn tổng thể, thị trường vẫn trì trệ khi nhiều cổ phiếu giảm giá bất chấp kết quả kinh doanh rất tốt.

Quỹ cho rằng có hai yếu tố chính giải thích diễn biến giá kém tích cực của thị trường là cán cân thương mại của Việt Nam và chiến tranh Iran. Các yếu tố này đã hạn chế tốc độ tăng của lượng tiền lưu thông trong nền kinh tế, trong khi nhu cầu tín dụng vẫn ở mức cao. Tốc độ tăng cung tiền chậm đã khiến điều kiện thanh khoản trở nên khó khăn hơn.

Việt Nam hiện là một trung tâm sản xuất công nghiệp quan trọng của thế giới, đồng thời ngành xuất khẩu phải nhập khẩu một lượng lớn linh kiện phục vụ sản xuất.

Cán cân thương mại đã xấu đi khi giá nhập khẩu chip nhớ phục vụ ngành sản xuất xuất khẩu tăng vọt vào cuối mùa xuân và đầu mùa hè.

Tính toán của quỹ cho thấy, tác động tiêu cực của việc giá chip nhớ tăng đối với cán cân thương mại lên tới 25 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2026. Trong khi đó, giá dầu nhập khẩu tăng đã làm thâm hụt cán cân thương mại tăng thêm khoảng 6 tỷ USD.

Thâm hụt thương mại không chỉ ảnh hưởng đến cán cân ngoại thương mà còn làm suy giảm dự trữ USD và qua đó thắt chặt thanh khoản của thị trường nội địa.

Bên cạnh cán cân thương mại, PYN Elite cho rằng chiến tranh Iran đã làm gia tăng kỳ vọng lạm phát trên toàn cầu. Cùng thời điểm, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cũng vừa tăng lãi suất vào tuần trước.

Diễn biến lãi suất USD có ảnh hưởng đến khả năng điều hành tỷ giá và chính sách lãi suất của các ngân hàng trung ương khác. Điều này khiến Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ngày càng khó duy trì thanh khoản cao đồng thời bảo đảm sự ổn định của đồng dong.

PYN Elite đánh giá lạm phát bản thân chưa trở thành vấn đề tại Việt Nam. Quyết định nhanh chóng của Chính phủ về việc loại bỏ thuế trong giá bán lẻ xăng dầu cũng đã giúp mức tăng giá tại các trạm xăng, ngay cả trong trường hợp xấu nhất, chỉ ở khoảng 30%.

Tuy nhiên, áp lực lại đến từ lãi suất và thanh khoản. Khi lãi suất tăng và thanh khoản bị thắt chặt, nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn và bán cổ phiếu.

Lãi suất tiền gửi tại Việt Nam tăng mạnh, tương đồng với xu hướng tăng của lợi suất trái phiếu Chính phủ. Diễn biến này đã khiến một bộ phận nhà đầu tư trong nước chuyển tiền từ cổ phiếu sang tiền gửi ngân hàng.

NHIỀU QUỸ GẶP KHÓ VÀ CHẤM DỨT HOẠT ĐỘNG 

Trong bối cảnh thị trường diễn biến không thuận lợi, giá trị chứng chỉ quỹ PYN Elite hiện thấp hơn 8% so với đầu năm. Con số này tương phản với mức tăng 17% trong năm 2025, dù theo PYN Elite, năm 2025 cũng đã là một năm khó khăn đối với các quỹ đầu tư chủ động.

Trong năm nay, sự không đồng nhất giữa diễn biến của danh mục và VN-Index tiếp tục trở thành vấn đề đối với các quỹ chủ động. 

PYN Elite cho rằng thị trường đã vận động theo cách khó lý giải khi nhiều cổ phiếu của các doanh nghiệp lớn, có thanh khoản cao và công bố kết quả kinh doanh xuất sắc lại phần lớn giảm giá. Trong khi đó, chỉ số chủ yếu được nâng đỡ bởi VIC của Vingroup, cổ phiếu có tỷ trọng lớn trong VN-Index.

Diễn biến này cũng tạo áp lực lên hoạt động của ngành quản lý tài sản. Nhiều quỹ đã chịu ảnh hưởng từ diễn biến yếu của thị trường trên diện rộng. Năm trước đó vốn đã khó khăn đối với các quỹ quản lý chủ động khi VIC tăng mạnh và kéo chỉ số đi lên đáng kể.

"Trong năm nay, tôi đã nghe từ nhiều quỹ khác rằng diễn biến yếu hơn chỉ số đã dẫn tới mất khách hàng và gia tăng hoạt động rút vốn. Một số công ty quản lý tài sản buộc phải cắt giảm nhân sự hoặc chấm dứt hoàn toàn hoạt động. Đồng thời, trong ngành cũng đang diễn ra các thương vụ tái cấu trúc sở hữu", ông Petri Deryng, người quản lý quỹ cho biết. 

PYN Elite thừa nhận thất vọng với hiệu suất tương đối hiện tại và cho biết quỹ không tìm cách che giấu thực tế này.

Một trong những vấn đề được PYN Elite quan tâm là tác động thực tế của việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên nhóm thị trường mới nổi (EM).

Theo quỹ, tác động này chưa thể hiện rõ trên thị trường. Thanh khoản giao dịch trên thị trường chứng khoán đã ở mức rất thấp trong ba tháng qua, trong khi giá trị giao dịch hằng ngày đã giảm một nửa so với năm ngoái.

Tuy nhiên, việc Việt Nam được xếp vào nhóm EM sẽ tạo điều kiện để thị trường đón thêm nhà đầu tư và dòng vốn mới. Vanguard, nhà quản lý ETF lớn thứ hai thế giới, đã thông báo trong tuần trước rằng sẽ bắt đầu đầu tư vào Việt Nam từ thời điểm này. Trong vòng một năm, khoản đầu tư vào cổ phiếu Việt Nam của Vanguard được kỳ vọng tăng lên 2,5 tỷ USD.

Không chỉ Vanguard, các quỹ thụ động khác theo dõi các chỉ số FTSE cũng được kỳ vọng thực hiện tương tự. Bên cạnh đó, việc nâng hạng còn có thể thu hút dòng vốn từ các quỹ quản lý chủ động đầu tư vào Việt Nam.

Sau FTSE Russell, sự quan tâm tiếp theo của thị trường tập trung vào khả năng MSCI nâng hạng Việt Nam. Theo PYN Elite, những chiến lược gia thị trường lạc quan nhất tại Việt Nam kỳ vọng MSCI, công ty chỉ số lớn nhất thế giới, sẽ đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi vào tháng 6/2027.