“Mỹ rất lạc quan về tăng trưởng thương mại giữa hai nước và mong muốn mở rộng xuất khẩu hàng hoá và dịch vụ sang Việt Nam”.
Ông Alan R. Tousignant, Tham tán Kinh tế Mỹ tại Việt Nam khẳng định như vậy trong cuộc trao đổi với báo giới nhân chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết.
Trong những năm gần đây, Mỹ luôn là đối tác thương mại lớn nhất, chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam. Ông có nhận xét gì về hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam?
Mỹ rất tự hào về mối quan hệ thương mại mà hai bên đã thiết lập được và tự hào là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Một điều rõ ràng là hàng hoá của Việt Nam đã được hoan nghênh tại Mỹ. Mỹ là thị trường lớn nhất trên thế giới và là thị trường xuất khẩu lớn nhất của hàng hoá Việt Nam. Như tôi được biết, năm ngoái, tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ đã lên tới 8,6 tỷ USD.
Về phần mình, Mỹ cũng mong muốn tăng cường xuất khẩu hàng hoá của mình vào Việt Nam, vì thâm hụt thương mại của Mỹ trong thương mại với Việt Nam khá lớn (khoảng 7 tỷ USD trong năm 2006 - PV). Tôi tin rằng, các doanh nghiệp và người tiêu dùng Việt Nam cũng sẽ đánh giá cao và mua hàng hoá, dịch vụ của Mỹ nhiều hơn.
Vậy theo ông, những loại hàng hoá nào mà Mỹ trông đợi phía Việt Nam sẽ nhập khẩu nhiều hơn?
Tôi nghĩ rằng, có nhiều loại hàng hoá mà Việt Nam có thể nhập từ Mỹ. Nếu nhìn vào nhu cầu phát triển của Việt Nam, bạn có thể thấy trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng vẫn còn nhiều việc phải làm như: xây dựng cảng biển, sân bay, tăng sản lượng điện ... Một số công ty lớn của Mỹ đang quan tâm tới những dự án này.
Chúng tôi hy vọng, các công ty Mỹ sẽ có được một số dự án phát triển cơ sở hạ tầng như vậy. Với những dự án này, xuất khẩu của Mỹ vào Việt nam sẽ tăng đáng kể, đồng thời Việt Nam cũng có được những cơ sở cần thiết để tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế.
Mỹ cũng sản xuất khá nhiều loại mặt hàng tiêu dùng. Tuy nhiên, một trong những trở ngại khiến hàng hoá của Mỹ chưa có mặt nhiều trên thị trường Việt Nam là việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ (IPR) còn yếu.
Chúng tôi rất mong Việt Nam sẽ có những cải thiện trong việc thực thi IPR theo những cam kết trong Hiệp định Thương mại song phương Việt Nam- Hoa Kỳ (BTA) và gần đây là cam kết khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Vừa qua, Chính phủ Việt Nam đã ký thoả thuận mua một số phần mềm có bản quyền của hãng Microsoft. Những thoả thuận như vậy rất có ý nghĩa.
Dự kiến trong chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, hai bên sẽ ký Hiệp định khung về Thương mại và đầu tư (TIFA). Ông có thể cho biết đôi nét về Hiệp định này và tầm quan trọng của nó trong việc phát triển quan hệ kinh tế giữa hai nước?
TIFA sẽ là một diễn đàn rất quan trọng để hai bên cùng thảo luận về những vấn đề thương mại và đầu tư cũng như những phương hướng tăng cường quan hệ trong tương lai.
Tôi hy vọng rằng, sau khi TIFA được ký kết, hai bên sẽ gặp nhau mỗi năm ít nhất một lần và đưa ra những vấn đề cần thảo luận. Chúng ta đã thiết lập được một mối quan hệ phát triển mạnh mẽ dựa trên nền tảng BTA và quá trình gia nhập WTO của Việt Nam.
Tôi cho rằng, TIFA là một bước đi tất yếu trong quan hệ giữa hai nước và sẽ giúp chúng ta đẩy mạnh hợp tác kinh tế song phương.
Một số chuyên gia Mỹ dự đoán, rằng với việc Việt Nam gia nhập WTO và Quy chế Quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn (PNTR) được thông qua, cùng với đầu tư, quan hệ thương mại giữa hai nước sẽ có một bước “nhảy vọt” trong năm nay và những năm tiếp theo. Theo ông, dự đoán này có khả thi?
Tôi cho rằng, khu vực kinh tế tư nhân Mỹ rất lạc quan về những cơ hội phát triển tại Việt Nam. Kỳ vọng của họ rất cao.
Tuy nhiên, chúng tôi hy vọng rằng, Chính phủ Việt Nam sẽ tiếp tục có những cải cách tích cực để đảm bảo một môi trường đầu tư ngày càng cải thiện và một điều rất cơ bản là cần nhanh chóng thực thi những cam kết WTO. Chúng tôi muốn nhìn thấy nền kinh tế của Việt Nam tiếp tục phát triển và Việt Nam sẽ có được khu vực kinh tế tư nhân hùng mạnh. Chính những điều này sẽ đem lại những cơ hội mới cho cả hai nền kinh tế.
Theo ông, trong thời gian tới, liệu sẽ có thêm nhiều những công ty lớn của Mỹ đầu tư hay làm ăn ở Việt Nam?
Hiện tại đang có một số công ty lớn của Mỹ rất quan tâm tới Việt Nam và họ đang nhìn vào hàng loạt cơ hội kinh doanh ở đây.
Nếu bạn nhìn vào vị trí của Việt Nam trong thế giới hôm nay, bạn sẽ thấy Việt Nam là một nền kinh tế đang nổi lên và là một trong những con hổ mới với 84 triệu dân và với tốc độ kinh tế tăng trưởng hàng năm ở mức 7-8%. Thêm vào đó, nhiều công ty nước ngoài cũng đang làm ăn rất tốt ở đây.
Khoảng một tháng trước đây, Hội đồng Thương mại Mỹ - ASEAN đã tổ chức cho một đoàn doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ đến Việt Nam tìm hiểu thị trường. Đó là những tên tuổi lớn, có năng lực tài chính mạnh và có nhiều dự án sẵn sàng để đầu tư.
Bạn sẽ thấy trong những tháng tới, tình hình sẽ tiến triển như thế nào. Thời gian sẽ trả lời bạn.