Trước việc gia tăng hoạt động môi giới, quảng cáo và giao dịch nhà ở xã hội không đúng quy định, các địa phương đang tăng cường chấn chỉnh công tác quản lý, yêu cầu chủ đầu tư chỉ được đưa sản phẩm vào kinh doanh khi đủ điều kiện pháp lý, đồng thời kiểm soát hành vi đầu cơ, thổi giá và thu chênh lệch trái phép…

Lợi dụng nhu cầu lớn về nhà ở xã hội cùng tâm lý muốn nhanh chóng sở hữu nhà của người dân, nhiều cá nhân đã sử dụng những chiêu trò tinh vi hòng trục lợi.

TỰ QUẢNG CÁO DÙ DỰ ÁN CHƯA ĐƯỢC PHÊ DUYỆT

Tại Cần Thơ, tỉnh cho biết thời gian gần đây xuất hiện một số môi giới đăng tải thông tin rao bán nhà ở xã hội tràn lan trên Facebook, Zalo, website…, thậm chí có dự án vừa được cấp phép vẫn quảng cáo nhận “suất” mua nhà ở xã hội.

Tương tự, tại Ninh Bình, cơ quan chức năng cũng cảnh báo tình trạng đối tượng tự quảng cáo về những dự án nhà ở xã hội chưa được phê duyệt, chưa được cấp phép, chưa hoàn thiện pháp lý bằng cách tạo lập nhóm giả mạo, để tạo lòng tin thu tiền đặt cọc mua nhà. Khi dự án không được triển khai hoặc bị đình trệ, khách hàng sẽ có nguy cơ bị mất tiền đã đầu tư vào tay đối tượng xấu.

Đặc biệt, lợi dụng chủ trương phát triển mạnh mẽ nhà ở xã hội và sự thiếu thông tin của người dân, nhất là người có thu nhập trung bình và thấp, tại không ít tỉnh, thành phố trên cả nước liên tục xuất hiện đối tượng lừa đảo dùng những thủ đoạn như “môi giới” nhà ở xã hội với hứa hẹn có “suất nội bộ”, “suất ngoại giao” nhằm chiếm đoạt tiền của người dân.

Phương thức, thủ đoạn phổ biến của đối tượng là tự nhận có quan hệ với chủ đầu tư, là cán bộ, nhân viên cơ quan Nhà nước, có suất ưu tiên, ngoại giao, có thể nhanh chóng mua nhà ở xã hội, mà không cần đáp ứng điều kiện pháp lý hoặc qua quy trình xét duyệt. 

Hoặc đối tượng có thể sử dụng hình thức ký hợp đồng tư vấn pháp lý hoặc hợp đồng hỗ trợ hồ sơ để lách luật, yêu cầu người mua đặt cọc giữ chỗ hoặc trả phí tư vấn, hứa hẹn đảm bảo suất mua nhà với giá ưu đãi hoặc bốc thăm trúng quyền mua.

Tuy nhiên, sau khi nhận tiền, đối tượng này sẽ chậm thực hiện cam kết, thậm chí cắt đứt liên lạc hoàn toàn, khiến khách hàng “tiền mất tật mang”. Hoặc đối tượng có thể làm giả hồ sơ, giấy tờ; làm giả giấy xác nhận về điều kiện nhà ở, làm giả giấy tờ xác nhận thu nhập, điều kiện hoàn cảnh gia đình… để hợp thức hóa điều kiện mua, dẫn đến hệ quả người mua vi phạm pháp luật. 

CHỈ ĐƯA SẢN PHẨM VÀO KINH DOANH KHI ĐỦ ĐIỀU KIỆN 

Trước thực trạng trên, nhiều địa phương đã tăng cường công tác quản lý nhà ở xã hội. Trong đó, Sở Xây dựng Cần Thơ yêu cầu các chủ đầu tư thực hiện đúng trình tự, thủ tục bán nhà ở xã hội theo quy định; chỉ được đưa sản phẩm vào kinh doanh khi đủ điều kiện pháp lý. Đồng thời, có biện pháp ngăn chặn tình trạng đầu cơ, thổi giá, thu chênh lệch, không ép buộc người dân ký kết các hợp đồng tư vấn, nội thất kèm theo. Ngoài ra, các sàn giao dịch bất động sản cũng phải tuân thủ nghiêm quy định của Luật Kinh doanh bất động sản và các nghị định hướng dẫn liên quan.

Trong khi đó, để tránh tình trạng trục lợi chính sách nhằm đầu cơ, cho thuê lại hoặc chuyển nhượng trái phép, UBND tỉnh Bắc Ninh nghiêm cấm cán bộ, công chức, viên chức không đúng đối tượng hoặc không có nhu cầu ở thực đăng ký mua, thuê mua nhà ở xã hội dưới mọi hình thức. Các đơn vị liên quan phải chịu trách nhiệm về việc xác nhận thực trạng nhà ở của người đăng ký.

Sở Xây dựng Bắc Ninh được giao trách nhiệm phối hợp với cơ quan công an và chính quyền địa phương tăng cường hậu kiểm, rà soát các trường hợp sử dụng nhà ở xã hội sai mục đích như: cho thuê lại, bỏ trống hoặc không sử dụng thực tế. Chủ đầu tư phải công khai danh sách đối tượng dự kiến được mua, thuê mua để người dân giám sát, và sẽ xử lý nghiêm trường hợp kê khai không trung thực hoặc có dấu hiệu thu gom nhà ở xã hội nhằm kinh doanh.

Theo các địa phương, người dân phải trang bị kiến thức pháp lý và thận trọng trong mọi giao dịch. Tuyệt đối không chuyển tiền khi chưa có hợp đồng hợp pháp, nhất là nếu môi giới yêu cầu đặt cọc mà không có giấy tờ bảo đảm. Đồng thời, kiểm tra kỹ quy trình mua bán, bởi nhà ở xã hội không thể giao dịch tùy tiện hay “chạy suất” ngoài quy định.

Trường hợp không may bị lừa đảo, người dân cần nhanh chóng thực hiện các biện pháp để bảo vệ quyền lợi. Trước tiên là thu thập đầy đủ bằng chứng, bao gồm: hợp đồng, biên lai chuyển tiền, tin nhắn và email trao đổi với môi giới để làm cơ sở khiếu nại hoặc tố cáo. Tiếp đó, người mua có thể gửi đơn khiếu nại lên chủ đầu tư, sàn giao dịch bất động sản hoặc sở xây dựng địa phương, để yêu cầu giải quyết. Nếu có dấu hiệu chiếm đoạt tài sản, cần tố giác ngay đến cơ quan công an.