Triển khai Nghị quyết số 18 của Trung ương về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy và cải cách thủ tục hành chính, tại phiên họp Chính phủ ngày 3/4/2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện cắt giảm mạnh thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh theo tinh thần quyết liệt, khẩn trương.
Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, Thủ tướng yêu cầu cấp bộ chỉ còn thực hiện tối đa 30 thủ tục hành chính, các thủ tục còn lại được phân cấp cho địa phương; đồng thời cắt giảm 50% thời gian thực hiện, 50% chi phí tuân thủ so với năm 2024; phấn đấu cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và bãi bỏ 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết. Các nhiệm vụ cơ bản phải hoàn thành trong tháng 4/2026.
Thực hiện chỉ đạo, Bộ Tư pháp đã xây dựng kế hoạch và phối hợp với các bộ, ngành triển khai đồng bộ, khẩn trương. Đến ngày 26/4/2026, Bộ Tư pháp tổng hợp báo cáo cho thấy các bộ, ngành đã đề xuất phương án cơ bản đạt các chỉ tiêu theo yêu cầu của Nghị quyết 18, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Về phương án thực thi, đối với nội dung cần điều chỉnh ở cấp nghị định, Chính phủ áp dụng thủ tục rút gọn theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để ban hành nghị quyết triển khai ngay. Với các nội dung cần sửa đổi luật, Chính phủ áp dụng cơ chế đặc biệt theo Nghị quyết 206 của Quốc hội.
Đến ngày 29/4/2026, Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Bộ Tư pháp đã thẩm định 3 nghị quyết quy phạm pháp luật theo Nghị quyết 206 do Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì soạn thảo, dự kiến trình Chính phủ xem xét thông qua ngày 5/5.
Theo thống kê, sau đợt rà soát này, Trung ương chỉ còn thực hiện 1.570 thủ tục hành chính, chiếm 32,1%, vượt chỉ tiêu Nghị quyết 18 đề ra. Trong 198 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện hiện hành, các bộ đã đề xuất cắt giảm 60 ngành, nghề, đạt hơn 30%.
Cùng với đó, 1.732 điều kiện kinh doanh không cần thiết được cắt giảm; 680 thủ tục hành chính bị bãi bỏ; 521 thủ tục được đơn giản hóa. Tổng thời gian giải quyết thủ tục hành chính được cắt giảm đạt 52,9%, tương đương hơn 51.000 ngày, vượt mục tiêu đề ra; chi phí tuân thủ ước tính giảm hơn 23.000 tỷ đồng mỗi năm.
Liên quan đến yêu cầu bảo đảm cắt giảm thực chất, không để phát sinh thủ tục mới, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết Thường trực Chính phủ chỉ đạo chuyển mạnh từ cơ chế “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”.
Các nghị quyết đã ban hành và đang xây dựng đều gắn việc bãi bỏ thủ tục cấp phép với quy định rõ tiêu chuẩn, quy chuẩn, tăng cường trách nhiệm tự tuân thủ của tổ chức, cá nhân và cơ chế hậu kiểm của cơ quan quản lý nhà nước, đi kèm chế tài nghiêm khắc.
Cũng theo định hướng này, chức năng quản lý được gắn với phân cấp, phân quyền, tăng cường vai trò và năng lực quản lý của chính quyền cơ sở, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong kiểm soát thủ tục hành chính.
Trao đổi thêm về việc tiếp thu kiến nghị của Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV) về bổ sung phương án phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong cho biết ngày 2/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo rà soát bổ sung đối với bốn nhóm thủ tục liên quan đến đánh giá tác động môi trường, cấp phép xây dựng, thành lập và hoạt động khu công nghiệp, cụm công nghiệp, và phòng cháy, chữa cháy. Các bộ liên quan có trách nhiệm hoàn thiện phương án gửi Bộ Tư pháp tổng hợp, báo cáo Thủ tướng theo thời hạn được giao.
