Chi tiết các khoản phụ cấp không phải tính đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Trong thời gian qua, cơ quan Bảo hiểm xã hội tiếp tục nhận được nhiều câu hỏi của người lao động gửi qua thư điện tử liên quan đến việc tham gia và thụ hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, trong đó có việc xác định các khoản phụ cấp phải tính đóng bảo hiểm.

Về nội dung này, cơ quan Bảo hiểm xã hội cho biết căn theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024; và Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc, đã quy định về tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người lao động do người sử dụng lao động quyết định.

Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là tiền lương tháng, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.

Trong đó, mức lương theo công việc hoặc chức danh tính theo thời gian (theo tháng) của công việc hoặc chức danh theo thang lương, bảng lương do người sử dụng lao động xây dựng theo quy định tại Điều 93 của Bộ luật Lao động, được thỏa thuận trong hợp đồng lao động.

Các khoản phụ cấp lương để bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động mà mức lương chưa được tính đến, hoặc tính chưa đầy đủ, được thỏa thuận trong hợp đồng lao động. Các khoản này không bao gồm khoản phụ cấp lương phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất lao động, quá trình làm việc và chất lượng thực hiện công việc của người lao động.

Các khoản bổ sung khác xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương, được thỏa thuận trong hợp đồng lao động và trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương; không bao gồm các khoản bổ sung khác phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất lao động, quá trình làm việc và chất lượng thực hiện công việc của người lao động.

Như vậy, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không bao gồm các khoản phụ cấp lương phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất lao động, quá trình làm việc và chất lượng thực hiện công việc của người lao động, hoặc các khoản bổ sung khác phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất lao động, quá trình làm việc và chất lượng thực hiện công việc của người lao động.

Đơn cử như: Thưởng theo quy định tại Điều 104 Bộ luật Lao động 2019; tiền thưởng sáng kiến; tiền ăn giữa ca; các khoản hỗ trợ như xăng xe, điện thoại, đi lại; tiền hỗ trợ nhà ở, giữ trẻ, nuôi con nhỏ; hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết, có người thân kết hôn, sinh nhật của người lao động; trợ cấp cho người lao động có hoàn cảnh khó khăn khi gặp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; các khoản hỗ trợ, trợ cấp khác ghi thành mục riêng trong hợp đồng lao động.

Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và các Nghị định hướng dẫn, đều có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được xác định như sau: 3% trên tiền lương làm căn cứ đóng vào quỹ ốm đau và thai sản; 22% trên tiền lương làm căn cứ đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Tổng cộng tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là 25% trên tiền lương làm căn cứ đóng. Tỷ lệ này được phân bổ giữa người lao động và người sử dụng lao động trong các trường hợp cụ thể.