Coca Cola và Pepsi: Cuộc chiến trong ngành công nghiệp nước ngọt

Mới đây, Subway đã trở thành mặt trận mới nhất của cuộc chiến giữa 2 ông lớn Coca Cola và Pepsi. Cụ thể, Pepsi đã đạt được thỏa thuận với chuỗi cửa hàng bánh sandwich để trở thành nhà cung cấp đồ uống duy nhất cho tất cả các cửa hàng ở Mỹ, thay thế Coca Cola. Subway cũng đã gia hạn hợp đồng trước đó với công ty con Frito-Lay của Pepsi, công ty sẽ cung cấp đồ ăn nhẹ cho chuỗi đến năm 2030.

Khách hàng của Subway sẽ bắt đầu thấy các sản phẩm như Sprite, Fanta và Diet Coke được thay thế bằng Mountain Dew, Tropicana và Gatorade bắt đầu từ tháng 1/2025. Thỏa thuận này là bước đi mới nhất mà tập đoàn thực hiện để soán ngôi Coca Cola với tư cách là công ty đồ uống có giá trị cao nhất. Theo Beverage Digest, với việc lưu trữ sản phẩm Coke tại tất cả 20.000 cửa hàng ở Mỹ, Subway là khách hàng lớn nhất của Coca Cola tính theo số lượng địa điểm cửa hàng. Subway có khoảng 37.000 địa điểm trên toàn thế giới.

Theo dự báo, với thỏa thuận mới, vận may của Subway cũng có thể ảnh hưởng đến Pepsi – công ty đang chứng kiến tốc độ tăng trưởng doanh thu quý 4 chậm lại do giá tăng liên tục, mặc dù lợi nhuận đã vượt kỳ vọng và hiệu suất doanh thu thuần 5,9% trong năm. Trong khi đó, Coke công bố lợi nhuận gộp quý 4 là 641 triệu USD, tăng 7% so với cùng kỳ năm trước. Theo báo cáo kết quả kinh doanh của công ty, doanh thu thuần tăng 6% trong năm 2023.

Ngược lại, ngay trước đó, chuỗi cửa hàng Skyline Chili của Cincinnati tuyên bố sẽ chuyển từ sản phẩm Pepsi sang Coke bắt đầu từ tháng tới. Cùng thời điểm, chuỗi cửa hàng bánh mì kẹp thịt Culver's ở Wisconsin, cũng đã thực hiện chuyển đổi tương tự vào tháng 1/2023...

Hai gã khổng lồ đồ uống đã đối đầu nhau trong nhiều thập kỷ và nếu thỏa thuận của Subway với Pepsi là một dấu hiệu nào đó, hai công ty sẽ tiếp tục tranh giành vị trí dẫn đầu trong ngành đồ uống. Ngành công nghiệp nước ngọt nói chung đã chịu nhiều tổn hại bởi mức giá cao, thuốc giảm cân và sự quan tâm của Gen Z đối với các loại đồ uống thay thế lành mạnh hơn. Cả hai gã khổng lồ này đang có những bước tiến lớn để thu hút người tiêu dùng trẻ: Coke gần đây đã tung ra một loại soda mặn, không đường. Còn Pepsi tung ra cocktail có hương vị Doritos.

Để giới thiệu thị trường đồ uống của mình, tuần tới Pepsi sẽ ra mắt dòng sản phẩm mới đầu tiên sau sáu năm: Bubly Burst, một loại nước lọc có vị ngọt nhẹ dựa trên dòng Bubly ban đầu được ra mắt vào năm 2018 để cạnh tranh với La Croix. Đây là một phần trong mối quan tâm ngày càng tăng của Pepsi đối với các loại đồ uống tốt hơn cho sức khỏe và ngày càng được giới trẻ ưa chuộng.

Tuy vậy, một trong những chuỗi siêu thị lớn nhất thế giới cho biết sẽ loại bỏ các sản phẩm của PepsiCo khỏi kệ hàng để phản đối cái mà họ gọi là "mức tăng giá không thể chấp nhận được" của gã khổng lồ này. Đây được cho là một sự đối đầu công khai hiếm hoi giữa một hãng bán lẻ và nhà sản xuất thực phẩm lớn sau hơn hai năm liên tiếp tăng giá các sản phẩm.

Carrefour – đơn vị điều hành hàng nghìn cửa hàng tại hơn 30 quốc gia cho biết họ sẽ ngừng bán Pepsi và các sản phẩm khác ở Pháp, Ý, Tây Ban Nha và Bỉ. Người phát ngôn của công ty của Pháp cho biết họ đã quyết định sẽ dán thêm ghi chú lên các kệ hàng để giải thích những thay đổi cho khách hàng. Các ghi chú được tờ WSJ ghi lại cho biết công ty không còn bán các mặt hàng như khoai tây chiên Lay's, Doritos và Cheetos, đồ ăn nhẹ Benenuts, Alvalle gazpacho, trà Lipton, Pepsi, nước ngọt 7 Up và thực phẩm Quaker.

Người phát ngôn của PepsiCo cho biết: "Chúng tôi đã thảo luận với Carrefour trong nhiều tháng và chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác một cách thiện chí để cố gắng đảm bảo rằng các sản phẩm của chúng tôi luôn có sẵn". Hồi tháng 10/2023, giám đốc tài chính của PepsiCo là Hugh Johnston nói với WSJ rằng mức tăng giá sản phẩm sẽ chậm lại vào năm 2024 và sẽ gần bằng với tỷ lệ lạm phát chung. Đợt giảm giá này diễn ra sau hai năm PepsiCo tăng giá mạnh các mặt hàng nước giải khát, đồ ăn nhẹ và thực phẩm đóng gói.

Đã vậy, mùa hè 2023, Tổ chức y tế thế giới (WHO) đã lên tiếng cảnh báo về chất tạo ngọt nhân tạo có trong các sản phẩm nước ngọt không đường như Diet Coke, Coke Zero, Pepsi Zero Sugar hay Diet Mountain Dew có thể gây ung thư. Hiện mảng nước ngọt không đường đang chiếm đến 1/4 tổng doanh số của thị trường nước ngọt có ga nói chung. Hàng loạt những cái tên như Diet Coke, Coke Zero, Pepsi Zero Sugar hay Diet Mountain Dew đã trở thành mỏ vàng mới cho các tập đoàn nước giải khát.

Theo Fortune, chất tạo ngọt nhân tạo Aspartame được dùng phổ biến trong các loại thực phẩm và đồ uống hiện nay, từ Coca không đường (Diet Coke), kẹo cao su không đường cho đến sữa chua ít đường của Dannon Activia. Thậm chí chất này còn được dùng trong một số loại thuốc ho ngọt không đường cùng một số kem đánh răng.  Một số nghiên cứu của PLOS Medicine trên hơn 100.000 người Pháp công bố năm 2022 cho thấy những người uống chưa đến 1 lon nước ngọt không đường mỗi ngày có tỷ lệ bị ung thư cao hơn 15% so với những người không sử dụng.

Theo CNBC, mặc dù báo cáo của WHO không nhắm đến những người tiêu thụ lượng nhỏ nước ngọt không đường dùng Aspartame nhưng chúng sẽ tác động đến tâm lý người tiêu dùng, gây giảm doanh số và thậm chí dẫn đến khả năng các hãng phải thay đổi công thức sản phẩm. Số liệu của TD Cowen cho thấy nước ngọt không đường thường được dùng phổ biến trong giới có thu nhập cao và đây lại là những đối tượng cực kỳ quan tâm đến sức khỏe.

Những cái tên như Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, Cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton, tỷ phú Elon Musk, tài tử Tom Hanks hay Ben Affleck đều được biết là thích dùng Coca không đường. Thậm chí Cựu Tổng thống Donald Trump được cho là có hẳn một nút riêng để gọi đồ uống Coca không đường trên bàn làm việc ở Nhà Trắng khi còn tại vị. Theo khảo sát của hãng nghiên cứu Mintel, khoảng 43% số người tiêu dùng trưởng thành được hỏi cho biết chất tạo ngọt nhân tạo có hại cho sức khỏe người dùng, khoảng 70% số phụ huynh có con dưới 18 tuổi nhận định tương tự.