Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa công bố danh sách 37 cơ sở kiểm nghiệm được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) chấp nhận thực hiện phân tích chỉ tiêu Cadimi (Cd) và chất Vàng O đối với quả tươi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc...

Theo công bố, trong tổng số 37 cơ sở được GACC chấp thuận, có 30 cơ sở được công nhận kiểm nghiệm chỉ tiêu Cadimi và 31 cơ sở được công nhận kiểm nghiệm chỉ tiêu Vàng O. Các cơ sở chủ yếu phục vụ kiểm nghiệm đối với sầu riêng và mít xuất khẩu.

CÁC CƠ SỞ ĐƯỢC PHÉP KIỂM NGHIỆM CẤP CHỨNG NHẬN CHO XUẤT KHẨU

Hệ thống phòng kiểm nghiệm được phân bố tại bốn vùng trên cả nước nhằm đáp ứng nhu cầu của các vùng sản xuất và xuất khẩu nông sản.

Cụ thể, khu vực Đồng bằng sông Hồng có 8 cơ sở, gồm 1 cơ sở tại Quảng Ninh và 7 cơ sở tại Hà Nội.

Khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên có 4 cơ sở, đặt tại thành phố Đà Nẵng, tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Lâm Đồng.

Đông Nam Bộ có số lượng lớn nhất với 15 cơ sở, đều đặt tại T.P Hồ Chí Minh.

Đồng bằng sông Cửu Long có 10 cơ sở, gồm 1 cơ sở tại Đồng Tháp, 8 cơ sở tại thành phố Cần Thơ và 1 cơ sở tại tỉnh Cà Mau.

Danh sách tập hợp nhiều đơn vị kiểm nghiệm, phân tích và chứng nhận chất lượng của Nhà nước cũng như khu vực tư nhân. Trong đó có các Trung tâm Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường vùng 2, 4, 5 và 6; Trung tâm Kiểm định và Khảo nghiệm thuốc bảo vệ thực vật phía Bắc và phía Nam; Viện Kiểm nghiệm an toàn thực phẩm Quốc gia; Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng tỉnh Lâm Đồng; Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3; Trung tâm Kỹ thuật Đo lường Chất lượng Cần Thơ cùng nhiều doanh nghiệp kiểm nghiệm trong và ngoài nước.

Trong số các đơn vị được chấp thuận, phần lớn được phép kiểm nghiệm đồng thời cả hai chỉ tiêu Cadimi và Vàng O. Tuy nhiên, một số cơ sở chỉ được GACC công nhận thực hiện một trong hai chỉ tiêu. Chẳng hạn, Viện Kiểm nghiệm an toàn thực phẩm Quốc gia chỉ được chấp nhận kiểm nghiệm Vàng O, trong khi Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng tỉnh Lâm Đồng và một số doanh nghiệp khác chỉ được công nhận kiểm nghiệm Cadimi.

Việc công bố danh sách các phòng kiểm nghiệm được GACC chấp nhận giúp doanh nghiệp xuất khẩu dễ dàng lựa chọn đơn vị phân tích phù hợp, rút ngắn thời gian hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu, đồng thời góp phần nâng cao năng lực kiểm soát chất lượng nông sản. Đây cũng là cơ sở quan trọng để các lô sầu riêng, mít và các loại quả tươi khác đáp ứng yêu cầu kiểm dịch, an toàn thực phẩm của thị trường Trung Quốc, góp phần duy trì hoạt động xuất khẩu ổn định trong bối cảnh nước nhập khẩu tăng cường kiểm soát các chỉ tiêu về dư lượng và chất cấm.

SỬA QUY ĐỊNH CẤP MÃ SỐ VÙNG TRỒNG

Liên quan đến Nghị định số 38/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về nhập khẩu cây mang theo bầu đất và mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết Nghị định này có hiệu lực từ đầu năm 2026, nhưng trong quá trình triển khai đã bộc lộ một số bất cập, chưa phù hợp với thực tiễn sản xuất nông nghiệp của Việt Nam. Trên cơ sở chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang khẩn trương nghiên cứu sửa đổi nghị định này.

Hiện nay, mã số vùng trồng là điều kiện bắt buộc đối với nhiều loại nông sản xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Australia, New Zealand, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu. Để được cấp mã, vùng trồng phải đáp ứng các yêu cầu về quản lý sinh vật gây hại, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, ghi chép nhật ký sản xuất và các tiêu chuẩn riêng của từng thị trường nhập khẩu. Sau khi được cấp mã, vùng trồng vẫn phải duy trì đầy đủ các điều kiện và chịu sự giám sát thường xuyên, nếu vi phạm có thể bị tạm dừng hoặc thu hồi mã số.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phần lớn sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam vẫn dựa trên các hộ nhỏ lẻ, đất đai manh mún và nhiều khu vực canh tác theo hình thức xen canh. Trong khi đó, các tiêu chuẩn kỹ thuật của thị trường nhập khẩu liên tục thay đổi khiến việc hoàn thiện hồ sơ, đáp ứng điều kiện cấp mã số vùng trồng trở nên tốn kém cả về thời gian và chi phí đối với người dân và doanh nghiệp.

Để tháo gỡ những khó khăn này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ sửa đổi theo hướng đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính. Một trong những nội dung đáng chú ý là bỏ quy định cứng về diện tích tối thiểu của một mã số vùng trồng. Theo quy định hiện hành tại Nghị định số 38, mỗi mã số vùng trồng phải có diện tích tối thiểu 10 ha.

Bên cạnh đó, Bộ sẽ rà soát, hoàn thiện quy định đối với vùng chuyên canh và vùng xen canh để phù hợp hơn với thực tế sản xuất ở các địa phương. Toàn bộ quy trình đăng ký, cấp mã số vùng trồng cũng dự kiến được thực hiện trên môi trường số nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí và tăng tính minh bạch.

Cùng với việc cải cách thủ tục, Bộ cũng sẽ chuyển mạnh phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Theo đó, doanh nghiệp sẽ chủ động kê khai thông tin, trong khi cơ quan quản lý tập trung giám sát, kiểm tra sau cấp mã, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm và tăng cường hỗ trợ liên kết sản xuất thay vì kiểm soát theo cách truyền thống.

Để hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ làm việc với phía Trung Quốc trong tuần tới nhằm thúc đẩy việc phê duyệt mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói đối với các hồ sơ của Đắk Lắk. Theo tính toán của Bộ, nếu các hồ sơ được chấp thuận, hơn một nửa diện tích sầu riêng của địa phương sẽ đủ điều kiện xuất khẩu sang thị trường này.

Song song với đó, Bộ cũng khuyến khích các địa phương và doanh nghiệp phát triển xuất khẩu sầu riêng đông lạnh, mở rộng thị trường ngoài Trung Quốc, đa dạng hóa kênh tiêu thụ nhằm giảm áp lực trong mùa thu hoạch.