Đề xuất giảm 10 lần mức phạt vi phạm thực hiện trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì

Dự thảo Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, (thay thế Nghị định 45/2022/NĐ-CP) đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường lấy ý kiến góp ý trong đó sửa đổi, bổ sung quy định vi phạm thực hiện trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì của nhà sản xuất, nhập khẩu và vi phạm quy định thực hiện trách nhiệm xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu để phù hợp với pháp luật hiện hành về bảo vệ môi trường.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất quy định theo hướng giảm mức xử phạt nhằm bảo đảm tính đồng bộ với khung xử phạt các hành vi vi phạm khác tương đương tại các Điều khác trong dự thảo Nghị định nhưng vẫn đảm bảo việc xử phạt nghiêm minh, đủ sức răn đe và tạo sự công bằng giữa các doanh nghiệp (theo khối lượng chất thải phải tái chế, xử lý theo quy định) thông qua hình thức “phạt tăng thêm” với vi phạm.

Điều này nhằm thúc đẩy việc các doanh nghiệp tự tổ chức tái chế sản phẩm, bao bì thay vì nộp tiền hỗ trợ vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam như hiện nay.

Trong dự thảo tờ trình, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng các hành vi liên quan quy định này tại Nghị định số 45/2025/NĐ-CP với mức xử phạt quá cao so với mức tương ứng của các hành vi quy định tại các Điều khác. Do vậy, dự thảo Nghị định đã sửa đổi, giảm mức tiền phạt tương ứng để phù hợp với khung xử phạt chung của các Điều khác trong dự thảo Nghị định (giảm mức phạt xuống khoảng 10 lần so với quy định hiện nay).

Theo cơ quan soạn thảo, mức xử phạt như trong dự thảo Nghị định vừa đủ sức răn đe nhưng đồng thời tạo sự công bằng giữa các doanh nghiệp có công suất lớn với các doanh nghiệp công suất vừa và nhỏ (theo khối lượng chất thải phải tái chế theo quy định) thông qua hình thức “phạt tăng thêm” số tiền tương ứng bằng 20% của phần khối lượng đăng ký, kê khai sai, báo cáo sai nhân với định mức chi phí tái chế của năm có trách nhiệm đối với hành vi vi phạm quy định.

Theo dự thảo, phạt tiền từ 10.000.000- 30.000.000 đồng đối với hành vi đăng ký kế hoạch tái chế, gửi bản kê khai số tiền đóng góp hỗ trợ tái chế, báo cáo kết quả tái chế quá thời hạn quy định từ 31-90 ngày.

Phạt từ 30.000.000- 50.000.000 đồng nếu quá thời hạn quy định từ 91- 274 ngày hoặc từ 275 ngày trở lên nhưng đơn vị đã kê khai số tiền đóng góp hỗ trợ tái chế trước khi cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định thanh tra, kiểm tra;

Theo dự thảo, mức phạt từ 50.000.000- 100.000.000 đồng đối với hành vi không đăng ký kế hoạch tái chế, không gửi bản kê khai số tiền đóng góp hỗ trợ tái chế, không báo cáo kết quả tái chế theo quy định hoặc đăng ký kế hoạch tái chế, gửi bản kê khai số tiền đóng góp hỗ trợ tái chế, báo cáo kết quả tái chế nhưng quá thời hạn quy định từ 275 ngày trở lên và sau khi cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định thanh tra, kiểm tra.

Đối với hành vi đăng ký kế hoạch tái chế, kê khai số tiền đóng góp hỗ trợ tái chế sai làm giảm trách nhiệm tái chế, mức phạt đề xuất từ 5.000.000- 10.000.000 đồng. Phạt từ 10.000.000- 15.000.000 đồng với hành vi báo cáo kết quả tái chế sai nhằm làm tăng kết quả khối lượng tái chế.

Phạt từ 5.000.000- 10.000.000 đồng với hành vi vi phạm quy định tỷ lệ tái chế bắt buộc, quy cách tái chế bắt buộc của nhà sản xuất, nhập khẩu trong trường hợp kết quả khối lượng tái chế đạt.

Hành vi chậm nộp tiền đóng góp hỗ trợ tái chế, mức tính tiền chậm nộp bằng 0,05%/ngày tính trên số tiền đóng góp hỗ trợ tái chế chậm nộp. Mức phạt với hành vi vi phạm không quá 1.000.000.000 đồng.

Đáng chú ý, đơn vị tái chế được nhà sản xuất, nhập khẩu hoặc đơn vị tổ chức trách nhiệm tái chế thuê để thực hiện trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì mà không có giấy phép môi trường hoặc giấy phép môi trường thành phần có nội dung phù hợp theo quy định; đơn vị tổ chức trách nhiệm tái chế ký hợp đồng ủy quyền tổ chức tái chế cho nhà sản xuất, nhà nhập khẩu mà không đáp ứng yêu cầu theo quy định, mức phạt đề xuất từ 100.000.000- 300.000.000 đồng.

Mức phạt này cũng áp dụng với đơn vị tái chế sử dụng kết quả khối lượng tái chế phế liệu nhập khẩu, bao bì là chất thải phát sinh từ quá trình sản xuất công nghiệp, sản phẩm lỗi bị thải loại trong quá trình sản xuất hoặc phế liệu không cùng mã nhóm sản phẩm, bao bì tương ứng theo quy định để tính vào kết quả khối lượng tái chế cho nhà sản xuất, nhập khẩu; Đơn vị tái chế, đơn vị tổ chức trách nhiệm tái chế sử dụng cùng một kết quả khối lượng tái chế để tính vào tỷ lệ tái chế cho nhiều nhà sản xuất, nhập khẩu…