Đề xuất tăng số cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính trong danh mục cập nhật năm 2026

Danh mục các lĩnh vực phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính bao gồm: năng lượng, giao thông vận tải (tiêu thụ năng lượng trong giao thông vận tải), xây dựng (tiêu thụ năng lượng trong ngành xây dựng; các quá trình công nghiệp trong sản xuất vật liệu xây dựng), các quá trình công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất, chất thải.

Theo dự thảo tờ trình, quá trình rà soát, cập nhật danh mục các cơ sở phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính được thực hiện trên cơ sở văn bản của các Bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cung cấp. Dự thảo đề xuất tổng số cơ sở trong danh sách cập nhật năm 2026 tăng thêm 1.237 cơ sở so với danh mục tại Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg. Các cơ sở phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính cập nhật tăng ở tất cả các ngành công thương, xây dựng, giao thông vận tải, tài nguyên và môi trường

Theo đó, dự kiến các cơ sở ngành Công Thương gồm các nhà máy điện và cơ sở sản xuất công nghiệp có mức tiêu thụ năng lượng hàng năm từ 1.000 TOE trở lên, trong đó ghi nhận sự gia tăng số lượng các cơ sở thuộc nhóm ngành sản xuất linh kiện điện tử (chiếm 25-30%) và sản xuất sản phẩm từ nhựa (chiếm 15-18%).

Với ngành Xây dựng tập trung chủ yếu vào các đơn vị sản xuất vật liệu xây dựng và vận hành tòa nhà thương mại lớn. Các cơ sở sản xuất vật liệu từ đất sét (gạch, ngói, gốm sứ) chiếm tỷ lệ cao nhất trong ngành với 45,7%, trong khi nhóm tòa nhà thương mại và dịch vụ lưu trú tại các đô thị đặc biệt chiếm khoảng 23,5%.

Ngành Giao thông vận tải dự kiến đề xuất 83 cơ sở, chiếm tỷ lệ 2,5% tổng số cơ sở trong danh mục (tăng 8 cơ sở so với Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg), bao gồm các doanh nghiệp vận tải hàng hóa, hành khách và đơn vị khai thác hạ tầng cảng hàng không, cảng biển có mức tiêu thụ năng lượng lớn. Cơ cấu ngành tập trung trọng điểm vào vận tải đường bộ và dịch vụ hỗ trợ hàng không, đảm bảo bao quát các đầu mối phát thải chính trong chuỗi cung ứng logistics.

Ngành môi trường tập trung vào các đơn vị xử lý, tiêu hủy chất thải rắn có công suất hoạt động lớn. Trong đó, hoạt động xử lý và tiêu hủy chất thải (bao gồm chôn lấp và đốt rác phát điện) chiếm 86,7% số lượng cơ sở thuộc lĩnh vực quản lý của ngành.

Theo dự thảo tờ trình, việc tăng số lượng cơ sở trong danh mục năm 2026 là kết quả của quá trình rà soát, cập nhật dữ liệu trên cơ sở văn bản cung cấp thông tin của các tỉnh, thành phố sau quá trình sáp nhập và theo các tiêu chí được quy định tại Nghị định số 06/2022/NĐ-CP.

Thực tiễn triển khai và quá trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát cho thấy, cùng với việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu và biến động về quy mô sản xuất, tiêu thụ năng lượng của các cơ sở, một số cơ sở đã đáp ứng tiêu chí nhưng chưa được đưa vào danh mục ở các giai đoạn trước.

Việc cập nhật danh mục lần này nhằm bảo đảm tính đầy đủ, chính xác của hệ thống kiểm kê khí nhà kính, phục vụ công tác quản lý phát thải, phân bổ hạn ngạch theo lộ trình; không làm phát sinh đối tượng ngoài phạm vi điều chỉnh của chính sách.

Việc ban hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính cập nhật năm 2026 nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về giảm phát thải khí nhà kính; góp phần thực hiện cam kết của Việt Nam với quốc tế về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, đặc biệt đối với việc thực hiện Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu và Thỏa thuận Paris.

Đây cũng là cơ sở cho việc thực hiện kiểm kê khí nhà kính và giảm phát thải khí nhà kính, xác định mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính cho các cơ sở trong giai đoạn 2026- 2030. Kết quả kiểm kê khí nhà kính của các doanh nghiệp là cơ sở xác định phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính, đồng thời là cơ sở để các doanh nghiệp tham gia thị trường carbon.