Di sản trở thành chiến lược của ngành đồng hồ hiện đại

Suốt một thời gian dài, ngành đồng hồ xa xỉ bị chi phối bởi hai xu hướng chính: sản xuất công nghiệp quy mô lớn và đổi mới vật liệu công nghệ cao. Tuy nhiên, song song với đó, một phân khúc khác vẫn âm thầm tồn tại: đồng hồ siêu thủ công với sản lượng cực thấp.

Các nhà chế tác độc lập như Philippe Dufour, F. P. Journe hay Kari Voutilainen đã chứng minh rằng thị trường vẫn tồn tại nhu cầu lớn đối với những chiếc đồng hồ được hoàn thiện hoàn toàn bằng tay. Trong phân khúc này, giá trị của sản phẩm không chỉ nằm ở thương hiệu, mà còn ở mức độ hoàn thiện, độ hiếm và câu chuyện lịch sử đằng sau mỗi chiếc đồng hồ.

Gần đây, ngành đồng hồ cao cấp chứng kiến sự phục hưng của nhiều thương hiệu lịch sử. Những cái tên như Gérald Genta, Czapek & Cie hay A. Lange & Söhne đều trải qua quá trình tái sinh với chiến lược tương tự nhau: tận dụng di sản lịch sử, giới hạn sản lượng và nhấn mạnh yếu tố thủ công truyền thống.

Đối với các tập đoàn xa xỉ, đây là một chiến lược kinh doanh hợp lý. Những thương hiệu lớn như Rolex hay Omega tập trung vào quy mô sản xuất lớn và hệ thống phân phối toàn cầu. Còn các thương hiệu nhỏ với sản lượng vài trăm chiếc mỗi năm có thể đóng vai trò “đỉnh kim tự tháp” với giá bán rất cao và góp phần củng cố hình ảnh xa xỉ của cả tập đoàn đứng sau.

Giữa làn sóng đó, sự hồi sinh của Daniel Roth không chỉ là câu chuyện về một thương hiệu được khôi phục, mà còn phản ánh những thay đổi sâu sắc trong cấu trúc và chiến lược của thị trường đồng hồ xa xỉ hiện đại. Sau nhiều năm gần như biến mất khỏi bản đồ ngành chế tác đồng hồ, Daniel Roth chính thức trở lại với sự hậu thuẫn của Louis Vuitton và tập đoàn LVMH.

Điều đáng chú ý là thương hiệu này không được tái sinh như một nhãn hiệu sản xuất hàng loạt, mà được định vị lại như một nhà chế tác đồng hồ haute horlogerie với sản lượng cực thấp và tiêu chuẩn thủ công ở mức cao nhất.

Trong bối cảnh ngành đồng hồ ngày càng bị chi phối bởi các tập đoàn lớn và dây chuyền sản xuất công nghiệp, câu chuyện Daniel Roth đặt ra một câu hỏi thú vị: liệu tương lai của đồng hồ cơ học có nằm ở việc chạy theo công nghệ, hay ở việc quay trở lại với những giá trị thủ công truyền thống?

Tên tuổi Daniel Roth gắn liền với một giai đoạn quan trọng của ngành đồng hồ Thụy Sĩ. Trước khi thành lập thương hiệu mang tên mình vào năm 1988, ông từng làm việc nhiều năm tại Breguet, nơi ông góp phần khôi phục ngôn ngữ thiết kế cổ điển của hãng sau cuộc khủng hoảng thạch anh.

Khi rời Breguet để thành lập thương hiệu riêng, Daniel Roth trở thành một trong những người tiên phong của phong trào chế tác đồng hồ độc lập – trào lưu sau này đã tạo nên một thế hệ nghệ nhân mới trong ngành haute horlogerie.

Những chiếc đồng hồ Daniel Roth đầu tiên nhanh chóng gây chú ý nhờ hai yếu tố. Thứ nhất là thiết kế vỏ double-ellipse độc đáo, kết hợp giữa hình tròn và hình chữ nhật, tạo nên một ngôn ngữ thẩm mỹ rất khác so với các mẫu đồng hồ truyền thống.

Thứ hai là việc đưa các cơ chế phức tạp như Tourbillon vào đồng hồ đeo tay trong thời điểm complication này vẫn còn cực kỳ hiếm. Tourbillon vốn được phát minh từ thế kỷ XIX bởi Abraham-Louis Breguet, với mục đích giảm sai số do trọng lực gây ra trong bộ máy đồng hồ cơ.

Trong giai đoạn đầu từ cuối thập niên 1980 đến đầu thập niên 1990, Daniel Roth chỉ sản xuất số lượng đồng hồ rất nhỏ nhưng mức độ hoàn thiện thủ công cực kỳ cao. Những chiếc tourbillon, chronograph hay lịch vạn niên của hãng nhanh chóng trở thành đối tượng được giới sưu tầm săn lùng.

Tuy nhiên, giống như nhiều thương hiệu độc lập khác, Daniel Roth cũng phải đối mặt với khó khăn tài chính. Công ty sau đó được bán lại cho nhà bán lẻ The Hour Glass, rồi chuyển sang sở hữu của Bulgari vào năm 2000. Khi Bulgari tập trung xây dựng các dòng đồng hồ mang thương hiệu riêng, cái tên Daniel Roth dần biến mất khỏi thị trường.

Khi LVMH quyết định hồi sinh Daniel Roth, mục tiêu của tập đoàn không phải là cạnh tranh với các thương hiệu phổ biến, mà là xây dựng một thương hiệu đồng hồ thủ công tinh hoa. Trung tâm của dự án này là xưởng chế tác La Fabrique du Temps, nơi phát triển bộ máy và sản xuất các mẫu đồng hồ mới cho Daniel Roth. Xưởng này do hai bậc thầy chế tác đồng hồ Michel Navas và Enrico Barbasini điều hành, những người từng tham gia phát triển nhiều bộ máy phức tạp trong ngành.

Bước đi đầu tiên của thương hiệu sau khi hồi sinh là mẫu Daniel Roth Tourbillon Souscription, được giới thiệu với số lượng chỉ vài chục chiếc. Mẫu đồng hồ này có giá bán khoảng 190.000 franc Thụy Sĩ, tương đương hơn 200.000 USD, và nhanh chóng được các nhà sưu tầm đặt mua hết. Thành công của mẫu đồng hồ này cho thấy thị trường vẫn có nhu cầu rất lớn đối với những chiếc đồng hồ siêu thủ công mang giá trị lịch sử.

Tiếp theo đó là phiên bản Daniel Roth Tourbillon Rose Gold. Mẫu đồng hồ này sử dụng bộ máy cơ DR001 do La Fabrique du Temps phát triển, với lồng tourbillon đặt ở vị trí 6 giờ. Mặt số được chế tác từ vàng hồng nguyên khối và trang trí bằng kỹ thuật Guilloché thủ công. Các họa tiết guilloché được thực hiện với sự hợp tác của xưởng chế tác do nghệ nhân đồng hồ độc lập Kari Voutilainen sáng lập, một trong những bậc thầy hoàn thiện đồng hồ nổi tiếng nhất hiện nay.

Mỗi năm chỉ có khoảng 50 chiếc đồng hồ được hoàn thiện, giá bán của Tourbillon Rose Gold không được công bố rộng rãi. Nhưng theo nhiều nhà bán lẻ đồng hồ cao cấp, mức giá ước tính dao động từ khoảng 200.000 đến 220.000 USD, tương đương hơn 5 tỷ đồng Việt Nam. 

Ở góc độ kinh tế, câu chuyện Daniel Roth cho thấy giá trị của đồng hồ cơ học ngày nay không còn nằm ở chức năng đo thời gian. Smartphone đã khiến việc xem giờ trở nên quá dễ dàng. Thay vào đó, đồng hồ cơ cao cấp trở thành một dạng tài sản văn hóa, nơi hội tụ của nghệ thuật thủ công, kỹ thuật cơ khí và lịch sử thương hiệu.

Khi công nghệ số ngày càng chiếm lĩnh đời sống, chính những cỗ máy cơ khí phức tạp được hoàn thiện bằng tay lại nhắc chúng ta rằng thời gian chính là kết quả của sự kiên nhẫn, kỹ năng và trí tưởng tượng của con người.