AI đang bước thẳng vào phòng thiết kế thời trang

Tại các tập đoàn từ xa xỉ đến bình dân như Le Coq Sportif, AI đang giúp giảm số lượng nguyên mẫu nhờ các nền tảng mới như BLNG Design, Artiso và Genera.Space. Chỉ trong vài phút, đôi khi bằng cách nhập một đoạn văn bản, bản phác thảo, hình ảnh hoặc tệp 3D, các công cụ trực quan hóa này sẽ hiển thị trang phục hoặc phụ kiện như thể chúng sắp được mặc lên người.

Kết quả siêu thực cũng có thể được chỉnh sửa tùy ý. AI có thể được yêu cầu tinh chỉnh tay áo, thay đổi màu sắc hoặc giảm khoảng cách của khuy áo. "Đôi khi nhà thiết kế có một tầm nhìn mà họ khó diễn đạt," Keiron Birch, Giám đốc thiết kế của Genera.Space và là cựu Giám đốc điều hành tại Calvin Klein, nhấn mạnh. "Nhưng với AI, ngay cả trước khi tung ra hàng chục nguyên mẫu, họ có thể làm rõ và truyền đạt hiệu quả: đó sẽ là chất liệu này, kiểu dáng này, màu sắc này".

“Trước đây, trong một kế hoạch thiết kế bộ sưu tập, chúng tôi có thể phải nhờ các nhân viên trẻ tạo ra 500 biến thể màu sắc trên Photoshop. Giờ đây, AI đảm nhiệm việc đó chỉ trong vài giây và giải phóng họ khỏi những công việc tẻ nhạt, để tập trung vào những nhiệm vụ khác,” Arnaud Vaillant, đồng sáng lập thương hiệu Coperni, đồng tình.

Nếu vài năm trước, AI chủ yếu được sử dụng để dự báo xu hướng, phân tích hành vi tiêu dùng hay tối ưu chuỗi cung ứng, thì đến năm 2026, ranh giới ấy đã thay đổi. AI đang bước thẳng vào phòng thiết kế. Nó có thể gợi ý phom dáng, phối màu, tạo ra bản phác thảo, thậm chí mô phỏng chất liệu và chuyển động của trang phục trên cơ thể người mặc.

Với những thương hiệu phải làm việc dưới áp lực thời gian và thương mại ngày càng lớn, AI trở thành công cụ giúp mở rộng khả năng thử nghiệm: nhanh hơn, nhiều hơn và ít rủi ro hơn. Được “nuôi” bằng kho dữ liệu khổng lồ từ lịch sử thời trang, nghệ thuật thị giác và văn hóa đại chúng, AI có thể tái tổ hợp những yếu tố quen thuộc theo cách mới mẻ. Các thiết kế do AI đề xuất thường nằm ở vùng giao thoa: không quá xa lạ để bị từ chối, nhưng đủ khác biệt để kích thích trí tò mò.

Tuy nhiên, AI không sáng tạo theo nghĩa truyền thống. Nó không có trực giác, không có ký ức cá nhân, càng không có trải nghiệm sống. Chính vì vậy, AI không thay thế nhà thiết kế, mà buộc họ phải thay đổi vai trò.

Trong bối cảnh mới, nhà thiết kế không còn là người duy nhất “nghĩ” ý tưởng, mà trở thành người định hướng, chọn lọc và đưa ra quyết định cuối cùng. Sáng tạo không còn nằm ở việc tạo ra vô số phương án, mà ở khả năng nói “không” với phần lớn chúng để bảo vệ một ngôn ngữ thẩm mỹ nhất quán.

Benjamin Simmenauer, Giám đốc nghiên cứu tại Viện Thời trang Pháp (IFM), giải thích: “Điều chúng ta mong đợi từ một bộ sưu tập mới không phải là tuyển chọn những gì tốt nhất từ những bộ sưu tập trước đó, mà là một tầm nhìn được đổi mới, một ý tưởng mới mẻ. Khoa học dữ liệu không giúp ích trong trường hợp này”. 

Các thương hiệu như Moncler (hợp tác với nghệ sĩ Lulu Li), Collina Strada và Heliot Emil đã học được bài học này vào năm 2024 và 2025. Bằng cách giao phó các bộ sưu tập cho AI, họ đã khơi gợi sự tò mò của công chúng. Nhưng những kiểu dáng của các bộ sưu tập - áo khoác phồng giống như bánh kem nhiều tầng, hay những bộ trang phục mang hơi hướng tương lai - đã không thể thu hút được sự chú ý của khách hàng.

Dù vậy, thực tế là các nhà thiết kế trẻ đang phải bước vào nghề với bộ công cụ khác hẳn thế hệ trước. Bên cạnh kỹ năng vẽ, cắt may hay hiểu biết về lịch sử thời trang, họ còn phải học cách làm việc với AI. Cách đặt câu hỏi đúng, chọn dữ liệu đầu vào phù hợp và đánh giá kết quả mà máy tạo ra. Trong mô hình này, nhà thiết kế giống một đạo diễn sáng tạo, họ cần chứng minh khả năng kiểm soát và dẫn dắt ý tưởng.

Trong bối cảnh đó, nhu cầu về nguồn nhân lực thiết kế sáng tạo nhưng thành thạo công nghệ ngày càng gia tăng. Nhiều trường đại học đã mở ngành Thiết kế thời trang với thêm nhiều những định hướng đào tạo khác nhau, từ công nghệ may mặc đến quản trị thời trang, nhằm đáp ứng yêu cầu đa dạng của thị trường.

Tại Việt Nam, Tiến sĩ Nguyễn Mậu Tùng, Trưởng khoa Công nghệ May - Thời trang, Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh, cho biết lĩnh vực thời trang hiện nay không còn thuần túy tập trung vào gia công mà đang chuyển dịch mạnh mẽ sang khâu thiết kế và sáng tạo giá trị gia tăng. Vì vậy, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này ngày càng lớn. 

Theo thầy Tùng, nhiều vị trí trong ngành thời trang đang có nhu cầu tuyển dụng cao như Nhà thiết kế (designer), Kỹ thuật rập (pattern maker), Phát triển mẫu (sample developer), Quản lý đơn hàng (merchandiser) hay Stylist…

Để đáp ứng nhu cầu của thị trường, chương trình đào tạo tại Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh được xây dựng theo triết lý “lấy ứng dụng làm trọng tâm”. Sinh viên cần được đào tạo toàn diện từ mỹ thuật cơ bản, tư duy tạo hình, kỹ thuật làm rập, may mẫu đến việc sử dụng các phần mềm thiết kế chuyên dụng, kỹ năng dự báo xu hướng và ứng dụng AI trong thiết kế thời trang.

Tương tự, ThS. Trần Minh Nhựt, Giám đốc Chương trình Thiết kế Thời trang, Khoa Thiết kế - Nghệ thuật, Trường Đại học Hoa Sen, cho biết chương trình đào tạo ngành học ngày càng được tăng cường các nội dung liên quan đến công nghệ và phần mềm chuyên ngành nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.

“Qua các hoạt động khảo sát thực tế nhà trường nhận thấy nhu cầu tuyển dụng nhân sự thành thạo thiết kế 3D ngày càng lớn. Việc ứng dụng công nghệ này giúp rút ngắn thời gian từ khâu thiết kế đến tạo mẫu, đồng thời tiết kiệm chi phí trong quá trình sản xuất”, thầy Nhựt thông tin.

Theo thầy Tùng, trong bối cảnh ngành thời trang ngày càng gắn liền với công nghệ, sinh viên cũng cần trang bị kỹ năng sử dụng các phần mềm thiết kế và công nghệ số để hỗ trợ sáng tạo và trình bày ý tưởng. Nhưng đồng thời, người học vẫn cần có tư duy sáng tạo, gu thẩm mỹ tốt, khả năng cảm nhận màu sắc và hình khối tinh tế.

Bởi cuối cùng, thời trang là lĩnh vực giao thoa giữa nghệ thuật và kỹ thuật. Để các ý tưởng bắt nguồn từ cảm xúc của nhà thiết kế chạm được đến cảm xúc khách hàng, vẫn cần sự hiện diện của trái tim và khối óc con người.