
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ trong tháng 9 đã tăng tốc lên mức 3,7% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 3,4% của tháng 8, cho thấy áp lực lạm phát vẫn đang là thách thức lớn đối với nền kinh tế. Lạm phát lõi cũng ghi nhận mức tăng 2,6%, phản ánh xu hướng giá cả dai dẳng dù đã giảm mạnh từ đỉnh năm 2022. Nguyên nhân chính dẫn đến đà tăng này là do tác động từ cuộc chiến Mỹ - Iran, gây sốc nguồn cung và đẩy giá xăng tăng khoảng 9% trong tháng 9, từ đó kéo theo giá vé máy bay và chi phí vận hành của doanh nghiệp leo thang. Sức ép tăng giá không chỉ dừng lại ở năng lượng mà còn lan sang hàng tiêu dùng và công nghệ. Các doanh nghiệp như PepsiCo buộc phải tăng giá sản phẩm để bù đắp chi phí nguyên liệu. Đồng thời, làn sóng đầu tư vào AI đã đẩy giá linh kiện điện tử, khiến các sản phẩm như iPhone 17 và máy chơi game Nintendo Switch 2 tăng giá đáng kể. Tình trạng này đặt Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào thế khó. Dù lãi suất cao không thể giải quyết triệt để các điểm nghẽn nguồn cung, Chủ tịch Fed Kevin Warsh vẫn nhấn mạnh mục tiêu ngăn chặn đà tăng giá lan rộng. Trong khi một số quan chức đề xuất chờ đợi, thị trường dự báo Fed có thể giữ lãi suất trong cuộc họp cuối tháng 10 và cân nhắc tăng tiếp vào tháng 12. Về mặt chính trị, lạm phát cao kéo dài ngay trước cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ đang gây bất lợi lớn cho các nghị sĩ Đảng Cộng hòa. Chi phí sinh hoạt leo thang khiến tỷ lệ ủng hộ cách điều hành kinh tế của Tổng thống Donald Trump sụt giảm xuống mức thấp kỷ lục, chỉ còn 26%, cho thấy áp lực chính trị nặng nề từ cử tri.
Giá vàng thế giới giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày 14/10, đánh dấu phiên giảm thứ ba liên tiếp khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9 của Mỹ tăng cao hơn dự báo. Cụ thể, CPI toàn phần tăng 3,7% và CPI lõi tăng 2,6% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy lạm phát đang tăng tốc. Điều này làm gia tăng kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục nâng lãi suất trong cuộc họp tháng 10 để kiềm chế lạm phát. Áp lực giảm giá đối với vàng được thúc đẩy bởi hai yếu tố chính: sự tăng giá của đồng USD và triển vọng lãi suất cao. Vì vàng là tài sản không mang lãi suất, môi trường lãi suất tăng làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ kim loại quý này. Đồng thời, USD mạnh lên khiến vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với các nhà đầu tư sử dụng ngoại tệ khác. Kết thúc phiên, giá vàng giao ngay tại New York đóng cửa ở mức 4.106,5 USD/oz, giảm hơn 1,3%. Giá bạc cũng giảm sâu gần 6%, xuống còn 55,76 USD/oz. Tuy nhiên, việc giá vàng vẫn giữ được mốc 4.100 USD/oz cho thấy một bộ phận nhà đầu tư tin rằng Fed có thể sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng 10. Trong ngắn hạn, vàng vẫn chịu áp lực từ lãi suất cao và căng thẳng địa chính trị Mỹ-Iran khiến giá năng lượng neo cao. Ngược lại, về dài hạn, xu hướng mua ròng của các ngân hàng trung ương và lo ngại về nợ công Mỹ được kỳ vọng sẽ hỗ trợ giá vàng. Sáng ngày 15/10, giá vàng tại thị trường châu Á có dấu hiệu phục hồi nhẹ, giao dịch quanh mức 4.114 USD/oz. Tại Việt Nam, mức giá này tương đương khoảng 129,3 triệu đồng/lượng, giảm 1,4 triệu đồng so với ngày trước đó do ảnh hưởng từ biến động giá thế giới và tỷ giá USD.
Thị trường chứng khoán Mỹ sụt điểm mạnh trong phiên giao dịch ngày 14/10, đặc biệt là chỉ số Nasdaq giảm 1,88% và S&P 500 giảm 1,11%. Nguyên nhân chính đến từ báo cáo CPI tháng 9 cao hơn dự báo, làm gia tăng lo ngại về lạm phát tăng nhiệt và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục tăng lãi suất vào tháng 12 để kiềm chế áp lực giá cả. Tâm lý nhà đầu tư bị ảnh hưởng nặng nề khi chỉ số CPI toàn phần tăng 3,7% và CPI lõi tăng 2,6% so với cùng kỳ năm trước, vượt mức kỳ vọng của giới chuyên gia. Nhóm cổ phiếu công nghệ và chip liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) bị bán tháo mạnh do lo ngại về gánh nặng nợ vay đầu tư. Các mã như CoreWeave, Oracle, Micron, AMD và Intel đều ghi nhận mức giảm sâu. Bên cạnh đó, Bank of America cũng gây áp lực giảm lên thị trường sau khi công bố doanh thu quý 3 thấp hơn dự báo và chịu mức phạt 1,2 tỷ USD vì vi phạm quy định chống rửa tiền. Ngược lại, nhóm cổ phiếu y tế như UnitedHealth và Amgen tăng trưởng vững chắc, giúp hạn chế mức giảm của chỉ số Dow Jones. Song song với sự sụt giảm của chứng khoán, giá dầu thô Brent và WTI đều tăng do căng thẳng địa chính trị leo thang tại Vùng Vịnh. Các cuộc tấn công của lực lượng Houthi vào Saudi Arabia và xung đột giữa Mỹ và Iran tại eo biển Hormuz làm gia tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo tình trạng thắt chặt nguồn cung diesel toàn cầu có thể kéo dài đến năm 2027. Trước bối cảnh này, một số chuyên gia dự báo giá dầu có thể tăng thêm 20-25 USD/thùng nếu xung đột tiếp tục kéo dài, gây thêm áp lực lên chi phí nhiên liệu và lạm phát tại Mỹ.
Theo các chuyên gia, thay vì cạnh tranh bằng ưu đãi thuế hoặc chi phí lao động giá rẻ, Việt Nam cần chuyển hướng cạnh tranh bằng chất lượng hạ tầng đô thị, dịch vụ công và môi trường sống thân thiện.
Theo các chuyên gia, thay vì cạnh tranh bằng ưu đãi thuế hoặc chi phí lao động giá rẻ, Việt Nam cần chuyển hướng cạnh tranh bằng chất lượng hạ tầng đô thị, dịch vụ công và môi trường sống thân thiện.