Kết quả các cuộc khảo sát lĩnh vực sản xuất toàn cầu được công bố vào ngày 1/10 cho thấy hoạt động của các nhà máy tại châu Âu và châu Á đồng loạt tăng trưởng trong tháng trước...

Nhu cầu vẫn duy trì ở mức cao một phần nhờ làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) và bất chấp cú sốc giá năng lượng do chiến tranh Mỹ - Iran khiến lạm phát neo cao.

Áp lực lạm phát gia tăng trên toàn cầu đã buộc nhiều ngân hàng trung ương, bao gồm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), phải bắt đầu tăng lãi suất, và giới phân tích dự báo sẽ còn những đợt tăng nữa trong thời gian tới. Dự báo này đã góp phần gây ra làn sóng bán tháo mạnh mẽ trên thị trường trái phiếu, làm tăng chi phí vay vốn đối với các doanh nghiệp vốn đã chịu ảnh hưởng bởi chi phí sản xuất leo thang.

Tuy nhiên, kết quả các cuộc khảo sát cũng cho thấy rằng hiện tại, nhiều nhà máy đang hưởng lợi từ sự gia tăng đột biến về nhu cầu đối với sản phẩm của họ.

Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) lĩnh vực sản xuất của khu vực đồng euro do S&P Global công bố đã tăng từ mức 52,7 trong tháng 8 lên 52,9 vào tháng 9, mức cao nhất kể từ tháng 5/2022, một phần nhờ nhu cầu mạnh mẽ hơn đối với các mặt hàng liên quan đến AI.

Sự tăng trưởng sản xuất được ghi nhận trên diện rộng trong toàn khối, trong đó Hà Lan dẫn đầu đà mở rộng. Đức - nền kinh tế lớn nhất khu vực - ghi nhận mức tăng trưởng sản xuất vững chắc, trong khi tốc độ tăng trưởng tại Pháp, Italy và Tây Ban Nha có phần khiêm tốn hơn.

Ông Iain Simmons, chuyên gia kinh tế tại Oxford Economics, nhận định với hãng tin Reuters: "Các chỉ số PMI tiếp tục vẽ nên bức tranh tích cực hơn về lĩnh vực sản xuất công nghiệp khu vực đồng euro so với các dữ liệu gần đây. Sự vững chắc liên tục trong các kết quả khảo sát cho thấy đà tăng trưởng nội tại đã được củng cố trong quý 3, đồng thời cho thấy sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn từ lĩnh vực công nghiệp đối với tăng trưởng kinh tế."

Ông Simmons nói thêm: "Sự tăng trưởng này tập trung vào nhu cầu đối với hàng hóa tư liệu sản xuất, cụ thể là thiết bị AI và quốc phòng, trong khi nhu cầu hàng tiêu dùng lại sụt giảm do áp lực về giá... Tuy nhiên, kỳ vọng về chi phí và giá bán tăng nhanh sẽ gây áp lực lên triển vọng chung. Do đó, chúng tôi dự báo đóng góp của lĩnh vực này vào tăng trưởng kinh tế nói chung là mạnh mẽ hơn nhưng không đồng đều trong quý 3”.

Tại châu Á, hoạt động sản xuất ở các nền kinh tế xuất khẩu chủ chốt như Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan cũng đã cải thiện trong tháng 9 nhờ tâm lý lạc quan về AI.

Đặc biệt, Hàn Quốc ghi nhận mức tăng trưởng hoạt động nhà máy mạnh nhất trong 4 tháng vào tháng 9, khi xuất khẩu của nước này tăng trưởng với tốc độ nhanh nhất trong vòng 15 năm rưỡi. Với mức tăng 83,5% so với cùng kỳ năm trước, kim ngạch xuất khẩu tháng 9 của Hàn Quốc đạt kỷ lục 120,9 tỷ USD.

Đài Loan, một nhân tố chủ chốt trong lĩnh vực AI, đạt chỉ số PMI ở mức 56,7 trong tháng 9, tăng từ mức 54,7 của tháng 8. Mức 50 của PMI là ngưỡng phân định giữa sự mở rộng và thu hẹp của hoạt động sản xuất.

Ông Usamah Bhatti, chuyên gia kinh tế tại công ty S&P Global Market Intelligence, nhận định về Hàn Quốc: "Cả đơn đặt hàng mới và tăng trưởng sản xuất đều đạt mức cao nhất trong khoảng 5 năm rưỡi. Các dữ liệu thực tế cho thấy sự mở rộng này gắn liền với sức mạnh cộng hưởng từ ngành bán dẫn và ô tô".

Trước đó, vào hôm 30/9, kết quả khảo sát hoạt động nhà máy của Trung Quốc cũng cho thấy sự tăng trưởng trong tháng 9 khi tình trạng gián đoạn sản xuất do thời tiết dần được khắc phục.

Trái lại, chỉ số PMI của S&P Global tại Nhật Bản đã giảm xuống mức thấp nhất trong 6 tháng vào tháng 9 do sản lượng và đơn đặt hàng mới tăng chậm lại, mặc dù đơn đặt hàng xuất khẩu mới vẫn tăng tháng thứ 9 liên tiếp nhờ nhu cầu mạnh mẽ từ các thị trường ở châu Á và kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ được cải thiện.

Áp lực chi phí đối với doanh nghiệp Nhật Bản vẫn ở mức cao, thể hiện qua việc các công ty tiếp tục tăng giá bán sản phẩm với tốc độ mạnh nhất kể từ cuối năm 2022 - kết quả khảo sát cho thấy.

PMI tháng 9 của Nhật Bản giảm còn 54,1 điểm từ 54,9 điểm của tháng 8, nhưng đây vẫn là mức điểm cho thấy sự tăng trưởng, dù tốc độ tăng chậm lại.

Ngành sản xuất của Ấn Độ tăng trưởng với tốc độ nhanh nhất trong 7 tháng, thúc đẩy hoạt động tuyển dụng và nâng cao niềm tin kinh doanh.

Hoạt động nhà máy tại các nền kinh tế châu Á khác diễn biến không đồng đều. Các khảo sát của S&P cho thấy trong khi Indonesia và Việt Nam ghi nhận sự mở rộng hoạt động, thì Philippines và Malaysia lại chứng kiến sự suy giảm.