Du lịch Việt Nam tái định vị, hướng tới mục tiêu 14% GDP

Theo Quyết định điều chỉnh Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến 2045 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành, du lịch Việt Nam sẽ phát triển trên nền tảng tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và gắn với các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu.

Ngành du lịch bước vào giai đoạn bản lề, chuyển từ tăng trưởng số lượng sang chất lượng và bền vững. Năm 2025, du lịch đóng góp trực tiếp khoảng 8,8% GDP, tạo đà hướng tới mục tiêu 14% vào năm 2030. Trong đó, việc bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh, trật tự xã hội trở thành những yêu cầu xuyên suốt trong quá trình phát triển.

Quy hoạch đặt ra các chỉ tiêu tham vọng cho giai đoạn tới. Cụ thể, đến năm 2030, du lịch Việt Nam phấn đấu đón từ 45 – 50 triệu lượt khách quốc tế, với tốc độ tăng trưởng bình quân 16 – 19%/năm; phục vụ khoảng 160 triệu lượt khách nội địa. d

Dự kiến đóng góp trực tiếp khoảng 14% GDP, tạo ra khoảng 12 triệu việc làm, trong đó có 4 triệu việc làm trực tiếp. Hệ thống cơ sở lưu trú cũng được định hướng phát triển mạnh, với khoảng 2,5 triệu buồng lưu trú trên cả nước.

Đặc biệt, quy hoạch đặt ra yêu cầu mang tính đột phá về môi trường. Theo đó, đến năm 2030, 100% các khu, điểm du lịch, cơ sở lưu trú và dịch vụ du lịch ven biển không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi ni-lông khó phân hủy, từng bước vận hành theo mô hình kinh tế tuần hoàn.

Về không gian phát triển, quy hoạch nhấn mạnh việc phát triển du lịch gắn với hệ thống đô thị lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, cùng các đô thị du lịch đặc thù như Hội An, Huế, Sa Pa, Hạ Long, Nha Trang, Đà Lạt, Phan Thiết, Phú Quốc… Các địa bàn này sẽ trở thành trung tâm phát triển các sản phẩm du lịch chất lượng cao, gắn với công nghiệp văn hóa và kinh tế ban đêm.

Các cụm liên kết theo vùng và hành lang phát triển, bao gồm các hành lang du lịch Bắc - Nam, Đông - Tây, kết nối giữa các địa phương trong nước cũng như với các quốc gia trong khu vực nhằm khai thác tối đa lợi thế về tài nguyên du lịch và hạ tầng, đồng thời mở rộng không gian phát triển du lịch liên quốc gia.

Trong cấu trúc phát triển, một số trung tâm và cực tăng trưởng du lịch được xác định rõ. Đà Nẵng được định hướng là cực tăng trưởng của khu vực miền Trung và Tây Nguyên, trong khi TP.Hồ Chí Minh giữ vai trò hạt nhân thúc đẩy phát triển du lịch vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Quy hoạch đặt mục tiêu hình thành 7 khu vực động lực phát triển du lịch trên phạm vi cả nước. Trong giai đoạn đến năm 2030, sẽ tập trung phát triển 5 khu vực trọng điểm. Sau năm 2030, tiếp tục mở rộng thêm các khu vực động lực tại vùng Trung du, miền núi phía Bắc và khu vực Tây Bắc.

Cùng với đó, 10 trung tâm du lịch lớn gắn với các đô thị có lợi thế nổi trội sẽ được ưu tiên phát triển, tập trung vào đa dạng hóa sản phẩm, đặc biệt là các loại hình du lịch gắn với kinh tế ban đêm, nghỉ dưỡng cao cấp và trải nghiệm văn hóa.

Về nguồn lực, quy hoạch xác định khu vực tư nhân giữ vai trò chủ đạo trong đầu tư phát triển du lịch. Ngân sách nhà nước sẽ tập trung cho các nhiệm vụ then chốt như chuyển đổi số, xúc tiến quảng bá, đào tạo nguồn nhân lực và bảo vệ tài nguyên môi trường, qua đó tạo nền tảng và động lực thu hút đầu tư xã hội.

Song song, việc hoàn thiện thể chế, chính sách được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết. Các luật liên quan như Luật Du lịch, Luật Đất đai, Luật Đầu tư sẽ được nghiên cứu sửa đổi, bổ sung nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho phát triển du lịch.

Các cơ chế đặc thù về phát triển kinh tế ban đêm, hỗ trợ doanh nghiệp, cải tiến thủ tục xuất nhập cảnh, mở rộng chính sách miễn thị thực cũng sẽ được thúc đẩy nhằm nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Ngay trong năm 2026, ngành du lịch đặt mục tiêu đón khoảng 22 – 23 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 130 – 135 triệu lượt khách nội địa, với tổng thu dự kiến đạt 900.000 – 980.000 tỷ đồng. Những con số này cho thấy quyết tâm của ngành du lịch trong giai đoạn phát triển mới, khi  chất lượng, trải nghiệm và tính bền vững sẽ trở thành yếu tố cốt lõi, thay thế cho mô hình tăng trưởng dựa vào số lượng trước đây.