Các quy định về giảm phát thải khí nhà kính, yêu cầu minh bạch dữ liệu ESG từ thị trường quốc tế cùng xu hướng phát triển tài chính xanh đang đặt ra nhiều yêu cầu nhưng cũng mở ra những cơ hội mới đối với doanh nghiệp. Đây là những nội dung được các chuyên gia trao đổi tại Workshop “Giảm phát thải: Cơ hội và Thách thức đối với doanh nghiệp” do VietinBank phối hợp với các đối tác tổ chức mới đây tại Hà Nội.

Workshop thu hút sự tham dự của nhiều đại diện doanh nghiệp khu vực phía Bắc cùng các chuyên gia, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực ESG, kiểm kê khí nhà kính, tín chỉ carbon và tài chính bền vững.

Workshop diễn ra trong bối cảnh kinh doanh toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng khi các yêu cầu về phát triển bền vững ngày càng trở nên phổ biến. Nếu trước đây phát triển bền vững chủ yếu được xem như một chiến lược dài hạn nhằm nâng cao hình ảnh doanh nghiệp, thì hiện nay nhiều thị trường xuất khẩu đã bắt đầu đưa các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG) vào quá trình đánh giá và ra quyết định hợp tác thương mại. Tại thị trường Việt Nam, các quy định về kiểm kê khí nhà kính cũng đang được nghiên cứu và thiết kế để có thể chuyển dịch dần từ khuyến khích sáng bắt buộc.

DOANH NGHIỆP ĐỨNG TRƯỚC NHIỀU THÁCH THỨC

Tại workshop, các chuyên gia nhận định doanh nghiệp hiện đang chịu áp lực đồng thời từ ba nhóm đối tượng chính gồm cơ quan quản lý nhà nước, khách hàng trong chuỗi cung ứng và các nhà đầu tư, tổ chức tài chính.

Về mặt chính sách, Việt Nam đã đưa ra cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đồng thời từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan đến giảm phát thải khí nhà kính, kiểm kê khí nhà kính và phát triển thị trường carbon. Điều này đặt ra những yêu cầu tuân thủ ngày càng cụ thể đối với doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cũng đang phải đáp ứng các yêu cầu từ đối tác quốc tế về công bố dữ liệu phát thải, đánh giá ESG đối với nhà cung cấp hay báo cáo dấu chân carbon của sản phẩm.

Theo các chuyên gia tại workshop, dữ liệu phát thải và ESG đang dần trở thành một trong những tiêu chí phản ánh năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc minh bạch dữ liệu ESG cũng ngày càng có ý nghĩa quan trọng trong quá trình tiếp cận nguồn vốn, khi nhiều tổ chức tài chính trên thế giới đang mở rộng các chương trình tài chính xanh và tài chính bền vững.

XÂY DỰNG DỮ LIỆU PHÁT THẢI – CƠ HỘI CHO DOANH NGHIỆP

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm tại workshop là kiểm kê khí nhà kính và quản trị dữ liệu phát thải. Theo các chuyên gia, bước đầu tiên để doanh nghiệp xây dựng lộ trình giảm phát thải là xác định được hiện trạng phát thải thông qua hoạt động đo lường và kiểm kê khí nhà kính.

Đại diện các đơn vị tư vấn và công nghệ cho biết nhiều doanh nghiệp hiện vẫn sử dụng các công cụ thủ công như Excel để thực hiện tính toán phát thải. Tuy nhiên, khi quy mô dữ liệu mở rộng, phương pháp này có thể phát sinh nhiều hạn chế như khó kiểm soát phiên bản, thiếu khả năng truy xuất dữ liệu và phụ thuộc lớn vào nhân sự.

Trong khi đó, các nền tảng số và giải pháp công nghệ có thể hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình thu thập dữ liệu, giảm sai sót trong quá trình nhập liệu và nâng cao khả năng kiểm chứng thông tin. Các chuyên gia tại workshop nhấn mạnh doanh nghiệp không nhất thiết phải xây dựng ngay một hệ thống hoàn chỉnh ngay từ đầu mà có thể bắt đầu từ các nguồn phát thải trọng yếu, từng bước mở rộng phạm vi thực hiện và hoàn thiện quy trình quản trị dữ liệu theo thời gian. Việc bắt đầu sớm, xây dựng dữ liệu nền tảng và cải thiện dần qua từng kỳ báo cáo được đánh giá là cách tiếp cận phù hợp đối với phần lớn doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay.

CHO VAY LIÊN KẾT BỀN VỮNG – GIẢI PHÁP TIÊN PHONG TỪ VIETINBANK

Cũng tại hội thảo, VietinBank đã giới thiệu tới cộng đồng doanh nghiệp sản phẩm Cho vay liên kết bền vững (Sustainability-Linked Loan - SLL). Đây là giải pháp đầu tiên trong chuỗi các giải pháp tài chính chuyển đổi mà VietinBank đang nghiên cứu xây dựng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.

Khác với các mô hình tín dụng truyền thống, cho vay liên kết bền vững là cấu trúc tài chính trong đó điều kiện vay – đặc biệt là lãi suất – được gắn trực tiếp với mức độ thực hiện các chỉ tiêu phát triển bền vững của doanh nghiệp. Việc VietinBank tiên phong triển khai cấu trúc này cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ từ vai trò ngân hàng “cấp vốn” sang ngân hàng “đồng hành” cùng hành trình xanh của doanh nghiệp.

Để tham gia chương trình, việc xây dựng hệ thống dữ liệu ESG, thực hiện kiểm kê khí nhà kính và minh bạch thông tin phát thải được xem là những yếu tố nền tảng. Kết quả kiểm kê và báo cáo phát thải không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu từ cơ quan quản lý, khách hàng và đối tác mà còn tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc tiếp cận các sản phẩm tài chính bền vững của Ngân hàng. Cũng trong chương trình này, các đối tác của VietinBank sẵn sàng cung cấp các ưu đãi lớn cho doanh nghiệp đối với dịch vụ đo lường và kiểm kê khí nhà kính.

Theo ông Trần Hoài Nam, Phó Giám đốc Khối khách hàng doanh nghiệp VietinBank, cấu trúc cho vay liên kết bền vững được Ngân hàng kỳ vọng sẽ trở thành mô hình phổ biến trên thị trường tài chính, góp phần lan tỏa tư duy phát triển có trách nhiệm và đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình tạo lập giá trị lâu dài cho nền kinh tế.

Các chuyên gia tham dự workshop cũng nhận định, quá trình chuyển đổi xanh có thể đặt ra nhiều thách thức về nguồn lực, công nghệ và chi phí trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước các yêu cầu của thị trường, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận khách hàng, nhà đầu tư và các nguồn vốn xanh trong tương lai.