Kết luận buổi làm việc về tháo gỡ khó khăn trong tiếp cận vốn tín dụng ngày 10/8, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh ngân hàng không thể và không nên là nguồn vốn duy nhất của nền kinh tế, mà cần tập trung cung ứng vốn lưu động, vốn ngắn hạn và một phần vốn trung, dài hạn; đồng thời phát huy vai trò của các quỹ đầu tư, thị trường cổ phiếu và trái phiếu để đa dạng hóa các kênh dẫn vốn…

Trong bối cảnh phấn đấu đạt tăng trưởng kinh tế hai con số, Phó Thủ tướng khẳng định yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng quy mô tín dụng mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, hiệu quả cung ứng tín dụng và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế.

Phó Thủ tướng đề nghị thống nhất quan điểm vốn phải đến đúng nơi, đúng thời điểm, đúng đối tượng và với chi phí hợp lý. Tín dụng phải tạo ra năng lực sản xuất mới, năng suất mới và động lực tăng trưởng mới.

Theo đó, các bộ, ngành tập trung thực hiện 6 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục giảm chi phí vốn, phấn đấu giảm lãi suất cho vay. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần tiếp tục điều hành lãi suất và chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, tạo điều kiện giảm mặt bằng lãi suất cho vay phù hợp với diễn biến lạm phát, tỷ giá và các cân đối vĩ mô.

Các tổ chức tín dụng cần tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng suất, giảm chi phí trung gian để tạo dư địa giảm lãi suất cho vay.

"Thực tế cho thấy nhu cầu vốn cho tăng trưởng là rất lớn, đặc biệt nhu cầu vốn trung, dài hạn thực hiện các dự án, công trình trọng điểm quốc gia, trong khi huy động vốn của hệ thống tổ chức tín dụng chủ yếu là ngắn hạn và hiện tăng chậm hơn so với tăng trưởng tín dụng, phản ánh rủi ro mất cân đối kỳ hạn và rủi ro thanh khoản gia tăng trong hệ thống tổ chức tín dụng, đây là một trong những áp lực cho hệ thống ngân hàng. Hơn nữa, mặt bằng lãi suất chịu nhiều sức ép từ nhu cầu huy động vốn và áp lực lạm phát, việc cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm ổn định vĩ mô ngày càng khó khăn. Bên cạnh đó, việc mở rộng tín dụng đối với một số ngành, lĩnh vực có tiềm năng còn gặp khó khăn do sức chống chịu, năng lực tài chính và quản trị của doanh nghiệp còn hạn chế, thị trường tiêu thụ chưa phục hồi đồng đều, chi phí sản xuất còn cao, ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng". 

Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ sản phẩm và phương thức cho vay. Các tổ chức tín dụng cần nghiên cứu, thiết kế sản phẩm theo ngành, chuỗi giá trị, dòng tiền và mức độ rủi ro; đẩy mạnh cho vay theo dòng tiền, cho vay dựa trên dữ liệu, tài trợ đơn hàng, chuỗi cung ứng, tài trợ khoản thu, bao thanh toán và hạn mức tín dụng quay vòng.

Thứ ba, hỗ trợ doanh nghiệp khó khăn có khả năng phục hồi. Các tổ chức tín dụng cần phân loại rõ khách hàng. Doanh nghiệp có tình hình tài chính và phương án kinh doanh tốt nhưng thiếu vốn tạm thời cần được ưu tiên xem xét, tháo gỡ.

Đối với doanh nghiệp khó khăn tạm thời nhưng có thị trường, có đơn hàng, ngân hàng cần chủ động cùng doanh nghiệp xây dựng phương án phục hồi, cơ cấu lại dòng tiền, cơ cấu lại khoản vay và xem xét bổ sung vốn.

Thứ tư, xử lý dứt điểm các điểm nghẽn. Thực tế cho thấy khó khăn trong tiếp cận tín dụng còn xuất phát từ các vấn đề liên quan đến đất đai, đầu tư, xây dựng, quy hoạch và pháp lý dự án.

Phó Thủ tướng yêu cầu vấn đề thuộc ngành ngân hàng thì Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tín dụng xử lý; vấn đề thuộc bộ, ngành, địa phương thì cơ quan đó phải chủ động giải quyết; vấn đề thuộc năng lực nội tại của doanh nghiệp thì doanh nghiệp phải khắc phục. Các kiến nghị phải rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm và rõ kết quả.

Thứ năm, nâng cao chất lượng tín dụng và đa dạng hóa nguồn vốn cho nền kinh tế. Tăng trưởng tín dụng phải đi đôi với chất lượng và an toàn hệ thống. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần tiếp tục định hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng, đồng thời kiểm soát chặt tín dụng vào những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh ngân hàng không thể và cũng không nên là nguồn cung cấp vốn duy nhất cho nền kinh tế. Cần chuyển sang mô hình cung ứng vốn đa dạng hơn, trong đó ngân hàng tập trung cung ứng vốn lưu động, vốn ngắn hạn và một phần vốn trung, dài hạn; các nhu cầu vốn khác cần được đáp ứng thông qua các quỹ đầu tư và thị trường vốn, gồm thị trường cổ phiếu và trái phiếu.

Bộ Tài chính cần phối hợp với các đơn vị liên quan phát triển lành mạnh thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu doanh nghiệp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp có thêm kênh dẫn vốn. Các tập đoàn, tổng công ty lớn cần chủ động đa dạng hóa nguồn vốn, giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Thứ sáu, nâng cao trách nhiệm và uy tín tín dụng của doanh nghiệp. Phó Thủ tướng mong muốn cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục xây dựng văn hóa kinh doanh lành mạnh, thượng tôn pháp luật, minh bạch tài chính và sử dụng vốn vay đúng mục đích, hiệu quả.

Uy tín tín dụng là tài sản vô hình có giá trị đối với sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp. Các tập đoàn lớn cần chủ động đa dạng hóa nguồn vốn thông qua thị trường vốn, giảm phụ thuộc vào ngân hàng.