Giữa trùng điệp khó khăn, BSC chỉ ra những cổ phiếu bất động sản có thể đầu tư năm 2023

Thị trường bất động sản trên cả nước vẫn đang trong quá trình rà soát toàn diện, hoàn thiện pháp lý do đó nguồn cung vẫn chưa được “mở khóa”, thể hiện qua số lượng dự án được cấp phép mới chỉ đạt 17 dự án giảm 56% so với năm ngoái và giảm 20 so với quý trước với 7.187 sản phẩm giảm 61% so với năm ngoái và tăng 20% so với quý trước.

CẦN THỜI GIAN THẨM THẤU CHÍNH SÁCH

Đáng chú ý, lượng giao dịch bất động sản trong Quý 1/2023 giảm 38,8% theo năm và giảm 34,9% theo quý, chủ yếu tập trung phân khúc đất nền, tuy nhiên lượng giao dịch đối với nhà ở chung cư, nhà ở riêng lẻ tăng 192,5% theo năm và tăng 272,7% theo quý.

Sụt giảm sâu ở số lượng giao dịch đất nền và phục hồi ở giao dịch chung cư, nhà ở riêng lẻ cho thấy mục tiêu bình ổn thị trường bất động sản của Chính phủ và quá trình tái cơ cấu danh mục sản phẩm của doanh nghiệp đã thực hiện được những bước đầu.

Điểm rơi đáo hạn trái phiếu tập trung vào Q2-Q3/2023. Thống kê từ Fiinrating và HNX, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ ngành bất động sản đáo hạn trong 9 tháng còn lại của năm 2023 ở mức 93,2 nghìn tỷ đồng chiếm 42,2% tổng dư nợ trái phiếu đáo hạn toàn thị trường năm 2023, điểm rơi đáo hạn tập trung vào tháng cuối cùng của các quý. Đây là con số lớn đối với năng lực tài chính của các doanh nghiệp bất động sản thời điểm hiện tại.

Tuy nhiên, áp lực thanh khoản đã giảm đi rất nhiều so với thời điểm đầu năm 2023 nhờ hàng loạt chính sách về trái phiếu, tín dụng nhằm kích thích tăng trưởng kinh tế của Chính phủ. Tính đến ngày 17/4, thị trường đã ghi nhận 89 tổ chức phát hành chậm thực hiện nghĩa vụ nợ trái phiếu với tổng giá trị 113.14 nghìn tỷ đồng kể từ khi Nghị định 08/2023/ND-CP có hiệu lực.

BSC nhận thấy nỗ lực của Chính phủ trong hành trình khôi phục nền kinh tế nói chung và thúc đẩy thị trường bất động sản nói riêng thông qua hàng loạt thông tư, nghị định được ban hành từ cuối T3/2023. 

Tín hiệu tích cực nhờ sự hợp lực từ chính sách điều hành, tài chính tiền tệ khi tập trung tháo gỡ hai “nút thắt” lớn nhất của thị trường bất động sản hiện tại là pháp lý và nguồn vốn.

Về pháp lý: Đi kèm với các văn bản chính sách được ban hành/sửa đồi kịp thời, các cơ quan quản lý địa phương cũng được yêu cầu đích danh rà soát toàn diện, xác định rõ vướng mắc, tìm giải pháp phù hợp và báo cáo trong thời hạn cụ thể.

Tổ công tác đặc biệt của Chính phủ đã làm việc với các địa phương, rà soát 180 dự án tại TP HCM, 170 dự án tại Hà Nội, 75 dự án tại Đà Nẵng, 65 dự án tại Hải Phòng, 79 dự án tại Cần Thơ, ngoài ra tiếp nhận, sàn lọc và có văn bản gửi các địa phương những nội dung tháo gỡ thuộc địa phương liên quan đến 71 văn bản để nghị tháo gỡ khó khăn của doanh nghiệp liên quan đến 121 dự án bất động sản.

Về nguồn vốn: Nghị định 08/NĐ-CP và Thông tư số 02/2023/TT-NHNN đề cập đến việc giãn nợ gốc, lãi vay, cơ cấu lại nhóm nợ, tạo điều kiện vay vốn cho một số dự án đủ điều kiện cũng như là mặt bằng lãi suất chung đang có tín hiệu hạ nhiệt.

Hạ tầng kết nối tiếp tục được chú trọng. Trong Q1/2023, Bộ Giao thông Vận tải đã giải ngân khoảng 17.000 tỷ đồng tăng 14% và đạt 18% kế hoạch năm. Kỳ vọng giao thông kết nối được phát triển đồng bộ sẽ dần kéo nhu cầu thực từ khu vực nội thành sang các khu vực ngoại thành và các tỉnh/thành lân cận , giảm tải áp lực cho các thành phố lớn nơi quỹ đất còn lại rất hạn chế, từ đó thu hẹp độ “lệch pha” giữa cung và cầu.

Song, thị trường vẫn cần thêm thời gian để “thẩm thấu” chính sách và lấy lại niềm tin của người mua nhà.

Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở thực vẫn rất lớn, thời gian phục hồi phụ thuộc rất nhiều yếu tố, trong đó liên quan đến việc phê duyệt các dự thảo luật và các nghị định, cần có thêm văn bản hướng dẫn thực hiện cụ thể từ phía đơn vị hoạch định chính sách và cơ quan quản lý địa phương để “mở khóa” nguồn cung. Thị trường vẫn đang chờ đợi các văn bản pháp luật quan trọng được thông qua: Luật Nhà ở (Sửa đổi), Luật Kinh doanh Bất động sản (Sửa đổi), Luật Đất đai (Sửa đổi), Luật Giá (Sửa đổi) và Luật Đấu thầu (Sửa đổi).

LỌC CỔ PHIẾU TIỀM NĂNG

Theo thống kê từ báo cáo tài chính của các doanh nghiệp bất động sản niêm yết trên HoSE, tổng lợi nhuận ngành bất động sản vẫn ghi nhận mức tăng trưởng bất ngờ 51%, đạt 15.657 tỷ đồng. Tuy nhiên, đóng góp của VHM và VRE vào tổng lợi nhuận lên đến 82%, cụ thể có 24/59 doanh nghiệp ghi nhận tăng trưởng dương và 35/59 doanh nghiệp tăng trưởng âm so với cùng kỳ.

Nhìn chung, phù hợp với chu kỳ khó khăn của ngành bất động sản, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp bất động sản hầu hết đều kém tích cực. Giá trị mở bán mới vẫn tiếp tục xu thế sụt giảm mạnh từ Q3/2022.

Dẫu vậy, cơ hội vẫn hiện hữu với những doanh nghiệp có thể “sống sót” trong bối cảnh hiện tại, sẽ hưởng lợi từ đầu tư công trong tương lai nhờ vào nền tảng tài chính lành mạnh, chiến lược triển khai phù hợp và có khả năng mở rộng quỹ đất với giá vốn hợp lý bao gồm VHM, NLG và KDH.

Xu hướng sụt giảm giá trị mở bán mới sẽ chậm lại và bắt đầu tăng tốc từ giai đoạn cuối năm 2023 khi (1) môi trường pháp lý rõ ràng, (2) thu hẹp độ lệch pha “cung – cầu” nhờ vào quá trình tái cấu trúc toàn diện của các doanh nghiệp và (3) tâm lý của người mua nhà tích cực hơn.

BSC duy trì quan điểm kém khả quan đối với ngành bất động sản trong năm 2023 do các yếu tố “cơn gió ngược chiều” bao gồm chu kỳ ngành, kinh tế vĩ mô còn nhiều khó khăn ảnh hưởng sức mua của thị trường, tồn tại “độ trễ” chính sách nhất định.

Tuy nhiên, một số tín hiệu đảo chiều đến từ nỗ lực của Chính phủ trong việc tháo gỡ hai “nút thắt” lớn nhất pháp lý thông qua các thông tư, nghị định được ban hành, nguồn vốn tín dụng, lãi suất được “nới lỏng” hơn cũng như  độ lệch pha cung cầu được thu hẹp nhờ vào hạ tầng giao thông được hoàn thiện.