Việc thử nghiệm nhằm xác định mức độ ổn định, hiệu quả vận hành của công nghệ sản xuất tổng oxit đất hiếm hàm lượng trên 95% ở quy mô bán công nghiệp; đánh giá khả năng mở rộng, triển khai công nghệ ở quy mô công nghiệp…

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng vừa ban hành Quyết định số 4657/QĐ-UBND về việc cho phép thử nghiệm có kiểm soát tại thành phố Hà Nội đối với dự án “Thử nghiệm triển khai sản xuất tổng oxit đất hiếm hàm lượng trên 95% ở quy mô bán công nghiệp từ quặng đất hiếm của Việt Nam” của Công ty Cổ phần tư vấn xây dựng và công nghệ mỏ. Thời gian thử nghiệm là 18 tháng.

Theo Quyết định, phạm vi thử nghiệm là quy trình công nghệ sản xuất tổng oxit đất hiếm (TREO) hàm lượng trên 95% từ quặng đất hiếm của Việt Nam ở quy mô bán công nghiệp, với công suất thiết kế 100 kg quặng nguyên khai/giờ và tổng khối lượng quặng nguyên khai sử dụng tối đa 100 tấn, có nguồn gốc từ mỏ Đông Pao, tỉnh Lai Châu.

Mục tiêu của thử nghiệm nhằm xác định mức độ ổn định và hiệu quả vận hành của công nghệ sản xuất tổng oxit đất hiếm hàm lượng trên 95% ở quy mô bán công nghiệp; đánh giá khả năng mở rộng, triển khai công nghệ ở quy mô công nghiệp; đồng thời hình thành cơ sở khoa học và thực tiễn phục vụ xây dựng, hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật và quy định quản lý đối với hoạt động chế biến sâu đất hiếm.

Ngoài ra, công nghệ đề nghị thử nghiệm góp phần hoàn thiện công nghệ chế biến sâu đất hiếm, đánh giá khả năng sản xuất tổng oxit đất hiếm có hàm lượng trên 95% từ quặng đất hiếm trong nước ở quy mô bán công nghiệp, làm cơ sở đánh giá khả năng mở rộng công nghệ ở quy mô công nghiệp.

Quá trình thử nghiệm xác định các thông số công nghệ, mức độ ổn định của dây chuyền, hiệu quả sử dụng nguyên liệu, hóa chất, năng lượng, góp phần giảm thiểu rủi ro trong thiết kế, đầu tư mở rộng.

Công nghệ áp dụng giải pháp tuần hoàn nước trong công đoạn thủy luyện, kết hợp thu hồi các sản phẩm, phụ phẩm có giá trị như barit, fluorit, natri hexafluorosilicat (Na₂SiF₆), nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm phát sinh chất thải.

Toàn bộ quá trình vận hành được thiết lập cơ chế giám sát bằng hệ thống camera và bộ chỉ tiêu KPI gồm 33 chỉ tiêu về kỹ thuật, môi trường và an toàn bức xạ, làm cơ sở kiểm soát, theo dõi và đánh giá kết quả thử nghiệm.

UBND Thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan hướng dẫn, giám sát, kiểm tra, đánh giá quá trình thử nghiệm và xử lý các vấn đề phát sinh theo thẩm quyền. Trường hợp cần thiết, Sở Khoa học và Công nghệ quyết định thành lập Tổ giám sát, đánh giá hoạt động thử nghiệm liên ngành gồm đại diện các cơ quan, đơn vị có liên quan và chuyên gia phù hợp trong việc hướng dẫn, giám sát, kiểm soát quá trình thử nghiệm.

Trong thời gian thực hiện thử nghiệm có kiểm soát, Công ty Cổ phần Tư vấn xây dựng và Công nghệ Mỏ được tạm thời không áp dụng một số quy định của pháp luật chuyên ngành điều chỉnh đối với cơ sở chế biến khoáng sản quy mô công nghiệp, trong phạm vi, quy mô, địa điểm, thời gian và nội dung thử nghiệm được chấp thuận tại Quyết định này.

Việc tạm thời không áp dụng chỉ áp dụng đối với hoạt động thử nghiệm trên dây chuyền bán công nghiệp chế biến sâu đất hiếm nhằm kiểm chứng, đánh giá, hoàn thiện công nghệ; không áp dụng đối với hoạt động đầu tư xây dựng, vận hành cơ sở chế biến khoáng sản quy mô công nghiệp hoặc hoạt động sản xuất, kinh doanh thương mại.

Đối với lĩnh vực môi trường, tạm thời không áp dụng trình tự, thủ tục lập, thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và cấp Giấy phép môi trường đối với dự án đầu tư sản xuất, chế biến khoáng sản quy mô công nghiệp. Thay vào đó, việc quản lý, kiểm soát môi trường được thực hiện thông qua Báo cáo biện pháp phòng ngừa, quản lý và khắc phục rủi ro môi trường, hệ thống KPI và cơ chế giám sát trực tiếp.

Doanh nghiệp có trách nhiệm tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải, khí thải, gồm: QCVN 07:2025/BNNMT, QCVN 19:2024/BTNMT và các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật có liên quan; chịu sự giám sát trực tiếp của Tổ giám sát.

Trong lĩnh vực an toàn bức xạ và quản lý vật liệu phóng xạ tự nhiên, việc tạm thời không áp dụng chỉ giới hạn đối với trình tự, thủ tục hành chính, không làm thay đổi trách nhiệm của Công ty trong thực hiện đầy đủ các yêu cầu về an toàn bức xạ, an ninh nguồn phóng xạ, quản lý chất thải NORM, bảo vệ người lao động và chịu sự giám sát của cơ quan có thẩm quyền theo Quyết định này. Doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ phương án bảo đảm an toàn bức xạ, quản lý chất thải NORM và tẩy xạ; chịu sự giám sát của Tổ giám sát và cơ quan có thẩm quyền theo quy định.

Về xây dựng, tạm thời không áp dụng trình tự, thủ tục cấp giấy phép xây dựng đối với các hạng mục cải tạo, lắp đặt và xây dựng phục vụ trực tiếp hoạt động thử nghiệm có kiểm soát trong phạm vi, thời gian và nội dung được UBND Thành phố chấp thuận.

Việc tạm thời không áp dụng chỉ giới hạn đối với trình tự, thủ tục hành chính, không làm thay đổi trách nhiệm của doanh nghiệp trong bảo đảm chất lượng công trình, an toàn chịu lực, an toàn lao động, phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường và tuân thủ đầy đủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định.