Ngày 31/1, UBND TP. Hải Phòng cho biết sẽ thực hiện điều chỉnh, bổ sung quy định về thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thực hiện thu hồi đất trên địa bàn nhằm tạo sự đồng thuận của người dân, tháo gỡ vướng khi thực hiện thu hồi đất, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án trên địa bàn.

Theo đề xuất của UBND TP. Hải Phòng, một trong những nội dung sửa đổi, bổ sung quan trọng đợt này là việc xác định tỷ lệ quy đổi khi bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác với loại đất thu hồi hoặc bằng nhà ở.

ĐIỀU CHỈNH CÁCH ÁP GIÁ TÍNH TIỀN SỬ DỤNG ĐẤT

Trước đó, tháng 9/2025, Hải Phòng ban hành quy định việc áp giá bồi thường của các loại đất thu hồi là giá đất do cấp có thẩm quyền quyết định tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường và giá đất tính tiền sử dụng đất là tại bảng giá đất hàng năm.

Các “mốc” giá này là cơ sở để tính tỷ lệ quy đổi khi bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác với loại đất thu hồi. Tuy nhiên, đến nay, UBND TP. Hải Phòng đề xuất áp dụng cả hai loại giá bồi thường của loại đất thu hồi và giá đất tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất khi bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác với loại đất thu hồi đều là giá đất do cơ quan có thẩm quyền quyết định tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư.

Việc áp dụng giá tính tiền sử dụng đất tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng được xem là có sự tiệm cận, sát với giá đất thị trường hơn giá đất được quy định tại bảng giá đất hàng năm, đảm bảo công hơn bằng khi thực hiện thu hồi đất. Tuy nhiên, việc xác định giá tính tiền sử dụng đất làm cơ sở, tỷ lệ quy đổi khi xem xét việc thu hồi đất nông nghiệp có được bồi thường bằng đất sử dụng mục đích khác không (thông thường là đất ở) cũng có những vấn đề khi thu hồi đất nông nghiệp.

Theo tỷ lệ quy đổi bồi thường bằng đất công thức sẽ là giá bồi thường của loại đất thu hồi chia cho giá đất tính tiền sử dụng đất. Giả sử, giá bồi thường đất nông nghiệp là 80.000 đồng/m2, giá tính tiền sử dụng đất (đất ở tái định cư) là 10 triệu đồng/m2, tỷ lệ quy đổi là 0,008%. Diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi 3.000 m2 đất nông nghiệp nhân với tỷ lệ quy đổi (0,008%) sẽ chỉ đạt tương đương với 24 m2 đất tái định cư. Trong khi đó, Hải Phòng quy định diện tích giao đất ở tối thiểu là 40 m2 nên dù có bị thu hồi tới 3.000 m2 đất nông nghiệp người dân cũng không đủ điều kiện bồi thường bằng đất ở mà chỉ được bồi thường bằng tiền.

Ngoài ra, giá đất tính tiền sử dụng đất khi bồi thường bằng đất tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường thường có giá cao hơn bảng giá đất hàng năm. Nếu người được bồi thường bằng đất nộp tiền sử dụng đất theo giá này sẽ có ảnh hưởng, chênh lệch lớn so với giá tính tiền sử dụng đất được quy định tại bảng giá đất hàng năm.

CỤ THỂ HOÁ CÁC TRƯỜNG HỢP BỒI THƯỜNG VẬT KIẾN TRÚC

UBND TP. Hải Phòng cũng đề xuất thực hiện bổ sung, điều chỉnh cụ thể việc bồi thường công trình, vật kiến trúc trên đất khi triển khai thu hồi đất. Trước đây (tháng 9/2025), Hải Phòng chỉ quy định chung chung việc bồi thường các hạng mục công trình xây dựng tại các khu vực đất nông nghiệp được phép chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi. Đến nay, Hải Phòng đề xuất cụ thể việc bồi thường cụ thể từng công trình nhà trông coi tại các khu vực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi. Hải Phòng cũng bổ sung quy định bồi thường, hỗ trợ cụ thể tới từng hạng mục xây dựng nhà ở, công trình xây dựng gắn liền với đất bị cắt xén, tháo dỡ một phần khi thu hồi đất.

Bên cạnh đó, trước đây, khi thực hiện hỗ trợ tiền thuê nhà, đối tượng được hỗ trợ là người dân sống tại các xã có mức hỗ trợ thấp hơn người dân tại khu vực phường, đặc khu và chỉ các chủ đầu tư dự án phát triển đô thị chậm tiến độ phải chi trả tiền thuê nhà. Đến nay, Hải Phòng quy định mức hỗ trợ tiền thuê nhà áp dụng thống nhất một mức, không phân biệt khu vực nông thôn hay đô thị và tất cả dự án chậm tiến độ đều phải chi trả tiền thuê nhà chứ không riêng gì dự án phát triển đô thị.

Ngoài ra, theo quy định cũ, người bị thu hồi đất thuộc đối tượng được hỗ trợ tiền thuê nhà, tự lo chỗ ở thì được hỗ trợ một lần 100 triệu đồng, nay được đề xuất thay đổi theo hướng mức hỗ trợ một lần 60% giá trị đất và 60% giá trị nhà đang thuê…

Năm 2026, Hải Phòng sẽ triển khai thu hồi hơn 1.509 ha đất để thực hiện 118 dự án, công trình. Việc thu hồi đất liên quan đến các hoạt động bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của người dân. Với việc điều chỉnh, bổ sung một số quy định mới về đền bù, giải phóng mặt bằng theo hướng cởi mở, minh bạch, thành phố Hải Phòng kỳ vọng sẽ đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, đảm bảo tiến độ thực hiện các dự án phát triển kinh tế- xã hội.