Hơn ba thập kỷ VBA đồng hành và thúc đẩy phát triển bền vững ngành đồ uống Việt Nam

Phát biểu tại buổi lễ, PGS.TS Nguyễn Văn Việt, Chủ tịch VBA, nhấn mạnh chặng đường 35 năm là dấu mốc quan trọng, phản ánh quá trình nỗ lực không ngừng và sự trưởng thành của Hiệp hội cũng như cộng đồng doanh nghiệp ngành Đồ uống Việt Nam.

"Từ xuất phát điểm quy mô nhỏ, sản phẩm đơn giản, đến nay ngành đã có bước phát triển mạnh mẽ, từng bước tiệm cận trình độ khu vực và quốc tế," ông Việt cho biết. "Dù đối mặt với nhiều biến động về thị trường, chính sách và xu hướng tiêu dùng, các doanh nghiệp trong ngành vẫn duy trì tăng trưởng và đóng góp tích cực cho nền kinh tế."

HÀNH TRÌNH HƠN BA THẬP KỶ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA VBA 

Nhìn lại một hành trình hơn 3 thập kỷ hình thành và phát triển của Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam (VBA), có thể khái quát thành những giai đoạn phát triển để cùng nhìn lại và hướng đến những giá trị cao hơn, ý nghĩa hơn cho ngành, cho cộng đồng doanh nghiệp, cho người tiêu dùng và vì sự tăng trưởng và phát triển bền vững kinh tế - xã hội Việt Nam trong kỷ nguyên mới. 

Giai đoạn 1991 -2001: Thập kỷ đầu tiên của VBA thực hiện sứ mệnh đại diện tiếng nói cho một ngành kinh tế kỹ thuật với sản phẩm và dịch vụ gắn liền với đời sống tiêu dùng của người dân. VBA đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức, tích cực thực hiện vai trò cầu nối giữa chính sách, thị trường và thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp. 

Giai đoạn này, các doanh nghiệp, nhà máy sản xuất trong nước trú trọng đầu tư trang thiết bị, nâng cao công suất, chất lượng. Nhờ đó, hai nhà máy lớn là Bia Sài Gòn và Bia Hà Nội dần khẳng định vai trò chủ lực, dẫn dắt thị trường, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và đẩy lùi các dòng sản phẩm bia Vạn Lực đã từng chiếm lĩnh thị trường Việt Nam trước đó. 

Cùng với đó, các tập đoàn quốc tế vào Việt Nam, liên doanh với doanh nghiệp trong nước tiến hành xây dựng và vận hành các nhà máy hiện đại tại Việt Nam như Heineken, Carlsberg, ABInBev, Coca-Cola, Pepsi…đưa ra thị trường các dòng sản phẩm chất lượng cao, đa dạng về mẫu mã. 

Đồng thời, khu vực kinh tế tư nhân trong nước cũng mạnh dạn chuyển từ sản xuất thủ công sang đầu tư phát triển theo hướng bài bản hơn trên cơ sở nắm bắt được nhu cầu thị trường và cơ hội phát triển, tiêu biểu như Tân Hiệp Phát, Hương Sen, Polyco… tạo nên diện mạo mới cho ngành đồ uống Việt Nam. 

Giai đoạn 2001 – 2021: Hai thập kỷ tiếp theo đã ghi nhận những nỗ lực vượt bậc và thành quả ấn tượng của VBA cũng như các doanh nghiệp ngành đồ uống. Đến nay, mỗi năm ngành đồ uống đóng góp hơn 60,000 tỷ đồng cho ngân sách quốc gia và tạo ra hàng triệu việc làm trong toàn chuỗi giá trị từ nông nghiệp, sản xuất đến logistics, phân phối, bán lẻ và du lịch. Điều này đã khẳng định vị thế chủ chốt trong các ngành kinh tế đóng góp vào tăng trưởng và phát triển bền vững kinh tế - xã hội Việt Nam. 

VBA đã phát huy tốt vai trò đại diện, cầu nối giữa doanh nghiệp ngành đồ uống với các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt trong công tác tham gia xây dựng, phản biện chính sách. 

Giai đoạn này cũng chứng kiến sự tăng trưởng và phát triển vượt bậc của ngành đồ uống bằng sự chuyển mình mạnh mẽ của các doanh nghiệp trong ngành. Chiến lược bứt phá về đầu tư phát triển các nhà máy, nâng quy mô, công suất và tiên phong bắt nhịp với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, không chỉ được xem là chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh mà trở thành thước đo giá trị của doanh nghiệp. 

Song song với ứng dụng công nghệ số vào sản xuất và quản trị, các doanh nghiệp cũng đặc biệt trú trọng vào hoạt động nghiên cứu phát triển các dòng sản phẩm tốt cho sức khỏe người tiêu dùng và tiên phong dẫn dắt xu hướng xanh, bền vững. Điều này cũng được xác định là yếu tố sống còn của doanh nghiệp trên hành trình phụng sự người tiêu dùng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Trên cơ sở đó, các nghị quyết của VBA tại các kỳ đại hội đã xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm chiến lược, quyết tâm đặt mục tiêu và nhiệm vụ của ngành đồ uống Việt Nam hướng đến vì con người, vì chất lượng cuộc sống và vì sự tăng trưởng và phát triển bền vững kinh tế - xã hội Việt Nam. 

Để thực hiện tốt các nhiệm vụ quan trọng này, VBA tiếp tục kiện toàn bộ máy hoạt động, thành lập thêm các đơn vị chuyên môn nhằm bám sát thực tiễn, hỗ trợ và đồng hành sát cánh với cộng đồng doanh nghiệp trong ngành. 

Tạp chí đồ uống Việt Nam đã ra đời vào năm 2005, là cơ quan ngôn luận, thực hiện sứ mệnh thông tin của hiệp hội. Và tiếp theo đó, đến năm 2021 Viện Nghiên cứu đồ uống cũng được thành lập, tập trung chuyên sâu vào hoạt động nghiên cứu làm cơ sở cho các hoạt động của Hiệp hội cũng như công tác tham gia đóng góp, phản biện chính sách. Các đơn vị này trở thành cánh tay nối dài của VBA, cùng kiến tạo những giá trị nền tảng và đồng hành với các doanh nghiệp thúc đẩy phát triển bền vững ngành đồ uống Việt Nam.

Giai đoạn 2021-2025: Báo cáo tại Đại hội cho thấy, nhiệm kỳ VI (2021-2025) diễn ra trong bối cảnh ngành Đồ uống chịu tác động nặng nề từ đại dịch Covid-19, biến động kinh tế toàn cầu, chính sách kiểm soát đồ uống có cồn và áp lực chi phí đầu vào tăng cao. Những yếu tố này khiến sản lượng và doanh thu của nhiều doanh nghiệp sụt giảm, sức mua thị trường suy yếu.

Trong bối cảnh đó, VBA đã phát huy vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước, chủ động kiến nghị, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sản xuất, kinh doanh. Hiệp hội cũng tích cực tham gia phản biện chính sách, góp phần đảm bảo sự hài hòa giữa lợi ích Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Các hoạt động xúc tiến thương mại, đào tạo, hợp tác quốc tế được đẩy mạnh; đặc biệt, việc thành lập Viện Nghiên cứu Đồ uống Việt Nam và Tiểu ban Nước giải khát đã góp phần nâng cao chất lượng tham mưu, cung cấp cơ sở khoa học cho hoạch định chính sách. Công tác truyền thông tiếp tục được đổi mới, lan tỏa thông điệp tiêu dùng có trách nhiệm và phát triển bền vững.

MỞ RA GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN MỚI 

Đánh giá về vai trò của VBA, ông Tạ Văn Hạ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội, khẳng định sau 35 năm, VBA đã khẳng định vai trò là tổ chức đại diện, bảo vệ tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời là cầu nối thông tin quan trọng giữa doanh nghiệp với các cơ quan quản lý nhà nước.

Ông cũng ghi nhận những đóng góp của ngành đối với kinh tế - xã hội, đặc biệt là tạo việc làm, đóng góp ngân sách và tham gia các hoạt động an sinh xã hội. “Các cơ quan của Quốc hội luôn lắng nghe, tiếp thu những tâm tư, nguyện vọng chính đáng của doanh nghiệp và Hiệp hội," ông nhân mạnh.

Bên cạnh đó, ông bày tỏ kỳ vọng trong thời gian tới, VBA và cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục phát huy vai trò, tham gia tích cực vào quá trình phản biện, đóng góp ý kiến trong xây dựng chính sách, góp phần thúc đẩy ngành đồ uống phát triển bền vững.

Với tinh thần dân chủ và trách nhiệm, Đại hội đã bầu Ban Chấp hành nhiệm kỳ VII gồm 39 ủy viên, Ban Kiểm tra gồm 5 ủy viên. Ông Nguyễn Văn Việt tiếp tục được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch VBA nhiệm kỳ 2026-2030.

Đại hội cũng ghi nhận sự tham gia của 20 hội viên mới, góp phần mở rộng quy mô và tăng cường sức mạnh liên kết của Hiệp hội. Điều này cho thấy niềm tin ngày càng lớn của cộng đồng doanh nghiệp đối với vai trò dẫn dắt của VBA. Bước vào nhiệm kỳ VII, VBA xác định ngành đồ uống sẽ đứng trước cả cơ hội và thách thức, đặc biệt là yêu cầu ngày càng cao về sức khỏe cộng đồng, bảo vệ môi trường và xu hướng tiêu dùng có trách nhiệm. Trên cơ sở đó, Hiệp hội đề ra phương châm: “Thích ứng - Đoàn kết - Đổi mới - Phát triển bền vững”.

Theo định hướng này, doanh nghiệp cần chủ động thích ứng với thị trường, tăng cường đầu tư công nghệ, phát triển sản phẩm thân thiện môi trường, đồng thời lấy an toàn thực phẩm làm nền tảng. Chuyển đổi xanh và chuyển đổi số sẽ là động lực quan trọng giúp ngành nâng cao năng lực cạnh tranh.

Lễ kỷ niệm 35 năm cùng với việc đón nhận Bằng khen của Bộ Công Thương, Bộ Nội vụ không chỉ là sự ghi nhận những đóng góp của VBA mà còn là dấu mốc mở ra giai đoạn phát triển mới.

Với nền tảng đã được xây dựng qua hơn ba thập kỷ, cùng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và sự hỗ trợ của các cơ quan quản lý, VBA tiếp tục khẳng định vai trò kết nối, dẫn dắt, hướng tới xây dựng ngành Đồ uống Việt Nam hiện đại, bền vững và hội nhập sâu rộng.