Việc trao quyết định đầu tư và ký kết các hợp tác chiến lược là bước ngoặt để Lai Châu phát triển nông nghiệp xanh. Những thỏa thuận này giúp địa phương hình thành chuỗi giá trị, đẩy mạnh chế biến sâu và nâng tầm vị thế dược liệu cùng nông sản đặc hữu bền vững...

Trong khuôn khổ Hội nghị “Phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh” diễn ra vào ngày 24/4/2026 tại Lai Châu, UBND tỉnh Lai Châu đã trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư cho hàng loạt dự án nông, lâm nghiệp quy mô lớn, mở ra kỳ vọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh và bền vững tại địa phương.

ĐẦU TƯ, KÝ KẾT HỢP TÁC PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP XANH

Cụ thể, ông Vũ Xuân Toán, đại diện Công ty Cổ phần Lâm nghiệp Xanh,  được trao quyết định triển khai dự án phát triển rừng gỗ lớn kết hợp trồng chè và cây dược liệu tại các xã Hua Bum, Pa Tần, Pa Ủ với diện tích hơn 470 ha, tổng vốn đầu tư 62 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Ngọc Tú, đại diện Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hakovina, nhận quyết định đầu tư dự án trồng và phát triển rừng sản xuất tại các xã Bum Tở, Mường Tè, quy mô trên 1.000 ha, tổng vốn 92 tỷ đồng.

Ở lĩnh vực chăn nuôi, ông Khuất Việt Quý, đại diện Công ty TNHH Normal One, được chấp thuận đầu tư dự án trang trại lợn thịt công nghệ cao theo mô hình khép kín, đảm bảo an toàn sinh học. Dự án có quy mô 16.000 con/lứa, tổng vốn đầu tư 96 tỷ đồng, hướng tới cung cấp sản phẩm chất lượng cao cho thị trường, đồng thời tạo việc làm và đóng góp ngân sách địa phương.

Công ty Cổ phần Công nghệ cao Linh Dược Thiên Vương, do ông Vũ Đăng Khải đại diện, được trao quyết định đầu tư dự án trồng và phát triển rừng sản xuất tại xã Hua Bum với diện tích trên 1.300 ha, tổng vốn đăng ký 180 tỷ đồng. Dự án hướng tới hình thành vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao giá trị nông, lâm sản, góp phần tăng độ che phủ rừng và cải thiện sinh kế cho người dân địa phương.

Cũng tại hội nghị, đã diễn ra 11 phiên ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa, bền vững và gia tăng giá trị.

Trong đó, Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu ký kết với Hiệp hội Mắc ca Việt Nam về hợp tác xây dựng vùng nguyên liệu và phát triển chuỗi giá trị mắc ca; đồng thời ký với Hiệp hội Chè Việt Nam nhằm hỗ trợ phát triển chuỗi sản phẩm chè an toàn và xây dựng thương hiệu chè Shan Tuyết cổ thụ.

UBND tỉnh Lai Châu ký kết với Công ty TNHH Novagen Farm Lai Châu về đầu tư dự án trang trại chăn nuôi lợn, gia cầm sinh sản công nghệ cao; ký với Công ty Cổ phần Dược KMDC về cam kết đầu tư quần thể khu du lịch sinh thái vùng chè gắn với suối khoáng nóng Trung Đồng quy mô 100 ha và xây dựng nhà máy chế biến chè công suất dự kiến 4.000 tấn/năm.

Một thỏa thuận quan trọng khác được ký với Công ty Cổ phần Tập đoàn Quế Lâm và Hội Nông nghiệp tuần hoàn Việt Nam nhằm phát triển nền nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn theo chuỗi giá trị, hướng tới hiệu quả kinh tế, giảm phát thải và bảo vệ môi trường.

Ngoài ra, UBND tỉnh Lai Châu cũng ký kết MOU với một số doanh nghiệp như Công ty TNHH MTV Loan Trường, Công ty TNHH Trí Đức LC và Công ty Cổ phần TVOne Việt Nam, tập trung vào hợp tác phát triển vùng nguyên liệu và chuỗi giá trị mắc ca.

Ở cấp ngành, Sở Nông nghiệp và Môi trường Lai Châu ký kết với Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc về nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật đối với giống chè và cây ăn quả. Đồng thời, Công ty Cổ phần Chè Than Uyên cũng ký kết với Viện này nhằm đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ phục vụ phát triển cây chè trên địa bàn.

BỐN CHUYỂN ĐỔI CHIẾN LƯỢC CHO NÔNG NGHIỆP LAI CHÂU

Phát biểu kết luận tại Hội nghị “Phát triển nông nghiệp hàng hóa, phát triển dược liệu theo hướng kinh tế xanh, bền vững”, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị nhấn mạnh: "Lai Châu cần thực hiện bốn chuyển đổi lớn để tạo đột phá trong phát triển nông nghiệp. Theo đó, tỉnh phải chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp; từ sản xuất manh mún sang liên kết chuỗi; từ bán sản phẩm thô sang chế biến sâu; và từ tiềm năng sang giá trị thực".

Thứ trưởng cho rằng Lai Châu có nhiều lợi thế nổi trội về đất đai, khí hậu, rừng, đa dạng sinh học và bản sắc văn hóa để phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với đặc sản vùng cao, đặc biệt là dược liệu dưới tán rừng. Tuy nhiên, những lợi thế này sẽ khó phát huy nếu không được tổ chức thành vùng nguyên liệu, chuỗi giá trị, thương hiệu và nguồn thu ổn định cho người dân.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi cao, nông sản không chỉ cần sản lượng mà còn phải đảm bảo yếu tố “xanh”, sạch, có truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường. Riêng với dược liệu, yêu cầu còn khắt khe hơn về chất lượng, chế biến và tính bền vững. Nếu không có định hướng bài bản, địa phương dễ rơi vào tình trạng phát triển phân tán, hiệu quả thấp".

Ông Nguyễn Quốc Trị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Định hướng thời gian tới, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị nhấn mạnh nông nghiệp hàng hóa và dược liệu xanh không chỉ là nhiệm vụ tái cơ cấu ngành mà còn là động lực để Lai Châu đạt mục tiêu tăng trưởng cao. Tỉnh cần tập trung vào các sản phẩm có lợi thế như chè chất lượng cao, lúa gạo đặc sản, mắc ca, cá nước lạnh, cá lồng lòng hồ và các nông sản đặc hữu vùng cao, thay vì phát triển dàn trải.

Bên cạnh đó, điểm nghẽn lớn hiện nay là sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết, hạn chế về chế biến, bảo quản, logistics và chuyển đổi số. Để khắc phục, Thứ trưởng đề nghị tỉnh tổ chức lại sản xuất theo tiểu vùng sinh thái, xây dựng chuỗi liên kết với doanh nghiệp đóng vai trò dẫn dắt, đồng thời lấy chế biến sâu, bảo quản và xây dựng thương hiệu làm khâu đột phá.

Đối với lĩnh vực dược liệu, Thứ trưởng đánh giá đây có thể trở thành hướng đi riêng của Lai Châu nhờ điều kiện tự nhiên và tri thức bản địa phong phú. Tuy nhiên, việc phát triển phải theo nguyên tắc bền vững: dưới tán rừng, có quy hoạch, tiêu chuẩn, kiểm soát chất lượng và đảm bảo người dân được hưởng lợi. Đồng thời, cần xây dựng chuỗi giá trị đồng bộ và gắn phát triển dược liệu với du lịch sinh thái, chăm sóc sức khỏe để gia tăng giá trị.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị, nếu triển khai hiệu quả các định hướng trên, Lai Châu không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân, bảo vệ tài nguyên rừng mà còn có thể trở thành điểm sáng của khu vực Trung du và miền núi phía Bắc trong phát triển nông nghiệp hàng hóa đặc sản và dược liệu theo hướng xanh, bền vững.