Khẩn trương rút ngắn tối đa thời gian mở tài khoản chứng khoán cho nhà đầu tư nước ngoài

Ngân hàng Nhà nước vừa có văn bản gửi tới các ngân hàng thương mại yêu cầu chấp hành quy định về việc mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài thực hiện đầu tư gián tiếp tại Việt Nam.

Theo đó, thực hiện chỉ đạo của chính phủ về việc triển khai nhiệm vụ nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cập nhật các quy định mới tại Thông tư 03/2025/TT-NHNN và Thông tư số 25/2025/TT-Ngân hàng Nhà nước.

Đồng thời, triển khai đồng bộ hai thông tư trên, rút ngắn tối đa thời gian mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài thực hiện hoạt động đầu tư gián tiếp tại Việt Nam.

Thông tư 03/2025/TT-NHNN quy định việc mở và sử dụng tài khoản bằng VND cho nhà đầu tư nước ngoài là người không cư trú thực hiện hoạt động đầu tư gián tiếp tại Việt Nam. Đối tượng áp dụng bao gồm nhà đầu tư nước ngoài, ngân hàng được phép kinh doanh ngoại hối và các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam.

Một điểm nổi bật của Thông tư 03 là việc đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản đầu tư gián tiếp. Cụ thể, nhà đầu tư nước ngoài không còn phải hợp pháp hóa lãnh sự hồ sơ khi mở tài khoản, giúp rút ngắn thời gian mở tài khoản từ vài tháng xuống còn vài ngày. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức nước ngoài mở tài khoản tiền và thúc đẩy dòng vốn ngoại vào thị trường Việt Nam.

Thông tư yêu cầu mọi giao dịch thu, chi liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam phải thực hiện thông qua tài khoản đầu tư gián tiếp là tài khoản thanh toán bằng VND của nhà đầu tư nước ngoài mở tại ngân hàng được phép.

Ngoài ra, số dư trên tài khoản đầu tư gián tiếp không được chuyển sang tiền gửi có kỳ hạn và tiền gửi tiết kiệm, nhằm kiểm soát dòng vốn và đảm bảo tính minh bạch trong các giao dịch.

Thông tư 03 thay thế Thông tư số 05/2014/TT-NHNN ban hành ngày 12/03/2014 nhằm hiện thực hóa mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trong khi đó, Thông tư số 25/2025/TT-NHNN không chỉ đơn giản hóa thủ tục mà còn mở rộng quyền cho nhà đầu tư nước ngoài, mang lại kỳ vọng tạo đột phá trong thu hút dòng vốn ngoại trên thị trường chứng khoán.

Cụ thể, Thông tư 25 bổ sung các nội dung tại Điều 6 và một số khoản liên quan, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài không cư trú trong hoạt động đầu tư gián tiếp. Trong khi nhiều điều khoản khác có hiệu lực từ 1/3/2026 hoặc 1/12/2025, các quy định tại Điều 6 và các khoản liên quan có hiệu lực ngay từ ngày ký ban hành.

Điều 6 cho phép nhà đầu tư nước ngoài ủy quyền cho tổ chức tài chính mở, đóng và sử dụng tài khoản thanh toán. Ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện nhận biết nhà đầu tư và tổ chức được ủy quyền theo pháp luật về phòng, chống rửa tiền.

Quy trình mở tài khoản chứng khoán cho nhà đầu tư nước ngoài được rút ngắn: sau khi được cấp mã số giao dịch chứng khoán điện tử (e-STC) tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), nhà đầu tư sẽ mở tài khoản giao dịch tại công ty chứng khoán và tài khoản đầu tư gián tiếp tại ngân hàng lưu ký.

Theo đánh giá của Chứng khoán BSC, việc hiện thực hóa Thông tư 03/2025/TT-NHNN và giải pháp OTA (Omnibus trading account) do Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước triển khai sẽ tạo thuận lợi lớn cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nhìn lại lộ trình cải cách của Saudi Arabia, BSC Research nhận thấy Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa từng bước các giải pháp để tiến gần hơn đế mục tiêu nâng hạng.

Trong kịch bản cơ sở, BSC Research dự báo thị trường chứng khoán Việt Nam có thể được FTSE Russell chấp thuận nâng hạng vào ngày 07/10/2025 và dự kiến sẽ cần 02 chặng chuyển đổi cho quá trình này (tối thiểu từ 06-12 tháng). Đối với MSCI, dựa trên đánh giá mới nhất khả năng vào danh sách tiềm năng nâng hạng lên Emerging Market sẽ khả thi hơn vào giai đoạn 2026-2027.