Kịp thời ban hành các giải pháp để giữ mạch vận tải biển trước căng thẳng Trung Đông
Tuấn Khang
09/04/2026, 11:15
Căng thẳng tại khu vực Trung Đông đang trở thành phép thử đối với dòng chảy thương mại toàn cầu khi làm tăng chi phí vận tải biển và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh này, việc kịp thời ban hành các chính sách từ cơ quan quản lý cùng sự sẻ chia rủi ro của cộng đồng doanh nghiệp vận tải là giải pháp để giảm tác động đối với hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam...
Ảnh minh hoạ
Ngành hàng hải đang đối mặt với những thách thức lớn khi căng thẳng tại Trung Đông làm tăng chi phí vận tải biển và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Tình hình này đòi hỏi sự can thiệp kịp thời từ cơ quan quản lý và sự hợp tác của cộng đồng doanh nghiệp vận tải để giảm thiểu tác động đến hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam.
Trong những tháng đầu năm 2026, các biến động địa chính trị tại Biển Đỏ và eo biển Hormuz đã làm gián đoạn các tuyến hàng hải quan trọng, đẩy giá nhiên liệu lên cao và đe dọa tính liền mạch của hoạt động giao thương quốc tế. Trước khi xung đột nổ ra, giá nhiên liệu duy trì ổn định với dầu FO ở mức 550 USD/tấn và DO ở mức 750 USD/tấn. Tuy nhiên, giá nhiên liệu đã tăng vọt, hiện neo ở mức 1.100 USD/tấn đối với FO và chạm ngưỡng 2.000 USD/tấn đối với DO, tương đương biên độ tăng 100% đến 120%.
Chi phí nhiên liệu chiếm 30% đến 40% tổng chi phí vận tải, áp lực này lập tức dội lên giá cước vận chuyển thực tế. Giá vận tải container đã tăng từ 17% đến 25%, trong khi cước tàu hàng rời tăng mạnh từ 30% đến 45% tùy thuộc vào tuyến và nhu cầu chuyên biệt của đơn hàng.
Nhiều hãng tàu lớn buộc phải chuyển hướng các dịch vụ đi qua Trung Đông sang lộ trình vòng qua Mũi Hảo Vọng, kéo dài hành trình thêm 10 đến 14 ngày, làm tăng lượng tiêu hao nhiên liệu từ 30% đến 40% mỗi chuyến và đẩy chi phí khai thác dự kiến tăng thêm 20% đến 30%. Hệ lụy là sự sụt giảm nghiêm trọng hiệu suất quay vòng tàu, gây thiếu hụt vỏ container cục bộ và làm đình trệ chu kỳ giao nhận hàng hóa.
Một loạt phụ phí mới được áp dụng, như Maersk áp dụng phụ phí nhiên liệu khẩn cấp ở mức 1.800 USD/TEU đối với hàng khô và lên tới 3.800 USD/TEU cho hàng lạnh cùng hàng nguy hiểm. MSC thu thêm từ 122 USD/TEU đến 184 USD/TEU; CMA CGM thông báo thu phụ phí nhiên liệu từ 150 USD/TEU đến 180 USD/TEU, đồng thời kích hoạt khoản phụ phí tắc nghẽn cảng chạm mức 600 USD/container.
Tại Việt Nam, ảnh hưởng của tình hình thế giới đã phản ánh rõ nét qua số liệu khai thác tại các cảng biển trọng điểm. Tại khu vực Hải Phòng, sản lượng hàng lỏng thông qua cảng trong tháng 3/2026 ghi nhận sự sụt giảm do nguồn cung bị gián đoạn và giá hàng hóa tăng mạnh. Một số hãng tàu đã thông báo tạm dừng nhận đơn hàng đến khu vực Trung Đông hoặc áp dụng các chính sách phụ thu mới để bù đắp chi phí vận hành tăng thêm.
Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đã khẩn trương kích hoạt cơ chế chấn chỉnh hoạt động vận tải, yêu cầu các chủ tàu, doanh nghiệp logistics không lợi dụng tình hình để nâng giá cước hoặc áp đặt phụ thu trái quy định.
Các cảng biển, đơn vị cung ứng nhiên liệu và hoa tiêu được khuyến nghị tối ưu hóa năng lực điều phối, rút ngắn thời gian neo đậu và tiết giảm chi phí vận hành. Hệ thống Cảng vụ hàng hải cũng được giao trọng trách giám sát chặt chẽ việc niêm yết giá dịch vụ, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi trục lợi gây tổn hại đến chuỗi cung ứng...
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 14-2026 phát hành ngày 06/04/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
TP. Hồ Chí Minh khởi công, khởi động loạt dự án lớn định hình siêu đô thị mới
Sáng 29/4, TP. Hồ Chí Minh đồng loạt khởi công 4 dự án trọng điểm; đồng thời, trao quyết định chấp thuận nhà đầu tư dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ tổng vốn đầu tư gần 129.000 tỷ đồng...
Hơn 65.000 tỷ đồng đầu tư tuyến metro nối TP.HCM với sân bay Long Thành
HĐND tỉnh Đồng Nai vừa thông qua chủ trương đầu tư tuyến metro kéo dài Bến Thành - Suối Tiên đến sân bay Long Thành, tổng vốn hơn 65.000 tỷ đồng, dự kiến triển khai giai đoạn 2026 - 2030...
Tổng công ty Đường sắt chính thức áp dụng AI điều hành giá vé linh hoạt từ 1/5
Tổng công ty Đường sắt Việt Nam chính thức triển khai tính năng “Giá vé linh hoạt” ứng dụng trí tuệ nhân tạo trên toàn hệ thống bán vé điện tử từ ngày 1/5/2026, với mức giảm giá tối đa tới 35%, sau giai đoạn thí điểm ghi nhận hiệu quả tích cực về doanh thu và hệ số sử dụng chỗ...
Khu kinh tế mở Chu Lai (Đà Nẵng): Vùng đất hứa cho các nhà đầu tư tiềm năng
Với định hướng phát triển bền vững và ưu tiên các ngành công nghiệp công nghệ cao, Khu kinh tế mở Chu Lai (Đà Nẵng) đang dần khẳng định vị thế của mình trên bản đồ kinh tế Việt Nam. Đây là một trong những dự án phát triển kinh tế quan trọng của Đà Nẵng, đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Hà Tĩnh đón thêm khu công nghiệp mới, vốn đầu tư trên 3.000 tỷ đồng
Quy mô gần 200ha cùng định hướng phát triển đa ngành, Khu công nghiệp Hưng Long được kỳ vọng trở thành điểm đến mới cho các doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương.
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
