Đây là lần đầu tiên một startup Việt Nam vào nhóm ba đội dẫn đầu ở một hạng mục quan trọng của giải. Đây cũng là một trong số ít đại diện khu vực Đông Nam Á lọt vào vòng chung kết của sân chơi quy tụ nhiều startup về công nghệ năng lượng và chuyên sâu đến từ châu Âu…

Ngày 17/3 tại Berlin, startup Alternō của Việt Nam đã lọt vào Top 3 hạng mục Năng lượng sạch và lưu trữ (Clean Energy & Storage) thuộc giải thưởng quốc tế SET Award 2026, sau khi vượt qua hơn 470 đội thi đến từ 79 quốc gia.

Giải thưởng do Cơ quan Năng lượng Đức (DENA) và Bộ Kinh tế & Bảo vệ Khí hậu Liên bang Đức (BMWK) tổ chức, có sự tham dự của, ông Nguyễn Đắc Thành, Đại sứ Việt Nam tại Đức.

Theo thông tin từ ban tổ chức, đây là lần đầu tiên sau 10 năm tổ chức, một startup Việt Nam vào nhóm ba đội dẫn đầu ở một hạng mục quan trọng của giải. Alternō đồng thời là một trong số ít đại diện Đông Nam Á góp mặt tại vòng chung kết, nơi quy tụ nhiều doanh nghiệp công nghệ năng lượng và công nghệ chuyên sâu (Deep Tech) phần lớn đến từ châu Âu.

Tại vòng chung kết, Alternō trình bày giải pháp lưu trữ năng lượng nhiệt bằng cát, hay còn gọi là “pin cát” (sand battery). Hệ thống này sử dụng vật liệu cát để tích trữ nhiệt ở nhiệt độ cao, phục vụ cho các nhu cầu công nghiệp như sấy nông sản hoặc sản xuất quy mô lớn.

Theo phần trình bày của nhóm phát triển, so với các công nghệ lưu trữ năng lượng dựa trên pin hóa học, giải pháp này có chi phí thấp hơn đáng kể, nhờ sử dụng nguyên liệu phổ biến và không yêu cầu các vật liệu hiếm. Mức tiết giảm chi phí được ước tính có thể lên tới khoảng 50% so với một số phương thức lưu trữ truyền thống, đồng thời giảm tác động môi trường.

Giải pháp được đánh giá có tiềm năng giảm phát thải carbon trong các ngành công nghiệp sử dụng nhiệt, vốn là một trong những nguồn phát thải lớn nhưng khó thay thế hoàn toàn bằng điện năng tái tạo. Đây cũng là yếu tố giúp startup này vượt qua hàng trăm hồ sơ dự thi để thuyết phục hội đồng giám khảo quốc tế.

Ở góc độ ứng dụng, công nghệ lưu trữ nhiệt bằng cát được kỳ vọng có thể hỗ trợ doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt là than đá trong các quy trình sản xuất cần nhiệt. Điều này có thể góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện và đa dạng hóa nguồn năng lượng trong nước.

Tại châu Âu, nhu cầu phát triển các hệ thống lưu trữ năng lượng, bao gồm lưu trữ nhiệt quy mô lớn, gia tăng trong những năm gần đây khi khu vực này tìm cách giảm phụ thuộc vào khí đốt và mở rộng sử dụng năng lượng tái tạo. Các công nghệ như “pin cát” được xem là một trong những hướng tiếp cận tiềm năng cho bài toán này.

Việc vào Top 3 của SET Award 2026 chưa phản ánh mức độ thương mại hóa của công nghệ, nhưng cho thấy sự hiện diện ngày càng rõ hơn của các startup đến từ các nền kinh tế mới nổi trong lĩnh vực chuyển dịch năng lượng. Kết quả này cũng có thể tạo thêm cơ hội kết nối với các đối tác và nhà đầu tư quốc tế.