Việc gia hạn dự án hợp tác năng lượng Việt Nam - Đức đến cuối năm 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chiến lược chuyển dịch năng lượng của Việt Nam, khi Bộ Công Thương quyết tâm chuyển đổi từ tư duy "quản lý" sang "kiến tạo", biến thách thức xanh hóa thành cơ hội đột phá...

Bộ Công Thương và Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) vừa chính thức ký kết thỏa thuận gia hạn và mở rộng phạm vi dự án Thúc đẩy Chuyển dịch ngành năng lượng tại Việt Nam (TEV). Theo đó, dự án sẽ được kéo dài đến hết tháng 12/2026, tiếp tục củng cố các nền tảng chiến lược, pháp lý và công nghệ cho quá trình chuyển đổi năng lượng bền vững tại Việt Nam.

CAM KẾT MẠNH MẼ CHO CHUYỂN DỊCH NĂNG LƯỢNG  XANH 

Tại lễ ký kết, ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, cho biết Bộ Công Thương đang đặt việc hoàn thiện thể chế, chính sách và phát triển thị trường điện cạnh tranh tích hợp năng lượng tái tạo là những nhiệm vụ trọng tâm.

"Việc ký kết thỏa thuận thực hiện dự án không chỉ mang ý nghĩa pháp lý, mà còn thể hiện quyết tâm chính trị và cam kết mạnh mẽ của hai bên trong việc triển khai thành công dự án", ông Vũ khẳng định, đồng thời  tin tưởng với sự phối hợp chặt chẽ của các bên liên quan, dự án sẽ đạt được những kết quả thiết thực, đóng góp quan trọng cho tiến trình chuyển dịch ngành năng lượng theo hướng công bằng, an toàn và bền vững.

Tuyên bố này phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong cách tiếp cận của cơ quan quản lý nhà nước. Thay vì chỉ đóng vai trò điều tiết, Bộ Công Thương đang chủ động "kiến tạo" môi trường thuận lợi, khơi thông nguồn lực để doanh nghiệp và các bên liên quan có thể tham gia tích cực vào quá trình chuyển đổi.

Dự án TEV được triển khai với sự ủy thác của Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức (BMZ), nhằm thúc đẩy việc xây dựng chiến lược chuyển dịch năng lượng dài hạn và tăng cường chuyển giao tri thức công nghệ hướng tới hệ thống năng lượng phát thải thấp.

TS Michaela Baur, Giám đốc Quốc gia GIZ Việt Nam, nhấn mạnh dự án TEV là một trụ cột chính trong hợp tác kỹ thuật giữa Việt Nam và Đức trong lĩnh vực năng lượng. Khoản tài trợ bổ sung kéo dài đến cuối năm 2026 được xây dựng trên nền tảng vững chắc của sự hợp tác thành công trong giai đoạn trước.

"Sự hợp tác tin cậy giữa GIZ và tất cả các đối tác tại Việt Nam đã giúp triển khai hiệu quả nhiều hoạt động thiết thực, đồng thời tạo cơ sở vững chắc cho sự hợp tác sâu rộng và mang tính chiến lược hơn trong giai đoạn tiếp theo," TS Baur chia sẻ.

Cục Điện lực và GIZ sẽ phối hợp triển khai dự án với sự tham gia của các đơn vị then chốt như Vụ Dầu khí và Than; Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO). Sự phối hợp liên ngành này được kỳ vọng sẽ tạo ra hiệu ứng cộng hưởng, đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi.

LỘ TRÌNH CỤ THỂ, MỤC TIÊU ĐO LƯỜNG ĐƯỢC

Với nguồn tài trợ bổ sung và thời gian triển khai dài hơn, dự án đặt ra các mục tiêu cụ thể và đo lường được. Các nghiên cứu phân tích chuyên sâu sẽ tập trung vào những lĩnh vực ưu tiên như tạo thuận lợi cho đầu tư, vận hành hệ thống và thị trường điện, tăng cường tính linh hoạt của lưới điện thông qua các giải pháp lưu trữ, thúc đẩy chuyển đổi số, cũng như phát triển các công nghệ năng lượng phát thải thấp mới nổi.

Đặc biệt, dự án hướng đến việc thu hút sự tham gia của hơn 150 doanh nghiệp trên toàn quốc. Trong số đó, 70% doanh nghiệp dự kiến sẽ đầu tư vào các giải pháp chuyển dịch năng lượng và bày tỏ sự tin tưởng vào khung pháp lý, quy định của Việt Nam. Con số này phản ánh kỳ vọng về việc cải thiện môi trường đầu tư và gia tăng niềm tin của khu vực tư nhân vào chính sách năng lượng quốc gia.

Bên cạnh việc hỗ trợ doanh nghiệp, dự án còn tập trung vào việc xác định và đề xuất các giải pháp công nghệ tiên tiến như lưới điện vi mô và hệ thống tự động hóa phân phối. Những công nghệ này sẽ hỗ trợ các đơn vị vận hành lưới điện và cơ quan quản lý nhà nước trong việc vận hành hệ thống điện hiệu quả hơn và đầu tư kết nối lưới điện một cách thông minh.

Việc gia hạn dự án TEV diễn ra trong bối cảnh toàn cầu đang chứng kiến cuộc chuyển đổi năng lượng chưa từng có. Các cam kết giảm phát thải ròng về 0 của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam tại COP26, đòi hỏi những hành động cụ thể và có lộ trình rõ ràng.

Đối với Việt Nam, một quốc gia đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ với nhu cầu năng lượng tăng cao, việc chuyển đổi sang năng lượng sạch không chỉ là yêu cầu môi trường mà còn là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Sự đồng hành của Đức, một trong những quốc gia dẫn đầu về công nghệ năng lượng tái tạo và quản lý lưới điện thông minh, mang lại cho Việt Nam cơ hội tiếp cận kinh nghiệm quý báu và công nghệ tiên tiến. Việc chuyển giao tri thức không chỉ giúp Việt Nam rút ngắn đường cong học tập mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững lâu dài.

Với quyết tâm chuyển đổi tư duy từ "quản lý" sang "kiến tạo", Bộ Công Thương đang gửi đi thông điệp rõ ràng về việc đồng hành cùng doanh nghiệp, chủ động tháo gỡ rào cản và tạo lập hành lang pháp lý thuận lợi. Sự thành công của dự án TEV trong giai đoạn tới sẽ là thước đo quan trọng cho khả năng của Việt Nam trong việc biến thách thức xanh hóa thành cơ hội bứt phá trong kỷ nguyên mới.