Ba xu hướng lớn định hình tương lai thị trường tín chỉ carbon
CChu Khôi
Chọn cỡ chữ
Năm 2025, doanh thu từ các công cụ định giá carbon toàn cầu đã vượt 107 tỷ USD. Năm 2026, thị trường ngày càng ưu tiên các tín chỉ carbon chất lượng cao thay vì chạy theo số lượng, đang mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam trong quá trình xây dựng và phát triển thị trường tín chỉ carbon rừng...
Doanh thu tín chỉ carbon toàn cầu vượt 107 tỷ USD trong năm 2025. Ảnh minh họa.
Chiều 2/6/2026, Mạng lưới nghiên cứu chính sách nông lâm
nghiệp tổ chức hội thảo trực tuyến: “Xu hướng định giá carbon 2026: Một số điểm đáng chú
ý cho tín chỉ carbon rừng Việt Nam”.
Mạng lưới nghiên cứu chính sách nông lâm
nghiệp do Forest Trends đồng sáng lập với các trường đại học, viện nghiên cứu
trong lĩnh vực nông - lâm nghiệp ở Việt Nam.
ĐỊNH GIÁ CARBON NGÀY CÀNG MỞ RỘNG TRÊN TOÀN CẦU
Chia sẻ tại hội thảo, TS Nguyễn Sỹ Linh, Trưởng ban Biến đổi khí hậu, Viện Chiến
lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường (ISPAE) cho biết theo báo cáo của
World Bank mới công bố, trong vòng một thập kỷ qua, số quốc gia và vùng lãnh thổ
áp dụng các công cụ định giá carbon theo cơ chế tuân thủ đã tăng từ 58 lên 87.
Số hệ thống trao đổi hạn ngạch phát thải (ETS) tăng từ 19 lên 40, trong khi số
cơ chế thuế carbon tăng từ 21 lên 47.
Hiện các công cụ định giá carbon đã bao phủ khoảng 29% tổng
lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu. Riêng năm 2025, tổng doanh thu từ các cơ
chế này đạt khoảng 107 tỷ USD, tăng 2% so với năm trước, cho thấy vai trò ngày
càng quan trọng của thị trường carbon trong tiến trình chuyển đổi sang nền kinh
tế phát thải thấp.
Đáng chú ý, cơ chế trao đổi hạn ngạch phát thải của Việt Nam lần đầu tiên được World Bank ghi nhận trong báo cáo năm 2026. Theo lộ trình hiện hành, giai đoạn đầu hệ thống sẽ áp dụng đối với khoảng 110 cơ sở phát thải lớn thuộc các ngành nhiệt điện, sản xuất sắt thép và xi măng.
"Việc được ghi nhận trong báo cáo
là dấu mốc quan trọng, cho thấy Việt Nam đã chính thức tham gia vào xu thế phát
triển các cơ chế định giá carbon đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu", TS Linh nhấn mạnh.
TS Nguyễn Sỹ Linh: "Việt Nam đã chính thức tham gia vào xu thế phát triển các cơ chế định giá carbon đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu".
Bên cạnh các cơ chế định giá carbon bắt buộc, thị trường
tín chỉ carbon quốc tế cũng đang có những chuyển biến đáng chú ý. Các cơ chế hợp
tác theo Điều 6 của Thỏa thuận Paris tiếp tục được mở rộng với 108 thỏa thuận
đã được ký kết trên toàn cầu, tăng thêm 22 thỏa thuận so với kỳ báo cáo trước.
Tuy nhiên, số dự án hoàn tất chuyển giao tín chỉ vẫn còn khá khiêm tốn, mới chỉ
có 4 dự án được thực hiện thành công.
Trong năm 2025, các tiêu chuẩn tín chỉ carbon độc lập như
Verra hay Gold Standard đã phát hành khoảng 306 triệu tín chỉ carbon, giảm 4%
so với năm trước. Ngược lại, các cơ chế tín chỉ do chính phủ quản lý lại tăng
trưởng mạnh với khoảng 56 triệu tín chỉ được phát hành, tăng 40%.
Theo đánh giá của World Bank, thị trường carbon toàn cầu
đang chuyển sang một giai đoạn phát triển mới, trong đó trọng tâm không còn là
gia tăng số lượng tín chỉ phát hành mà là nâng cao chất lượng và tính toàn vẹn
môi trường của tín chỉ carbon.
Xu hướng này thể hiện rõ qua sự thay đổi trong cơ cấu nguồn
cung. Tỷ trọng tín chỉ từ lĩnh vực lâm nghiệp và sử dụng đất hiện chiếm khoảng
36% tổng nguồn cung, trong khi tín chỉ từ các dự án năng lượng tái tạo giảm khoảng
38% so với các giai đoạn trước.
CHẤT LƯỢNG QUYẾT ĐỊNH GIÁ TRỊ TÍN CHỈ CARBON
Một trong những thông điệp quan trọng nhất từ báo cáo năm
nay, đó là không phải mọi tín chỉ carbon đều có giá trị như nhau. Mặc dù cùng đại
diện cho một tấn CO₂ tương đương được hấp thụ hoặc cắt giảm, giá trị của tín chỉ
phụ thuộc rất lớn vào chất lượng dự án và mức độ tin cậy trong việc đo lường,
báo cáo và xác minh kết quả.
Theo hệ thống đánh giá chất lượng tín chỉ carbon quốc tế,
các dự án được xếp hạng từ BBB trở lên có thể đạt mức giá khoảng 30 USD mỗi tín
chỉ. Trong khi đó, các dự án có chất lượng thấp hơn chỉ đạt khoảng 8,7 USD mỗi
tín chỉ. Với những tín chỉ chưa được đánh giá chất lượng, giá giao dịch phổ biến
chỉ khoảng 6,3 USD mỗi tín chỉ.
Các nghiên cứu của BeZero Carbon cũng cho thấy sự khác biệt
rất lớn giữa các nhóm dự án. Đối với các dự án trồng rừng và phục hồi rừng có
chất lượng cao, giá tín chỉ có thể cao hơn tới 87% so với các dự án cùng loại
nhưng chất lượng thấp hơn.
Báo cáo của World Bank cũng chỉ ra ba xu hướng nổi bật
đang tác động mạnh tới sự phát triển của thị trường carbon toàn cầu.
Xu hướng
thứ nhất: Sự chuyển dịch từ giao dịch tín chỉ đã phát hành sang đầu tư vào
tín chỉ sẽ hình thành trong tương lai. Các hợp đồng mua trước (offtake
agreement) tăng mạnh, với khối lượng tín chỉ được cam kết mua trước cao gấp ba
lần so với kỳ báo cáo trước.
Xu hướng thứ hai: Ranh giới giữa thị trường carbon tuân
thủ và thị trường carbon tự nguyện đang dần thu hẹp.
Xu hướng thứ ba: Các nhà đầu tư không còn chỉ quan tâm
đến lượng phát thải được hấp thụ hoặc cắt giảm. Thay vào đó, họ ngày càng chú
trọng tới các lợi ích đồng hành như bảo tồn đa dạng sinh học, cải thiện sinh kế
cho cộng đồng địa phương, bảo vệ hệ sinh thái và thúc đẩy phát triển bền vững.
Trong bối cảnh Việt Nam dự kiến vận hành đầy đủ thị trường carbon từ năm 2029, những xu hướng mới của thế giới được xem là cơ sở quan trọng để định hướng chiến lược phát triển trong thời gian tới.
Đối với lĩnh vực lâm nghiệp, cơ hội không chỉ nằm ở việc tạo ra tín chỉ carbon mà còn ở khả năng phát triển các dự án chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn đang gia tăng trên thị trường carbon toàn cầu.
Theo TS Linh, những thay đổi của thị trường carbon
toàn cầu mang lại nhiều gợi mở quan trọng cho Việt Nam.
Thứ nhất: Dù thị trường
carbon đang hình thành và phát triển nhanh, nhu cầu không tự động xuất hiện.
Các chủ dự án cần chủ động chuẩn bị từ sớm, xây dựng dự án bài bản và đáp ứng
các tiêu chuẩn quốc tế.
Thứ hai: Chất lượng sẽ là yếu tố quyết định giá trị tín
chỉ carbon trong tương lai. Vì vậy, các dự án cần đầu tư nhiều hơn cho công tác
đo lường, báo cáo, xác minh và bảo đảm tính minh bạch.
Thứ ba: Thị trường đang dịch chuyển từ mua bán tín chỉ
sang đầu tư vào các dự án tạo tín chỉ. Điều này đòi hỏi phải giải quyết tốt các
vấn đề về quyền carbon, quyền sử dụng đất, cơ chế chia sẻ lợi ích và tính minh
bạch trong quản trị dự án.
Mô hình “Bản sáng vùng biên” đã nâng cao đời sống người dân Yên Khương qua những tuyến đèn đường, mái nhà sửa chữa và học sinh được tiếp sức đến trường. Qua đó, Bộ đội Biên phòng không chỉ bảo vệ vững chắc biên cương mà còn đồng hành cùng dân phát triển kinh tế, củng cố tình đoàn kết nơi “phên dậu” Tổ quốc...
Vừa qua, trong khuôn khổ chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới châu Âu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thúc đẩy hợp tác với EU, Đan Mạch và Bỉ về nông nghiệp bền vững, công nghệ sinh học, kinh tế biển xanh, bảo vệ môi trường và chống khai thác IUU.
Tây Nguyên có nhiều lợi thế về đất đai, khí hậu cùng hệ sinh thái để phát triển nông nghiệp công nghệ cao và dược liệu. Tuy nhiên, sản xuất còn phân tán, chất lượng giống chưa đồng đều, chế biến sâu hạn chế và liên kết thị trường chưa chặt chẽ đang là những điểm nghẽn cần tháo gỡ...
Trong 9 tháng đầu năm 2026, số doanh nghiệp giải thể tăng tới 118%, trong khi khu vực đầu tư tư nhân chỉ tăng trưởng 14%, mức thấp nhất trong ba khu vực kinh tế. Trước áp lực này, TS. Nguyễn Đức Hiển nhận định để thích ứng với mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027, doanh nghiệp cần tái cấu trúc quản trị, tài chính, mô hình kinh doanh và thị trường, thay vì chỉ dựa vào mở rộng vốn và quy mô…
Từ những cọng rơm quen thuộc trên đồng ruộng quê nhà, Nguyễn Xuân Tài (SN 1989) xã Quý Lộc, Thanh Hóa đã phát triển ý tưởng sản xuất mồi nhóm lửa, đưa sản phẩm tiếp cận khách hàng quốc tế qua nền tảng thương mại điện tử Amazon. Hành trình khởi nghiệp của anh mở ra hướng khai thác giá trị kinh tế từ phụ phẩm nông nghiệp...
Theo dữ liệu mới nhất từ Hiệp hội Viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu (SWIFT), USD và euro chiếm tổng cộng 73,46% giá trị thanh toán qua mạng lưới này trong tháng 8/2026, chỉ còn hơn 1/4 dành cho tất cả các đồng tiền khác...
Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...