Ngành công nghệ lo ngại điều này này sẽ làm tăng chi phí phát triển AI khi Mỹ vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn cung châu Á...

Vào tháng 1/2026, sau cuộc điều tra xác định sự phụ thuộc vào chip nhập khẩu có thể gây rủi ro an ninh, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp thuế quan 25% đối với một số con chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến nhằm thúc đẩy sản xuất trong nước. Tuy nhiên, chip nhập khẩu phục vụ trung tâm dữ liệu, nghiên cứu và nhiều hoạt động công nghệ tại Mỹ vẫn được miễn thuế.

Ngày thứ Năm (27/8), tờ Politico dẫn các nguồn thạo tin cho biết chính quyền ông Trump hiện cân nhắc mở rộng biện pháp này. Một phương án đang được thảo luận là áp thuế không chỉ với nhiều loại chip nhập khẩu mà cả các sản phẩm sử dụng chip, như máy tính xách tay, máy chơi game và máy chủ dùng trong trung tâm dữ liệu. Những trường hợp đang được miễn thuế cũng có thể bị thu hẹp.

Kế hoạch mới có thể được triển khai theo từng giai đoạn, nhưng hiện vẫn ở giai đoạn đầu và có khả năng thay đổi đáng kể trong những tuần hoặc tháng tới. Mức thuế, thời điểm thực hiện và danh mục sản phẩm chịu thuế đều chưa được quyết định.

Trả lời yêu cầu phản hồi của Politico về thông tin trên, người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai ngày 27/8 cho biết việc đưa hoạt động sản xuất chất bán dẫn trở lại Mỹ là một trong những ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Trump. Các chính sách của chính quyền đã thu hút hàng trăm tỷ USD đầu tư vào lĩnh vực này.

Ngành công nghệ Mỹ đang lo ngại kế hoạch mở rộng thuế quan chip sẽ làm tăng chi phí đúng lúc nguồn cung chip cao cấp khan hiếm và các tập đoàn đang chi hàng trăm tỷ USD xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ AI.

Theo các nhà phân tích, Mỹ hiện vẫn phụ thuộc lớn vào chip nhập khẩu từ châu Á do các nhà máy chất bán dẫn tiên tiến cần hàng tỷ USD và nhiều năm để xây dựng. Đài Loan hiện sản xuất hơn 90% lượng chip tiên tiến nhất thế giới. Vì vậy, thuế quan có thể thúc đẩy sản xuất trong nước về dài hạn, nhưng trước mắt có nguy cơ làm tăng giá chip và khiến doanh nghiệp thu hẹp kế hoạch đầu tư trung tâm dữ liệu.

Thuế quan cũng có thể làm tăng giá máy chủ, máy tính và nhiều thiết bị điện tử, đồng thời ảnh hưởng đến Nvidia, AMD và Apple do các tập đoàn này phụ thuộc vào hoạt động sản xuất ở nước ngoài.

Apple và nhiều doanh nghiệp điện tử Mỹ khác có nguy cơ mất lợi thế trên thị trường quốc tế. Trong khi các công ty Mỹ phải trả thuế cho chip nhập khẩu, đối thủ nước ngoài có thể mua cùng loại chip mà không phải chịu khoản thuế quan này. Chính sách mới cũng có thể khiến các nhà cung cấp chip tại những nước đồng minh chuyển sang tìm thêm khách hàng ở Trung Quốc.

TSMC đã cam kết đầu tư 265 tỷ USD vào các nhà máy tại Arizona, nhưng ngay cả khi hoàn thành toàn bộ kế hoạch, công ty dự kiến chỉ đặt khoảng 30% công suất sản xuất chip tiên tiến nhất tại Mỹ. Theo một số chuyên gia, Mỹ cần hơn 5 năm để mở rộng đáng kể năng lực sản xuất chip trong nước.

“Giảm rủi ro trong chuỗi cung ứng là một trong những vấn đề địa chính trị then chốt hiện tại. Tuy nhiên, sản xuất một lượng lớn chip tại Mỹ sẽ rất tốn kém, bởi nhiều quốc gia khác có chi phí thấp hơn”, ông Michael Sobolik, chuyên gia cấp cao tại Viện Hudson, nhận định với Politico.

Theo các nhà phân tích, thuế quan khó có thể tự giải quyết bài toán sản xuất chip của Mỹ. TSMC và Samsung đã đầu tư lớn vào nước này nhờ các khoản trợ cấp, nhu cầu đa dạng hóa chuỗi cung ứng và lo ngại địa chính trị. Tuy nhiên, chi phí sản xuất tại Mỹ vẫn cao, còn phần lớn năng lực chế tạo chip tiên tiến nhất thế giới vẫn tập trung tại Đài Loan. Vì vậy, việc miễn thuế cho những doanh nghiệp đầu tư tại Mỹ chưa chắc tạo ra thêm nhiều công suất mới.

Ông Trump từng đề cập mức thuế chip khoảng 100% vào năm ngoái, nhưng kế hoạch này sau đó không được thực hiện. Đến tháng 1/2026, Mỹ áp thuế quan 25% đối với một số chip AI, song duy trì nhiều trường hợp miễn trừ. Hồi tháng 5, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết Washington chưa có kế hoạch áp thuế quan mới với con chip trong tương lai gần, dù ông ủng hộ dùng thuế quan để đưa sản xuất trở lại Mỹ.

Tác động của thuế quan mới với làn sóng đầu tư hạ tầng AI có thể rất lớn. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính Mỹ có thể đầu tư hơn 2,7 nghìn tỷ USD vào trung tâm dữ liệu đến năm 2030, trong đó chip chiếm khoảng 54% tổng chi phí. Nếu thuế quan 25% được áp dụng với toàn bộ chip và sản phẩm sử dụng chip, chi phí xây dựng hạ tầng AI có thể tăng thêm khoảng 360 tỷ USD. Con số này có thể lên tới 1,44 nghìn tỷ USD nếu mức thuế quan là 100%.