Giới quan sát nhận định kết quả chuyến thăm mang dấu ấn ngoại giao cá nhân hơn là những đột phá lớn trong quan hệ song phương...

Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí giảm thuế quan đối với lượng hàng hóa trị giá 30 tỷ USD của mỗi nước xuất khẩu sang nước kia và khởi động đối thoại về trí tuệ nhân tạo (AI).

Đây là những kết quả chính của cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình được cả hai nước công bố sau chuyến thăm Washington diễn ra trong tuần vừa rồi của ông Tập.

Theo một tuyên bố của Nhà Trắng vào hôm thứ Sáu (25/9), việc cắt giảm thuế quan giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ áp dụng cho các mặt hàng xuất khẩu của Mỹ gồm nông sản, gỗ và mỹ phẩm, cũng như các mặt hàng nhập khẩu vào Mỹ bao gồm thiết bị gia dụng nhỏ, đồ chơi và đồ trang trí.

"Hai nước đã đạt được sự đồng thuận về các khuyến nghị áp dụng mức thuế ưu đãi hơn đối với lượng hàng hóa phi nhạy cảm trị giá 30 tỷ USD theo cả hai chiều", tuyên bố của Nhà Trắng cho biết.

Cuộc gặp thượng đỉnh kéo dài ba ngày giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc đã kết thúc vào ngày thứ Sáu. Đây là chuyến thăm chính thức cấp nhà nước đầu tiên của ông Tập tới Mỹ trong 11 năm.

Giới quan sát nhận định kết quả chuyến thăm mang dấu ấn ngoại giao cá nhân hơn là những đột phá lớn công khai trong quan hệ song phương. Tuy nhiên, đây là điều đã được dự báo từ trước khi chuyến thăm bắt đầu, đồng thời được cho là kết quả tích cực bởi ngăn được một sự leo thang căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Tân Hoa Xã đưa tin vào thứ Bảy (26/9) rằng ông Tập đã về đến Bắc Kinh.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết hai bên cũng đã nhất trí thành lập một hội đồng thương mại và mở rộng kết quả của các cuộc đàm phán trước đó tại Kuala Lumpur.

Một kết quả khác của chuyến thăm là hai bên nhất trí gia hạn thêm hai tháng thỏa thuận đình chiến thương mại - mà theo dự kiến ban đầu sẽ hết hạn vào ngày 10/11 - để có thêm thời gian đàm phán nhằm đạt một thỏa thuận thương mại quy mô lớn hơn. Kết quả này được Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent công bố vào hôm thứ Tư, trước khi ông Tập tới Mỹ.

Hãng tin Reuters Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị phát biểu: "Chuyến thăm mang tính lịch sử này đã làm phong phú thêm mối quan hệ mang tính xây dựng và ổn định giữa Trung Quốc và Mỹ, duy trì sự ổn định tổng thể của quan hệ song phương, mở ra một chương mới trong quan hệ Trung-Mỹ, đồng thời sẽ có tác động sâu rộng đến hòa bình và phát triển của thế giới".

Bộ Ngoại giao Trung Quốc và Nhà Trắng cho biết về vấn đề AI, hai bên đã nhất trí tổ chức đối thoại về những rủi ro và lợi ích của công nghệ này cũng như thiết lập kênh liên lạc để xử lý các sự cố liên quan đến AI. Theo dự kiến, các cuộc thảo luận tiếp theo về AI sẽ diễn ra vào tháng 11 năm nay.

Nhà Trắng cho biết các nhà lãnh đạo đã thống nhất sử dụng thuật ngữ "siêu trí tuệ" (super intelligence) thay cho "trí tuệ nhân tạo" (AI). Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Bắc Kinh đánh giá cao việc Washington sử dụng thuật ngữ mới này.

Ngoài ra, hai bên cũng nhất trí ủng hộ lẫn nhau trong việc đăng cai hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) và hội nghị thượng đỉnh nhóm các nền kinh tế lớn (G20). Theo đó, lãnh đạo hai nước đều có kế hoạch tham dự các sự kiện do phía bên kia chủ trì.

Về chính sách đối ngoại, hai nước cho biết hai nhà lãnh đạo đã thống nhất rằng Iran cần thực hiện cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời khẳng định không quốc gia hay thực thể nào được phép áp phí quá cảnh trên các tuyến đường thủy quốc tế.