Nâng hạng thị trường: Cơ hội và thách thức song hành

Tại hội thảo “Nắm bắt cơ hội giữa dòng biến động” do Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) tổ chức ngày 10/04, các chuyên gia cho rằng việc thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng mang ý nghĩa quan trọng về dài hạn, song tác động ngắn hạn cần được nhìn nhận thận trọng, cả về dòng vốn lẫn diễn biến thị trường.

DÒNG VỐN NGOẠI KHÓ ĐOÁN, KỲ VỌNG TÁI ĐỊNH GIÁ DÀI HẠN

Ông Nguyễn Xuân Bình, Giám đốc Khối Phân tích KBSV, nhận định câu chuyện nâng hạng thị trường không còn mới, do đó tác động tích cực lên thị trường có xu hướng giảm dần theo thời gian. Ngay từ tháng 9 năm ngoái, khi FTSE Russell đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi nâng hạng, phần lớn kỳ vọng của thị trường đã được phản ánh vào giá.

Dẫn chứng từ các thị trường như Qatar hay Saudi Arabia, ông Bình cho biết diễn biến thường mang tính chu kỳ: Thị trường tăng mạnh trước thời điểm nâng hạng nhưng có xu hướng điều chỉnh sau khi thông tin chính thức được công bố. Với Việt Nam, kịch bản tương tự có thể lặp lại.

Ông Bình cũng cho rằng dòng vốn ngoại sẽ tiếp tục phân hóa. Trong đó, các quỹ chủ động thường giải ngân sớm để đón đầu quá trình nâng hạng, trong khi các quỹ thụ động sẽ chỉ phân bổ vốn sau khi Việt Nam chính thức được đưa vào rổ chỉ số. Vì vậy, thị trường có thể tiếp tục hưởng lợi trong giai đoạn từ nay đến thời điểm nâng hạng dự kiến vào cuối quý 3 hoặc đầu quý 4, trước khi đối mặt với rủi ro điều chỉnh ngắn hạn sau đó.

“Chiến lược hợp lý là tham gia trước giai đoạn nâng hạng, đồng thời cân nhắc chốt lời một phần sau khi sự kiện diễn ra để bảo toàn thành quả,” ông Bình nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, ông Trần Đức Anh, Giám đốc Kinh tế Vĩ mô & Chiến lược thị trường KBSV, cho rằng chênh lệch định giá giữa thị trường cận biên và thị trường mới nổi là một trong những động lực quan trọng của quá trình nâng hạng.

Theo thống kê của KBSV, hệ số P/E của các thị trường mới nổi thường cao hơn khoảng 1 - 2 điểm so với thị trường cận biên, qua đó mở ra dư địa “tái định giá” khi Việt Nam chính thức được nâng hạng.

“Việc nâng hạng giống như nâng chuẩn từ khách sạn 2 sao lên 3 sao, mặt bằng giá sẽ được điều chỉnh cao hơn, đồng thời đây là động lực đáng chú ý trong trung và dài hạn đối với thị trường chứng khoán Việt Nam”, ông Đức Anh ví von.

DƯ ĐỊA TĂNG TRƯỞNG DÀI HẠN RỘNG MỞ

Liên quan đến diễn biến thị trường, theo ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn, Giám đốc nghiệp vụ cấp cao lĩnh vực chứng khoán, Dragon Capital, diễn biến địa chính trị, đặc biệt là căng thẳng tại Trung Đông trong quý 1/2026, đã khiến thị trường tài chính biến động mạnh, kéo theo sự dịch chuyển trong tâm lý nhà đầu tư từ trạng thái lạc quan sang thận trọng và phòng thủ.

Trong bối cảnh đó, ông Tuấn cho rằng đây cũng là thời điểm mở ra cơ hội cho nhà đầu tư trung và dài hạn tích lũy cổ phiếu ở vùng giá hợp lý. Thực tế cho thấy, dù thị trường gặp nhiều biến động, nhiều quỹ đầu tư vẫn ghi nhận mức sinh lời 20 - 50% trong năm qua, phản ánh cơ hội luôn tồn tại ngay cả trong giai đoạn khó khăn.

Theo ông Khoa Tuấn cho rằng yếu tố quan trọng nhất lúc này là kỷ luật đầu tư và quản trị rủi ro. Nhà đầu tư cần hạn chế sử dụng đòn bẩy, duy trì tỷ trọng tiền mặt phù hợp và chủ động giải ngân khi thị trường xuất hiện các nhịp điều chỉnh mạnh.

“Những giai đoạn thị trường biến động mạnh, tâm lý hoảng loạn thường lại là cơ hội để tích lũy cổ phiếu tốt với định giá hấp dẫn đồng thời nhà đầu tư cần duy trì tầm nhìn trung và dài hạn trong bối cảnh vĩ mô còn nhiều biến số”, ông Khoa Tuấn nhận định.

Về triển vọng trong thời gian tới, chuyên gia KBSV đánh giá xác suất thị trường bứt phá là lớn hơn việc giảm sâu, vì Việt Nam vẫn còn dư địa tăng trưởng trong 5 - 10 năm tới, trong khi Chính phủ đang quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng.

Theo đó, đầu tư công là một lựa chọn tốt cho trung hạn. Trước đây, tăng trưởng được dẫn dắt bởi FDI, nhưng hiện tại FDI chưa phục hồi đủ mạnh để đóng vai trò đầu tàu. Vì vậy, để đạt mục tiêu tăng trưởng cao, Việt Nam sẽ phải dựa nhiều hơn vào động lực nội tại, đặc biệt là đầu tư công.

Lưu ý rằng, nhiều cổ phiếu trong nhóm này có vốn hóa nhỏ, hay đòn bẩy tài chính cao, do đó phù hợp hơn với đầu tư theo sóng ngắn hạn.

Chuyên gia cũng cho rằng nên chọn các nhóm cổ phiếu đầu ngành cho chiến lược “bắt đáy” trung hạn. Khi thị trường có thông tin tiêu cực, nên tập trung vào các doanh nghiệp đầu ngành, có nền tảng tốt và triển vọng dài hạn rõ ràng, như một số cái tên nằm trong nhóm bán lẻ, cảng biển, logistics, công nghệ với lợi thế cạnh tranh bền vững trong 5 - 10 năm tới.

Ở góc nhìn dài hạn, ông Trần Đức Anh, cho rằng nếu nhìn trong tầm 10 năm tới, có hai nhóm ngành được dự báo gần như duy trì tăng trưởng là ngân hàng và bán lẻ.

Với nhóm ngân hàng, việc nền kinh tế Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng, cùng tăng trưởng tín dụng duy trì khoảng 10 - 20%/năm, tiếp tục tạo nền tảng cho tăng trưởng lợi nhuận ổn định. Theo ông, ưu tiên nên dành cho các ngân hàng tư nhân top đầu, có lợi thế về công nghệ, bên cạnh các ngân hàng quốc doanh vốn có tính ổn định và an toàn cao.

Đối với nhóm bán lẻ, động lực đến từ tăng trưởng kinh tế và sự mở rộng nhanh của tầng lớp trung lưu, giúp thúc đẩy tiêu dùng dài hạn. Dù một số cổ phiếu nhóm này có thể biến động ngắn hạn, triển vọng dài hạn vẫn được đánh giá tích cực.