Nga đề nghị hỗ trợ Trung Quốc trong trường hợp nền kinh tế lớn thứ hai thế giới rơi vào tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng. Lời đề nghị này được Moscow đưa ra giữa lúc cuộc chiến giữa Mỹ và Iran gây ra một cú sốc nguồn cung năng lượng lớn chưa từng thấy.
“Nga chắc chắn có thể lấp đầy khoảng trống tài nguyên xuất hiện ở Trung Quốc và các quốc gia khác quan tâm tới việc hợp tác với chúng tôi trên cơ sở bình đẳng và đôi bên cùng có lợi”, hãng thông tấn Nga Interfax ngày 15/4 dẫn lời Ngoại trưởng nước này, ông Sergei Lavrov.
Nhà ngoại giao cấp cao nhất của Nga cũng nói rằng Nga và Trung Quốc có năng lực trụ vững trước tác động kinh tế của cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran - nguyên nhân khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt. “Chúng tôi và Trung Quốc đều có tất cả mọi năng lực để trụ vững trong bối cảnh này - gồm cả những năng lực đang được sử dụng, còn trong dự trữ và đang trong kế hoạch - để tránh bị ảnh hưởng bởi tác động của tình hình ở Trung Đông đến nền kinh tế và thị trường năng lượng toàn cầu”, ông Lavrov phát biểu trước báo giới ở Bắc Kinh.
Những tuyên bố này được ông Lavrov đưa ra sau cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào ngày 15/4. Trong cuộc gặp, hai bên đã tái khẳng định mối quan hệ hữu nghị và hợp tác chiến lược Nga - Trung, cho rằng mối quan hệ song phương là “không thể lay chuyển trong bất kỳ cơn bão nào”.
Về phía Trung Quốc, Bộ Ngoại giao nước này nói Bắc Kinh và Moscow “thúc đẩy hợp tác thực chất về năng lượng” trên cơ sở “tôn trọng lẫn nhau và đôi bên cùng có lợi”.
Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) đưa tin rằng trong cuộc gặp với ông Lavrov, ông Tập đã đánh giá cao mối quan hệ ổn định Trung - Nga và cam kết tăng cường hợp tác song phương. “Trong bối cảnh tình hình quốc tế biến động, sự ổn định và chắc chắn của quan hệ Trung - Nga có giá trị đặc biệt”, ông Tập nói trong cuộc gặp ở Đại lễ đường Nhân dân.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nói Bắc Kinh và Moscow nên “theo đuổi hợp tác chiến lược chặt chẽ hơn, bảo vệ mạnh mẽ lợi ích chính đáng của hai nước, và giữ vững đoàn kết giữa các nước ở Nam Bán cầu”.
Ngoài ra, ông Tập nói với ông Lavrov rằng Trung Quốc và Nga nên tận dụng các “lợi thế kinh tế bổ sung lẫn nhau, tăng cường hợp tác trên mọi lĩnh vực, và củng cố sự phát triển vững vàng của mỗi nước”.
Về cuộc chiến giữa Mỹ và Iran, ông Lavrov nói Nga và Trung Quốc ủng hộ nỗ lực đàm phán để đi đến một giải pháp hòa bình. Tuyên bố này được đưa ra trong lúc Mỹ và Iran tìm cách tái khởi động đàm phán trong tuần này.
Với nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào, Nga có thể nổi lên thành một đối tác có tầm quan trọng lớn hơn nữa với Trung Quốc nếu xung đột ở Trung Đông tiếp diễn. Nhập khẩu dầu thô và khí đốt của Trung Quốc đã suy giảm trong tháng 3 do nguồn cung từ Vùng Vịnh thắt lại. Theo dự kiến, lượng dầu thô mà Saudi Arabia bán cho Trung Quốc sẽ giảm một nửa trong tháng 5.
Theo dự kiến, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ thăm Trung Quốc trong tháng 5 - theo tin từ tờ báo Nga Vedomosti, và đây sẽ là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Putin trong năm nay. Sau đó, ông Putin có thể thăm Trung Quốc một lần nữa vào tháng 11 để dự hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ở Thẩm Quyến.
Đến hiện tại, cuộc chiến ở Vùng Vịnh có tác động chưa lớn đến nền kinh tế Trung Quốc, nhờ việc nước này đã có nhiều nỗ lực trong những năm gần đây để tăng cường an ninh năng lượng. Tuy nhiên, giá xuất xưởng hàng hóa ở Trung Quốc đã tăng trong tháng 3 vừa qua sau hơn 3 năm giảm liên tiếp, do chi phí đầu vào tăng.
Trung Quốc đã chỉ trích hành động quân sự của Mỹ ở Iran, cảnh báo rằng cuộc chiến này có thể đẩy Trung Đông vào tình trạng mất ổn định nghiêm trọng hơn. Cùng với đó, Trung Quốc thể hiện mình là một lực lượng ổn định trong thế giới nhiều bất ổn hiện nay.
Đối với Nga, chiến tranh giữa Mỹ và Iran đang là một cơ hội tốt để đạt doanh thu lớn hơn từ xuất khẩu năng lượng. Theo hãng tin CNBC, trong quý 1 năm nay, 90% tổng xuất khẩu dầu thô của Nga là bán cho Trung Quốc và Ấn Độ - hai nước có sự phụ thuộc lớn vào dầu Trung Đông trước khi chiến tranh nổ ra.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng cả Nga và Trung Quốc đều có lợi ích trong việc cuộc chiến này sớm kết thúc, vì Iran là một đồng minh của Nga ở Trung Đông, còn Trung Quốc phụ thuộc vào nhập khẩu dầu từ Iran.