Ngành công nghiệp đồ uống toàn cầu đang trải qua một sự chuyển dịch đột ngột sang các loại đồ uống chức năng. Không chỉ đơn thuần là giảm lượng calo, xu hướng này còn phản ánh nhiều thay đổi trong ưu tiên của người tiêu dùng…

Trong khi thị trường đồ uống thông thường hiện tập trung chủ yếu vào việc giảm đường và hỗ trợ kiểm soát cân nặng, thì hiện nay hầu hết người tiêu dùng đều tìm kiếm những loại đồ uống mang lại lợi ích về hiệu suất và sức khỏe mà không bổ sung thêm calo. Tình huống này đã thúc đẩy nhu cầu về các loại đồ uống được bổ sung chất điện giải, vitamin, caffeine và khoáng chất.

Theo Fortune Business Insights, quy mô thị trường đồ uống ăn kiêng toàn cầu (diet soda) được định giá ở mức 4,41 tỷ USD vào năm 2025. Thị trường dự kiến ​​sẽ tăng từ 4,65 tỷ USD vào năm 2026 lên 7,29 tỷ USD vào năm 2034, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 5,76% trong giai đoạn dự báo. Bắc Mỹ hiện chiếm lĩnh thị trường với thị phần 41,50% vào năm 2025. 

Xét theo khu vực địa lý, Fortune Business Insights ghi nhận châu Á - Thái Bình Dương nhiều triển vọng tăng trưởng nhất. Động lực chính đến từ dân số trẻ, tốc độ đô thị hóa nhanh và thu nhập tăng, đặc biệt tại các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Hàn Quốc và Ấn Độ. Nhu cầu giảm đường cũng được củng cố bởi những lo ngại sức khỏe cộng đồng như béo phì, tiểu đường và bệnh mạn tính liên quan đến chế độ ăn uống.

Tại Hàn Quốc, ngành đồ uống đang trải qua một sự chuyển mình đáng kể. Theo Seoul Finance, mùa hè năm 2026 dự kiến ​​sẽ là “chiến trường” cho các loại bia và đồ uống nhẹ, không calo. Sự thay đổi này không chỉ là hiện tượng nhất thời theo mùa; nó là một phần của xu hướng rộng hơn đã và đang phát triển mạnh mẽ trong vài năm qua.

Nhìn chung, lượng tiêu thụ bia tại Hàn Quốc đã giảm – tổng doanh số bán bia giảm 6,4% trong năm 2025, theo dữ liệu của Emart – nhưng doanh số bán các loại bia nhẹ, ít calo đã tăng vọt 32%, và bia không cồn tăng 21% trong cùng kỳ. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy người tiêu dùng đang tìm kiếm những lựa chọn cân bằng giữa hương vị và sự điều độ.

Các công ty đồ uống lớn đã nhanh chóng thích ứng. Ví dụ, Lotte Chilsung gần đây đã cải tiến dòng bia nhẹ của mình bằng cách ra mắt "Cloud Crush", một sản phẩm với nồng độ cồn 4% và chỉ 25 kcal trên 100ml. OB Beer, một thương hiệu lớn khác, đã và đang mở rộng danh mục sản phẩm mang thương hiệu Cass của mình bằng một loạt các lựa chọn không cồn: Cass 0.0, Cass Lemon Squeeze 0.0 và Cass All Zero. Trong đó, sản phẩm cuối được mô tả là không có cồn, không đường, không calo và gluten.

Trong khi đó, thương hiệu HiteJinro cũng cho ra mắt "Terra Light", một loại đồ uống không chỉ loại bỏ cồn mà còn không calo và chất tạo ngọt. Tính đến cuối năm 2025, các sản phẩm này đã có mặt tại khoảng 55.000 nhà hàng trên toàn Hàn Quốc, chứng tỏ thị trường có thể phát triển nhanh chóng như thế nào khi các rào cản được giảm bớt.

Tại Việt Nam, xu hướng lựa chọn đồ uống không đường đang tăng trưởng nhanh, phản ánh sự thay đổi trong khẩu vị và nhận thức về sức khỏe của người tiêu dùng. Nhóm khách hàng trẻ đặc biệt quan tâm đến các phiên bản ít đường hoặc không đường vì vừa đáp ứng nhu cầu giải khát, vừa đảm bảo yếu tố “lành mạnh”. Ở các đô thị lớn, người dùng có xu hướng ưu tiên nước giải khát diet hoặc sản phẩm bổ sung vitamin nhưng không thêm đường.

Song song đó, nhận thức cộng đồng về tác hại của việc tiêu thụ đường quá mức cũng thúc đẩy sự thay đổi chính sách. Đầu năm 2025, Quốc hội đã thông qua thuế Tiêu thụ đặc biệt 8 - 10% áp dụng cho đồ uống có đường, dự kiến có hiệu lực từ năm 2027. Chính sách này vừa định hướng người dân ưu tiên sản phẩm có lợi cho sức khỏe, vừa tạo động lực để doanh nghiệp điều chỉnh danh mục sản phẩm.

Đón đầu xu thế, nhiều thương hiệu trong và ngoài nước đã tung ra phiên bản “zero” nhằm đáp ứng nhu cầu mới. Ở phân khúc nước ngọt có ga, Coca-Cola Zero Sugar và Pepsi Zero Calories hiện là hai sản phẩm phổ biến nhất. Bên cạnh đó, Coca-Cola phân phối Sprite Zero, còn PepsiCo mở rộng lựa chọn bằng 7Up Free, dòng sản phẩm có ga không đường, bổ sung chất xơ để vừa giải khát vừa hỗ trợ tiêu hóa.

Trong phân khúc nước thể thao - bù khoáng, Revive Zero Calo của Suntory PepsiCo được định vị với thông điệp “3 không” (không đường, không calo, không ga), hướng đến nhóm khách hàng gắn bó với luyện tập và chế độ ăn kiêng. Cùng với đó là các lựa chọn không đường như Monster Zero Sugar hay Red Bull Zero Sugar.

Ở mảng trà đóng chai, nhiều thương hiệu như Trà Xanh Kirin và Trà Ô Long Tea Plus đã giới thiệu phiên bản không đường. Còn với phân khúc bia không cồn, Heineken đang củng cố vị thế dẫn đầu với việc ra mắt Heineken 0.0 Ultimate, một loại bia không cồn mới không calo và không đường, có hương vị trái cây nhẹ nhàng.

Tuy nhiên, trái ngược với niềm tin phổ biến, nhiều chuyên gia dinh dưỡng cho rằng nước ngọt không đường không hoàn toàn an toàn như quảng cáo. Theo BSNT. Bùi Tường Anh, chuyên khoa dinh dưỡng, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, dù không chứa đường sucrose, nước ngọt Zero calo vẫn sử dụng chất tạo ngọt nhân tạo, ví dụ aspartame, sucralose hoặc acesulfame-K.

"Nước ngọt không đường vẫn có thể gây rối loạn chuyển hóa, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu, nếu sử dụng thường xuyên", BS Anh nhấn mạnh. Một số nghiên cứu quốc tế chỉ ra việc tiêu thụ đồ uống chứa chất tạo ngọt nhân tạo liên quan đến nguy cơ rối loạn dung nạp glucose và tiểu đường.

Theo nghiên cứu công bố trên Diabetes Care, tạp chí lâm sàng của Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, người uống nước ngọt Zero calo mỗi ngày có nguy cơ mắc tiểu đường Type 2 cao hơn từ 8 - 13% so với thông thường. Dù không chứa đường, nước ngọt Zero calo cũng tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho răng. Các nghiên cứu cho thấy loại đồ uống này có độ pH thấp và chứa nhiều axit như axit citric, axit phosphoric, dễ làm hỏng men răng theo thời gian.

Các chuyên gia khuyến cáo, nếu muốn giảm tác hại, mọi người nên giảm dần thói quen uống nước ngọt nói chung, kể cả loại không đường. Nước lọc, trà nhạt, nước trái cây tươi không thêm đường vẫn là lựa chọn an toàn nhất cho sức khỏe lâu dài. "Nước ngọt Zero calo có thể là giải pháp tạm thời để giảm lượng đường nạp vào cơ thể, nhưng không nên xem đó là thức uống sử dụng hàng ngày", BS. Tường Anh cho biết.