Đồng bằng sông Cửu Long có đường bờ biển dài gần 700 km trải qua các tỉnh từ Tiền Giang, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau và Kiên Giang. Vùng biển rộng trên 360.000 km² không chỉ giàu tài nguyên thủy sản, mà còn có tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi...

Đồng bằng sông Cửu Long với hệ sinh thái rừng ngập mặn, cửa sông và bãi bồi ven biển mang lại nguồn lợi thủy sản dồi dào, đồng thời là “lá chắn xanh” chống xói lở và nước biển dâng, các chuyên gia cho rằng nếu biết khai thác bền vững, sẽ là nền tảng để phát triển một nền kinh tế biển xanh gắn phát triển kinh tế với bảo tồn sinh thái.

Nuôi trồng thủy sản bền vững được coi là “mũi nhọn xanh” chiến lược phát triển đồng bằng sông Cửu Long theo xu hướng xanh hóa nền kinh tế. Trong quá trình chuyển đổi xanh, các tỉnh miền Tây Nam Bộ đang có lợi thế là vùng sản xuất nông nghiệp lớn cả nhất nước, tỷ lệ phủ xanh cao, ít có nhà máy, xí nghiệp sản xuất công nghiệp ô nhiễm. 

Bên cạnh nuôi trồng thủy sản, nhiều dự án điện gió, điện mặt trời với những cánh quạt gió khổng lồ ở Bạc Liêu (nay thuộc tỉnh Cà Mau mới) hay Sóc Trăng (Thành phố Cần Thơ mới) đã trở thành biểu tượng cho sự chuyển dịch xanh của khu vực. Nhiều nghiên cứu cho thấy, vùng biển này có tốc độ gió trung bình 6,5 - 7,5 m/s, một trong những mức cao nhất cả nước, đủ điều kiện hình thành “trung tâm điện gió quốc gia”.

Điện gió ngoài khơi được xem là ngành công nghiệp mũi nhọn, có thể thay đổi diện mạo Đồng bằng sông Cửu Long. Tính đến năm 2025, hàng chục dự án điện gió đã đi vào vận hành ở Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu (cũ) với tổng công suất hàng ngàn mW. Tuy nhiên, tiềm năng thực tế còn lớn hơn gấp nhiều lần.

Ngoài các dự án điện gió ven bờ, các dự án điện gió ngoài khơi quy mô lớn cũng đã được quy hoạch, kỳ vọng tạo ra động lực phát triển mới, thu hút đầu tư, giải quyết việc làm tại chỗ. Việc tận dụng nguồn năng lượng mặt trời không chỉ giảm chi phí điện mà còn góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính.

Cùng với năng lượng và thủy sản, kinh tế biển xanh còn mở ra hướng đi cho du lịch sinh thái. Xu hướng du lịch bền vững, thân thiện môi trường đang thu hút du khách quốc tế.

Các chuyên gia cho rằng nếu được đầu tư đồng bộ về hạ tầng và nhân lực, du lịch sinh thái biển sẽ trở thành mảnh ghép quan trọng trong bức tranh kinh tế biển xanh, góp phần đa dạng hóa sinh kế cho cộng đồng ven biển.

Mặc dù tiềm năng và cơ hội lớn, dư địa phát triển còn nhiều và phong phú, nhiều nhận định cũng cho rằng phát triển kinh tế biển xanh ở đồng bằng sông Cửu Long vẫn đối diện nhiều khó khăn.

Để vượt qua thách thức này, các chuyên gia cho rằng cần một chiến lược kinh tế biển xanh mang tính liên kết vùng. Song song với đó, cơ chế tài chính xanh là yếu tố then chốt. Để đạt được mục tiêu này, cần thiết phải huy động nguồn vốn từ quỹ khí hậu quốc tế, vốn ODA và dòng vốn FDI vào năng lượng tái tạo, nuôi biển công nghệ cao...

Kinh tế biển xanh không chỉ là khẩu hiệu mà là giải pháp chiến lược để đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời mở ra cơ hội tăng trưởng mới...

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 34-2025 phát hành ngày 25/8/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-34.html