Rất khó để lãi suất hạ trong vòng 2-3 tháng tới?

Chứng khoán Rồng Việt vừa có cập nhật triển vọng lãi suất trong đó nhấn mạnh: Khó có khả năng FED tăng lãi suất cho các kỳ họp tiếp theo hoặc viễn cảnh này diễn ra vào cuối năm là rất khó. 

Mặc dù thị trường định giá FED có khả năng tăng lãi suất vào cuối năm và định giá này hiện tại vẫn ở mức cao ~50% nhưng con số này có rất nhiều vấn đề đáng lưu ý.

FED hiện tại dùng rất nhiều cách để hỗ trợ Trái phiếu Chính phủ Mỹ (UST), ngoài trừ hạ lãi suất FFR (Federal Funds Rate) thì FED thực sự đang cố gắng giúp Bộ Tài chính Hoa Kỳ hạ lãi suất trái phiếu Chính phủ trong bối cảnh lợi suất UST tăng cao nhất từ năm 2007.

Trong các biên bản họp thì FED mua lại UST kỳ hạn ngắn để gia tăng thanh khoản cho thị trường, bên cạnh đó, dự trữ cân đối (Reserve Balance) chưa tăng lên (còn dư địa để mua thêm UST) nhưng bảng cân đối của FED lại nở ra khá nhanh (pace ~30 bio USD/month ). Pace mở rộng này lớn hơn cả đợt thu hẹp (QT) năm 2024 (~25bio).

Do đó tốc độ mở rộng này còn tiếp tục. Kết hợp với bộ khung chính sách hiện tại thì vẫn là hỗ trợ Bộ Tài chính Hoa Kỳ hết mình.

Chiến sự Iran đã kéo dài quá lâu, rõ ràng việc kéo dài chiến sự quá lâu ảnh hưởng tới lạm phát và giá dầu cao nhưng cũng đã có rất nhiều xác nhận về việc tàu dầu vượt qua được vùng biển này một cách an toàn. Chiến sự chưa biết tới bao giờ nhưng các quốc gia dần thích nghi với nguồn cung dầu hạn chế và chấp nhận lạm phát tổng cung.

"Và nếu đã là lạm phát tổng cung việc tăng lãi suất chẳng có ý nghĩa gì, giống như Covid - FED thậm chí phải hạ lãi suất ngay kể cả khi lạm phát cao", chuyên gia phân tích VDSC nhấn mạnh.

Vấn đề không chỉ áp lực ở phía Bộ Tài chính Hoa Kỳ mà áp lực cả phía một chủ nợ thân thiết và lớn nhất của họ là Nhật Bản. Nhật Bản chắc chắn khó duy trì được việc nới lỏng tiền tệ bởi lạm phát của Nhật đang bị cả tổng cầu (do bơm tiền trong thời gian dài -20 năm) và cả chi phí đẩy (giá hàng hóa tăng do chiến tranh).

Tuy nhiên, ràng buộc từ chương trình tài khóa mở rộng của Thủ tướng Nhật khiến cho BOJ khó tăng lãi suất để bảo vệ đồng Yên. Do đó, nếu FED nâng lãi suất, để bảo vệ đồng Yên buộc Bộ Tài chính Nhậ t Bản phải can thiệp tỷ giá. Mà can thiệp lại làm lợi suất UST tăng (bán UST mua JPY) – mâu thuẫn với nhiệm vụ hạ lợi suất UST của FED.

Tân Chủ tịch FED Kenvin Warsh là người không thích những chuẩn mực Basel áp đặt lên hệ thống ngân hàng, không thích nới lỏng (QE) hay thắt chặt (QT), không thích định hướng chính sách qua truyền thông (forward guidance) và nói chung rất khác những người tiền nhiệm. 

Chính sách của ông Warsh thiên về nới lỏng nội sinh, tăng cường hợp tác với Bộ Tài chính Hoa Kỳ. Nhìn chung chính sách của Warsh sẽ được đánh giá là “im lặng” hơn rất nhiều so với Powell, ít can thiệp thị trường bằng phát biểu, các biện pháp mang nặng tính kỹ thuật hơn rất nhiều.

Đối với thị trường Việt Nam, theo VDSC, lãi suất ở Việt Nam vẫn là bài toán cân não trong thời gian tới. 

Ngoài xem xét về khả năng lạm phát ở Mỹ thì mặt bằng lãi suất hiện tại ở Việt Nam là điều đáng lưu ý.

Mặc dù đã sửa đổi Thông tư 22 /2019/TT-NHNN (TT22) theo hướng tính nguồn tiền gửi kho bạc vào tỷ lệ LDR (20%) - hướng đi khả dĩ nhất tại thời điểm hiện tại, và điều đó đã thành hiện thực.

Tuy nhiên, lượng tiền gửi kho bạc tính vào tỷ lệ LDR khá hạn chế và tác động chủ yếu là hạ nhiệt tạm thời các dòng lãi suất ngắn hạn và nguồn tiền gửi không thể cân đối cho tín dụng kỳ hạn dài.

Bên cạnh đó, các nguồn huy động trung - dài hạn quan trọng như chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu ngân hàng đều đang có mức lãi suất cao, tác động trực tiếp đến chi phí huy động (COF) của Ngân hàng (huy động thị trường 1 còn khó khăn và nhu cầu tín dụng vẫn tăng).

Tiếp theo là xem xét mức độ độ trễ (lagging) trong chính sách. Thời điểm 2023 sau thời điểm lãi suất cao thì cần cả nới lỏng nội sinh (tính lại tiền gửi kho bạc vào nguồn huy động với tỷ lệ cao hơn tỷ lệ hiện tại) và nới lỏng ngoại sinh (kết hợp mua USD) thì sau 6 tháng lãi suất dài hạn mới giảm về mặt bằng trước đó (cuối 2021).

Như vậy với điều kiện hiện tại khi không có dòng USD vào đáng kể, FED không tăng lãi suất cũng chắc chắn chưa hạ lãi suất. Với lãi suất FFR duy trì tại mức 3,5 -3,75% đòi hỏi mức độ swap 2 -3% thì chắc chắn nền lãi suất không thể hạ được trong 3 tháng tới.

"Viễn cảnh khá tiến thoái lưỡng nan và đau đầu hơn cả là dù duy trì lãi suất cao nhưng tỷ giá USD/VND cũng vẫn ở mức cao. Ngay cả những Ngân hàng được hưởng lợi từ Thông tư 22 như Big4 với chi phí vốn hiện tại thì nguồn 20% tiền gửi kho bạc chẳng đáng kể là bao. Và có lẽ, nghiệp vụ tái cấp vốn cần được xem xét sử dụng trở lại", VDSC nhấn mạnh.