Sầu riêng Việt Nam tăng tốc xuất khẩu, chinh phục thêm thị trường tỷ dân

Sau giai đoạn nhiều biến động của năm 2025, ngành sầu riêng Việt Nam đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới với định hướng phát triển bền vững, nâng cao chất lượng và gia tăng giá trị xuất khẩu.

Những tháng đầu năm 2026, không khí thu hoạch sầu riêng tại Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long trở nên nhộn nhịp khi các vùng trồng lớn từ Đồng Tháp, Vĩnh Long, Đồng Nai đến Lâm Đồng đồng loạt vào vụ. Xe container nối dài về cửa khẩu, cảng biển; các trung tâm đóng gói và kho lạnh hoạt động liên tục phục vụ xuất khẩu.

CHUYỂN MẠNH SANG TĂNG TRƯỞNG CHẤT LƯỢNG

Theo số liệu của cơ quan hải quan, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam trong quý 1/2026 tăng tới 230% so với cùng kỳ năm 2025.  Bên cạnh thị trường Trung Quốc tăng 398% về giá trị so với cùng kỳ năm trước, nhiều thị trường khó tính cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Xuất khẩu sang Mỹ tăng hơn 107%, Hàn Quốc tăng gần 262%, Australia tăng hơn 40% và Nhật Bản tăng gần 12%. Điều này cho thấy năng lực đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng thích ứng của ngành sầu riêng Việt Nam đang từng bước được cải thiện rõ rệt.

Đáng chú ý, tốc độ tăng về giá trị cao hơn tốc độ tăng sản lượng, cho thấy ngành hàng đang từng bước chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa vào số lượng sang nâng cao giá trị gia tăng.

Một trong những điểm sáng lớn nhất đầu năm 2026 là sự bứt phá của ngành hàng sầu riêng đông lạnh. Nếu năm 2024, xuất khẩu sầu riêng đông lạnh mới chỉ đạt hơn 4.600 tấn, thì sang năm 2025 đã tăng vọt lên hơn 91.000 tấn, tức tăng gần 20 lần. Xu hướng này tiếp tục được duy trì trong năm nay. Trong quý 1/2026, giá xuất khẩu bình quân của sầu riêng đông lạnh đạt khoảng 4.302 USD/tấn, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn khoảng 18-22% so với sầu riêng tươi.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, nếu như trước đây mở rộng diện tích và sản lượng là ưu tiên hàng đầu thì hiện nay “chất lượng” đã trở thành từ khóa trung tâm của toàn ngành sầu riêng. Tại nhiều địa phương, nông dân bắt đầu thay đổi tập quán canh tác, chú trọng nhật ký sản xuất, sử dụng phân bón hợp lý, kiểm soát tồn dư hóa chất và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật phục vụ xuất khẩu.

Cùng với đó, hệ thống mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói đang ngày càng được hoàn thiện, trở thành “tấm hộ chiếu” giúp nông sản Việt Nam khẳng định tính minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc trên thị trường quốc tế. Các doanh nghiệp cũng tăng tốc đầu tư vào kho lạnh, dây chuyền cấp đông, hệ thống quản lý chất lượng và chuyển đổi số chuỗi cung ứng.

Ngành hàng sầu riêng cũng đang hướng tới mô hình canh tác bền vững với các giải pháp cải tạo đất, giảm sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học, hạ chi phí đầu vào nhưng vẫn bảo đảm năng suất và chất lượng. Đây được xem là tiền đề để tham gia thị trường tín chỉ carbon, tạo thêm giá trị gia tăng từ chính hoạt động sản xuất giảm phát thải.

SẴN SÀNG CHINH PHỤC THỊ TRƯỜNG ẤN ĐỘ

Một nền tảng quan trọng cho quá trình chuyển đổi này là việc hoàn thiện khung pháp lý trong quản lý xuất khẩu. Theo bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Nghị định 38/2025/NĐ-CP đã phân cấp rõ vai trò giữa Trung ương, địa phương và phía nước nhập khẩu trong quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Thời gian xử lý hồ sơ, quy trình tạm dừng hoặc thu hồi mã số vùng trồng đều được quy định cụ thể, giúp công tác quản lý minh bạch và hiệu quả hơn.

Hiện cơ quan chức năng cũng đang hoàn thiện nghị định xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến quản lý mã số vùng trồng nhằm siết chặt kỷ cương trong toàn chuỗi sản xuất sầu riêng phục vụ xuất khẩu.

Bà Hương thông báo một tin vui: Sầu riêng Việt Nam đã chính thức tìm được đường vào thị trường Ấn Độ. Dự kiến trong tháng 7 tới, phía Ấn Độ sẽ hoàn tất các thủ tục cần thiết để cho phép nhập khẩu sầu riêng từ Việt Nam. Đây là tín hiệu rất tích cực đối với ngành hàng sầu riêng, bởi Ấn Độ là thị trường tỷ dân lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Trung Quốc. Việc vượt qua các yêu cầu kỹ thuật để tiếp cận thị trường này cho thấy năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế của sầu riêng Việt Nam đang từng bước được nâng cao.

Lãnh đạo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật nhận định: Dù cần thêm thời gian để người tiêu dùng Ấn Độ làm quen với hương vị sầu riêng Việt Nam, nhưng đây là thị trường đầy tiềm năng. Việc mở rộng thêm thị trường xuất khẩu sẽ giúp đa dạng hóa đầu ra, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống và tạo dư địa tăng trưởng bền vững cho ngành hàng sầu riêng.

Từ một loại trái cây tiềm năng, sầu riêng đang từng bước trở thành biểu tượng cho quá trình chuyển mình của nông nghiệp Việt Nam theo hướng chuyên nghiệp, bài bản và bền vững hơn. Thành công của những tháng đầu năm 2026 không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng xuất khẩu mà còn cho thấy nông nghiệp Việt Nam đang dần chuyển từ tư duy phát triển theo sản lượng sang mô hình dựa trên chất lượng, giá trị gia tăng và trách nhiệm môi trường.

Theo các chuyên gia, đây chính là giai đoạn bản lề để ngành sầu riêng Việt Nam chuyển từ “tăng trưởng nóng” sang “tăng trưởng chất lượng”, xây dựng vị thế vững chắc hơn trên thị trường quốc tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.