Thanh tra Chính phủ kết luận nhiều vi phạm trong phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ

Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 392/TB-TTCP về kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và sử dụng nguồn tiền thu được từ phát hành trái phiếu.

Thanh tra Chính phủ đánh giá thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) riêng lẻ những năm gần đây phát triển mạnh, trở thành kênh huy động vốn quan trọng, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn dài hạn với chi phí thấp hơn vay ngân hàng và không làm thay đổi quyền sở hữu như phát hành cổ phiếu, phù hợp cho nhu cầu tài trợ dự án lớn hoặc tái cơ cấu nợ.

Việc phát hành TPDN góp phần tăng cường năng lực tài chính cho doanh nghiệp, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế, đồng thời trở thành kênh dẫn vốn quan trọng hỗ trợ phát triển bền vững, giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng trong cân đối vốn trung, dài hạn và đáp ứng nhu cầu tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực bất động sản, xây dựng và sản xuất.

Về thể chế, khung pháp lý về phát hành trái phiếu doanh nghiệp ngày càng được hoàn thiện từ Luật, Nghị định của Chính phủ, các Thông tư của Bộ Tài chính nhằm tăng cường tính công khai, minh bạch trên thị trường TPDN, giảm thiểu các rủi ro của thị trường.

Tuy nhiên, qua thanh tra đối với 26 tổ chức phát hành (TCPH) hoạt động trong nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau; căn cứ tài liệu, báo cáo của các TCPH các cơ quan, đơn vị liên quan cho thấy vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, khuyết điểm, vi phạm.

Cụ thể, 17 TCPH công bố thông tin chưa đầy đủ nội dung theo quy định, như: thông tin cụ thể về mục đích phát hành, chưa nêu thời điểm giải ngân nguồn vốn từ phát hành trái phiếu, ngày dự kiến phát hành, thông tin về tài sản đảm bảo không đầy đủ như: CTCP Đầu tư và Quản lý khách sạn TNH, CTCP Cá Tầm Việt Nam, Tập đoàn Đầu tư I.P.A, CTCP Đầu tư Thành Thành Công, Thành Thành Công - Biên Hòa, CTCP Năng lượng Bắc Phương, Chứng khoán Tiên Phong (ORS), CTCP Tập đoàn R&H, CTCP Ngoại thương và Phát triển Đầu tư Địa ốc Châu Lục, CTCP Hội An Invest, Chứng khoán Rồng Việt…

4 TCPH mua lại trái phiếu trước hạn khi chưa có phương án mua lại được cấp có thẩm quyền phê duyệt, chấp thuận theo quy định: CTCP HT Investment, CTCP Cá Tầm Việt Nam, CTCP Ngoại thương và Phát triển Đầu tư Địa ốc Châu Lục, Chứng khoán Rồng Việt.

10 TCPH không công bố thông tin định kỳ 6 tháng, hàng năm về Báo cáo tài chính, tình hình sử dụng tiền thu được từ phát hành trái phiếu, tình hình thanh toán gốc lãi trái phiếu, tình hình thực hiện các cam kết của doanh nghiệp phát hành đối với người sở hữu trái phiếu như: CTCP Xuất nhập khẩu Vật tư Nông nghiệp III, CTCP Tổng hợp Thế giới Xanh, CTCP Ngoại thương và Phát triển Đầu tư Địa ốc Châu Lục, CTCP Đầu tư và Quản lý khách sạn TNH, Cá Tầm Việt Nam, Cơ Điện lạnh (HOSE: REE), Năng lượng VCP, CTCP Đầu tư Thành Thành Công, Tập đoàn R&H…

7 TCPH không công bố thông tin bất thường về việc chậm thanh toán gốc lãi trái phiếu, việc thay đổi tài sản bảo đảm hoặc tài sản bảo đảm cho trái phiếu không như cam kết về đảm bảo đã công bố,...

8 TCPH không công bố thông tin về việc mua lại trái phiếu trước hạn; 3 TCPH công bố thông tin chưa đầy đủ nội dung; 3 TCPH chậm công bố thông tin về việc mua lại trái phiếu trước hạn; 3 TCPH chậm công bố thông tin bất thường về tình hình chậm thanh toán gốc, lãi trái phiếu, việc sửa đổi kỳ hạn, thay đổi các điều khoản và điều kiện của trái phiếu; 2 TCPH công bố thông tin có nội dung chưa chính xác về thời gian mua lại trước hạn, về tình hình sử dụng nguồn vốn từ phát hành trái phiếu đã được kiểm toán.

19 TCPH chậm công bố thông tin định kỳ 6 tháng, hàng năm về Báo cáo tài chính, tình hình sử dụng tiền thu được từ phát hành trái phiếu, tình hình thanh toán gốc lãi trái phiếu, tình hình thực hiện các cam kết của doanh nghiệp phát hành đối với người sở hữu trái phiếu như: CTCP Xuất nhập khẩu Vật tư Nông nghiệp III (VT3C), CTCP Tổng hợp Thế giới Xanh (TGXC), CTCP Ngoại thương và Phát triển Đầu tư Địa ốc Châu Lục (FDLC), CTCP Đầu tư và Quản lý khách sạn TNH (TNHC), Công ty TNHH Nam Rạch Chiếc (NRCC), CTCP Năng lượng Bắc Phương (BPEC), CTCP Năng lượng VCP (UPCoM: VCP), Công ty TNHH DCT Partners Việt Nam (DCTC), Tổng CTCP Đầu tư Phát triển Xây dựng (DIC Corp, HOSE: DIG), CTCP Tập đoàn PC1 (HOSE: PC1), Tập đoàn Đầu tư I.P.A (HNX: IPA), CTCP Cá Tầm Việt Nam (CTVC), Tập đoàn R&H, Hội An Invest (HAJC), Đầu tư Thương mại Bình Tân (BTIC)…

2 TCPH mặc dù đã thanh toán đủ gốc, lãi cho nhà đầu tư nhưng còn có một số kỳ chậm trả lãi TPDN cho nhà đầu tư; 3 TCPH đã không thanh toán đầy đủ gốc, lãi trái phiếu; quá hạn thanh toán gốc, lãi trái phiếu từ năm 2023.

14 TCPH đã sử dụng số tiền thu được của một số mã trái phiếu không đúng với phương án đã được phê duyệt, công bố thông tin hoặc không đúng quy định pháp luật, chưa thực hiện đúng theo quy định như: PC1 90 tỷ đồng, KDH hơn 100 tỷ, Nam Rạch Chiếc hơn 10 tỷ, Đầu tư Thành Thành Công (TTCC) 600 tỷ đồng, Tập đoàn Đầu tư I.P.A 3.573,9 tỷ đồng…

8 TCPH sử dụng tiền thu từ phát hành TPDN để chuyển cho đối tác theo các hợp đồng hợp tác đầu tư hoặc bổ sung vốn cho công ty con nhưng không cung cấp được căn cứ, tài liệu chứng minh việc quản lý, giám sát được mục đích sử dụng vốn TPDN; và/hoặc sử dụng tiền thu được từ phát hành để hợp tác đầu tư, một số dự án chưa đủ điều kiện huy động vốn, chưa thực hiện đúng theo quy định như: Xuất nhập khẩu Vật tư Nông nghiệp III 1.730 tỷ đồng; Tổng hợp Thế giới Xanh 1.350 tỷ đồng; DCT Partners Việt Nam 1.875 tỷ đồng; Cá Tầm Việt Nam gần 298 tỷ đồng, INVESTCO 1.000 tỷ đồng…

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, tham mưu sửa đổi, bổ sung Nghị định của Chính phủ về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và ban hành các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính để khắc phục những tồn tại, hạn chế, vướng mắc, bất cập đã được chỉ ra tại Kết luận thanh tra.