Dòng chảy vàng và bạc bị gián đoạn vì xung đột ở Trung Đông

Giới giao dịch cảnh báo diễn biến này có thể khiến giá kim loại quý biến động mạnh hơn, trong bối cảnh thị trường đã liên tục rung lắc từ đầu năm nay.

Dubai là một trong những đầu mối trung chuyển vàng thỏi lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 20% dòng chảy vàng toàn cầu trong năm ngoái. Đây không chỉ tiếp nhận vàng khai thác từ châu Phi để đưa vào Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) tinh chế, mà còn là điểm trung chuyển của nhiều lô hàng vàng từ châu Âu sang châu Á.

Theo các nhà phân tích, nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, giá vàng và bạc tại châu Á có thể tăng do nguồn cung bị ảnh hưởng, đồng thời thị trường cũng sẽ biến động mạnh hơn. Rủi ro này càng lớn khi hai kim loại quý vừa điều chỉnh mạnh, sau giai đoạn tăng giá mạnh trước đó.

“Việc nhiều chuyến bay từ Trung Đông bị hủy đang làm dấy lên lo ngại về khả năng tiếp cận nguồn cung vàng. Theo đó, giá vàng nội địa tại Ấn Độ đã biến động mạnh, từ mức thấp hơn giá London khoảng 50 USD/oz hôm thứ Sáu (27/2) lên ngang bằng giá London vào thứ Hai (2/3)”, ông John Reade, chiến lược gia thị trường cấp cao tại Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), nhận xét.

Giá vàng giảm khoảng 3% trong tuần này, xuống quanh 5.100 USD/oz, nhưng vẫn cao hơn gần 20% so với đầu năm.

Theo dữ liệu hải quan, Dubai là nhà xuất khẩu vàng lớn thứ hai thế giới trong năm 2024, trong khi Ấn Độ là điểm đến lớn nhất của các lô hàng xuất đi từ đây.

Bà Rhona O’Connell, Giám đốc phân tích thị trường tại công ty dịch vụ tài chính StoneX, cho rằng Ấn Độ là một trong những quốc gia chịu tác động lớn nhất từ gián đoạn từ Dubai, do tiểu vương quốc này là điểm trung chuyển then chốt của dòng chảy kim loại quý đi vào Ấn Độ.

“Trong ngắn hạn, thị trường có thể xoay xở để thích nghi, nhưng nếu tình trạng này kéo dài thì mọi kịch bản đều có thể xảy ra”, bà O’Connell nhận xét với tờ báo Financial Times.

Kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu không kích Iran vào thứ Bảy tuần trước (28/2), phần lớn các chuyến bay thương mại rời khu vực vùng Vịnh đã phải ngừng hoạt động. Đến thứ Ba tuần này (3/3), chỉ có một số ít chuyến bay chở khách cất cánh từ Dubai, nhưng theo một số nguồn tin, các chuyến bay này không chở vàng vì hãng hàng không ưu tiên vận chuyển hàng hóa dễ hư hỏng.

“Hiện gần như mọi hoạt động vận chuyển vàng bằng đường hàng không đều đình trệ”, một nhà giao dịch vàng thỏi cho biết và bày tỏ hy vọng tình trạng gián đoạn sẽ sớm chấm dứt.

Thông thường, vàng được vận chuyển dưới dạng hàng hóa trên các chuyến bay chở khách, với khối lượng có thể lên tới 5 tấn - tương đương khoảng 830 triệu USD theo mặt bằng giá hiện nay.

Một số doanh nghiệp vận tải - logistics cho biết họ đang phải xử lý gấp các lô vàng thỏi đã bàn giao cho hãng hàng không tại sân bay Heathrow ở London (Anh) nhưng hiện nay không thể vận chuyển do các hãng bay tạm dừng hoặc không còn năng lực chở hàng.

Tình trạng này khiến nhiều lô hàng đã làm xong thủ tục xuất khẩu nhưng vẫn không thể vận chuyển đi. Nếu muốn chuyển sang tuyến vận chuyển khác, doanh nghiệp phải hủy hồ sơ đã nộp trước đó rồi mới làm lại thủ tục.

Theo một số nguồn tin trong ngành, trong các lô hàng xuất phát từ London, bạc hiện chịu tác động lớn hơn vàng. Giá bạc biến động mạnh từ đầu năm - một phần do lực mua lớn từ nhà đầu tư cá nhân Trung Quốc - đã khiến lượng bạc tồn kho tại Trung Quốc giảm xuống mức thấp nhất trong 10 năm.

Chiến sự ở Trung Đông đang trở thành nhân tố mới nhất gây gián đoạn dòng chảy vàng toàn cầu. Năm ngoái, thị trường vàng cũng biến động trước lo ngại về thuế quan Mỹ, khiến lượng kim loại quý được đưa vào Mỹ để tích trữ tăng mạnh.

Dubai từ lâu đã vấp phải chỉ trích liên quan tới hoạt động buôn lậu vàng. Một báo cáo của tổ chức phi chính phủ SwissAid cho rằng lượng vàng trị giá hàng chục tỷ USD đã được buôn lậu qua UAE vào năm 2022, trong đó Dubai là một điểm trung chuyển lớn.