Thị trường chứng khoán đang tương đồng với tháng 4/2025, VN-Index đã tạo đáy và sớm phục hồi?

Phát biểu tại Islamabad (Pakistan) ngày 12/4, Phó tổng thống Mỹ Vance xác nhận cuộc đàm phán marathon giữa Mỹ và Iran đã không đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột. "Tin xấu là chúng tôi chưa đạt được thỏa thuận và tôi nghĩ đó là tin xấu đối với Iran nhiều hơn là đối với Mỹ", ông Vance nói và cho biết sẽ rời khỏi Pakistan để quay về Mỹ.

Kết quả cuộc đàm phán đang gây thất vọng cho giới đầu tư thế giới nói chung và thị trường chứng khoán Việt Nam nói riêng. VN-Index trong tuần giao dịch trước đó đã thể hiện sự hồi phục khá tốt khi cuộc chiến giữa hai bên có dấu hiệu hạ nhiệt và thị trường kỳ vọng cuộc đàm phán sẽ sớm có kết quả như mong muốn. 

Mặc dù lo lắng thị trường khó tích cực vào ngày mai sau khi những thông tin tích cực đã gần như phản ánh đầy đủ, song đang có nhiều thông tin hỗ trợ thị trường.

Trước hết là về sự trùng hợp về mặt dữ liệu. Theo nhận định của Chứng khoán Mirae Asset, nhìn lại dữ liệu từ 2025 đến nay, Tổng thống Trump đã công bố các quyết định tạm hoãn thực hiện các tuyên bố cứng rắn trước đó về thuế quan/hành động quân sự cho thời gian đàm phán khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt ngưỡng 4,3%.

Vào ngày 23/03, ông Trump thông báo hoãn các cuộc không kích vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran. Trước khi giảm nhờ tin tức này, lợi suất trái phiếu 10 năm đã chạm mức cao nhất kể từ tháng 7/2025.

Và thị trường thường tạo đáy khi sự bất định đạt mức tối đa và có tín hiệu chuyển dịch từ "leo thang" sang "đàm phán". Phản ứng của thị trường với thông báo của ông Trump vào ngày 23/03 có sự tương đồng nhất định với thời điểm thị trường tạo đáy vào giữa tháng 4/2025 khi mà Tổng thống Trump thông báo hoãn 90 ngày để đàm phán thuế đối ứng.

"Như vậy, có cơ sở để giả định rằng thị trường có thể đã tạo đáy mặc dù sau đó thị trường vẫn tiếp tục biến động mạnh do các tuyên bố/tin tức liên quan sau đó", Mirae Asset kỳ vọng. 

Công ty chứng khoán cũng đưa ra hàng loạt cơ sở cho kỳ vọng lộ trình hạ nhiệt chiến tranh trong 4–5 tuần. Thứ nhất, bầu cử giữa kỳ tháng 11 của Mỹ đang đến gần.

Thứ hai, dữ liệu thị trường lao động Mỹ cho thấy xu hướng đang hạ nhiệt. Để tránh "bẫy đình lạm", việc hạ nhiệt chiến tranh để tránh áp lực lạm phát dai dẳng khiến Fed phải tạm hoãn việc cắt giảm lãi suất.

Theo bài phát biểu của Chủ tịch Fed ông Jerome Powell, Fed sẽ bỏ qua các cú sốc nguồn cung tạm thời, như đợt tăng giá dầu hiện nay, thay vì chuyển sang thắt chặt chính sách tiền tệ.

Thứ ba, sự kiện Bổ nhiệm Chủ tịch Fed vào tháng 5: Ông Kevin Warsh (người được Tổng thống Trump đề cử cho vị trí Chủ tịch Fed tiếp theo) cho rằng kinh tế Mỹ đang bước vào chu kỳ năng suất cao nhờ AI và việc nới lỏng các quy định pháp lý. Điều này cho phép Fed hạ lãi suất nhanh hơn – có thể hướng tới mức 3% – mà không gây lạm phát .

Ông Stephen Miran, Thống đốc và cựu Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế, là thành viên có quan điểm nới lỏng nhất của FOMC. Ông tin rằng Fed nên bỏ qua các đợt tăng giá dầu hiện tại do xung đột Iran, lập luận rằng các cú sốc nguồn cung mang tính tạm thời và không nên là yếu tố để quyết định chính sách thắt chặt tiền tệ dài hạn. Ông ủng hộ việc hạ lãi suất để chủ động làm suy yếu đồng USD nhằm kích cầu.

Ở trong nước, mặc dù thị trường đang biến động mạnh do các tin tức xoay quanh “Trump”, những động lực tăng trưởng mang tính cấu trúc vẫn đang được diễn ra như kỳ vọng. 

Ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa 16 đã khai mạc, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong công tác kiện toàn tổ chức bộ máy nhà nước nhiệm kỳ 2026–2031. Chính phủ tiếp tục thể hiện quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2026 đầy tham vọng là 10%, dù số liệu quý 1 thấp hơn mục tiêu đề ra (thực tế: 7,83% so với mục tiêu 9,1%).

Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều rủi ro cần thận trọng ứng phó, Việt Nam đang quyết tâm thúc đẩy đồng bộ các động lực tăng trưởng kinh tế bằng cách mở rộng đồng thời cả chính sách tài khoá và tiền tệ, đưa ra các chính sách chuyên biệt phát triển 3 khối kinh tế Nhà nước–Tư nhân–FDI.

Vào ngày 23/03, VN-Index ghi nhận sự phục hồi, sau khi hệ số P/E chạm ngưỡng bình quân dài hạn trừ đi một độ lệch chuẩn (tương đương 14,4x). Mirae Asset dự báo đà tăng trưởng hiện tại sẽ tiếp tục duy trì, khi P/E hiện đang ở mức 16x vẫn hấp dẫn so với mức bình quân dài hạn là 17x.

Cấu trúc thị trường hiện tại đang phản chiếu những biến động tương tự của tháng 4/2025. Sau khi thuế đối ứng được công bố vào ngày 2/4/2025, thị trường đã trải qua một đợt hạ định giá (de-rating) nhanh chóng, khiến hệ số P/E sụt giảm mạnh về mức 12,3x (tính đến ngày 8/4) trước khi phục hồi mạnh mẽ về mức 17,3x.

Việt Nam được kỳ vọng ở vị thế sẵn sàng tận dụng các động lực tăng trưởng nội tại, cân bằng lại với rủi ro bên ngoài gia tăng. Do đó, Mirae Asset giữ nguyên dự báo tăng trưởng lợi nhuận năm 2026 cho các doanh nghiệp niêm yết ở mức 20%. Mức tăng trưởng kỳ vọng sẽ được tiếp tục điều chỉnh trong mùa Đại hội đồng cổ đông, phản ánh kế hoạch kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết.

Mặc dù vậy, thị trường chứng khoán toàn cầu tiếp tục nhạy cảm với các tin tức địa chính trị, dao động giữa trạng thái hưng phấn khi căng thẳng hạ nhiệt và lo ngại suy thoái khi căng thẳng tiếp diễn. trong bối cảnh những rủi ro bên ngoài vẫn hiện hữu và độ biến động trên thị trường tăng, nhà đầu tư nên quản trị tiền mặt một cách chủ động để linh hoạt tích lũy cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt tại các vùng định giá hấp dẫn.