Ngày nay, một thiết kế nhà đẹp thôi là chưa đủ, nó còn phải mang lại lợi ích thực sự. Đó chính là tinh thần của "wellness design" (thiết kế vì sức khỏe), một xu hướng thiết kế nhà đang phát triển mạnh...

Xu hướng thiết kế nhà này đặt trọng tâm vào việc cải thiện sức khỏe tổng thể thông qua những lựa chọn thiết kế nội thất có chủ đích, từ ưu tiên vật liệu tự nhiên đến tối ưu hóa ánh sáng, nhằm tạo ra những không gian sống nuôi dưỡng cả tinh thần và thể chất.

Thực chất, đây không hẳn là một khái niệm hoàn toàn mới. Các nhà thiết kế nhà ở từ lâu đã hiểu rõ sức mạnh của không gian trong việc định hình cách chúng ta sống.

"Thẩm mỹ luôn là cốt lõi của một thiết kế đẹp, điều đó là chắc chắn. Nhưng điều khiến tôi say mê hiện nay là tất cả những gì góp phần tạo nên một ngôi nhà vượt ra ngoài thứ ta nhìn thấy - những lớp vô hình quyết định cảm giác của một không gian, và cảm giác của ta khi ở trong đó," Murude Katipoglu, Nhà sáng lập và Giám đốc sáng tạo của studio thiết kế nội thất Murudé, chia sẻ. Cách tiếp cận của bà luôn hướng đến việc tạo ra một môi trường giàu cảm xúc, hơn là chỉ chú trọng vào vẻ ngoài.

Phần lớn điều này liên quan đến những thứ mắt thường không thấy được. Chẳng hạn, con người dành phần lớn thời gian trong các tòa nhà, nhưng hiếm ai coi không khí là một yếu tố thiết kế quan trọng, nhất là đối với sức khỏe.

"Chúng ta dành tới 90% thời gian ở trong nhà, nhưng không khí xung quanh ta trong những không gian đó lại gần như vắng mặt hoàn toàn trong các cuộc thảo luận về thiết kế nhà ở," Francesca Brady, đồng sáng lập và CEO của Aira Labs - công ty chuyên về cải thiện chất lượng không khí, nhận định.

Ngày nay, nâng cấp một ngôi nhà không chỉ đơn giản là sơn lại tường hay sắm thêm nội thất đẹp. Ngày càng nhiều người hướng đến những quyết định thiết kế nhà có ý nghĩa thực sự, mang lại chất lượng sống tốt hơn trên nhiều phương diện.

ƯU TIÊN CHẤT LIỆU VÀ VẬT LIỆU TỰ NHIÊN

Tăng cường kết nối giữa ngôi nhà với thiên nhiên là một cách dễ dàng để nâng cao chỉ số wellness, và điều này không nhất thiết phải là cải tạo lớn. Bernie de Le Cuona, nhà sáng lập thương hiệu de Le Cuona - đơn vị tiên phong trong chế tác vải nội thất và phụ kiện gốc tự nhiên cho biết vải tự nhiên có khả năng làm dịu một không gian một cách phi thường.

Bà cũng gợi ý rằng việc bọc lại nội thất cũ, chọn một tấm rèm linen nhẹ nhàng đung đưa theo gió, hay đưa vải len vào không gian để tạo cảm giác thư thái đều là những điều chỉnh đơn giản giúp ta kết nối với thiên nhiên trong không gian nhà của mình. 

ĐỂ TÂM ĐẾN NHỮNG GÌ MẮT KHÔNG THẤY

"Chúng ta luôn chăm chút những gì đưa vào cơ thể qua ăn uống… đã đến lúc cần chú ý đến thứ ta tiêu thụ nhiều nhất: không khí," Francesca Brady nói.

Bà cho biết các gia chủ thường tập trung vào những thứ như loại đá phù hợp cho mặt bếp hay tỷ lệ lý tưởng của một căn phòng. "Nhưng rồi chúng ta lại lấp đầy không gian được chăm chút kỹ lưỡng đó bằng vật liệu tổng hợp, âm thầm phát tán hóa chất vào chính không khí ta hít thở".

"Những ngôi nhà hiện đại, tiết kiệm năng lượng thường được bịt kín rất chặt để giữ nhiệt, nhưng điều đó cũng đồng nghĩa với việc giữ chúng ta lại cùng những hóa chất ấy, nếu không thông gió đúng cách," bà nói thêm.

Những hóa chất phát tán này - đặc biệt là các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC) - đến từ nhiều nguồn mà ta ít ngờ tới: nước xịt thơm phòng, nến, sản phẩm tẩy rửa, sơn, sàn nhà, nội thất bọc vải, tủ kệ, đồ chơi trẻ em và sản phẩm vệ sinh cá nhân. Chúng có thể gây ra các triệu chứng như đau đầu, mất ngủ, kích ứng đường hô hấp - những dấu hiệu dễ bị nhầm lẫn với nguyên nhân khác.

"Người ta thường không liên hệ giữa cảm giác của mình với những gì đang bao quanh họ trong nhà," Francesca Brady chỉ ra.

Điều này có nghĩa là, thay vì chỉ nhìn vật liệu qua lăng kính thẩm mỹ, chúng ta cần xem xét tác động rộng hơn của chúng lên môi trường trong nhà. Chuyên gia gợi ý nên ưu tiên sợi tự nhiên, gỗ chưa qua xử lý hóa chất, các loại sơn gốc vôi, len, linen và những vật liệu khác vừa góp phần cải thiện chất lượng không khí, vừa mang lại kết cấu, sự ấm áp và độ bền lâu dài.

"Mục tiêu là giảm thiểu các hóa chất tồn lưu vĩnh viễn, giảm thuốc xịt chống cháy, giảm nhựa ở những nơi cơ thể tiếp xúc trực tiếp với bề mặt. Đó là cách bảo vệ không khí trong nhà và sức khỏe của chúng ta, mà không phải đánh đổi thiết kế hay trải nghiệm," bà nhấn mạnh.

MÙI HƯƠNG VÀ ÂM THANH CŨNG LÀ YẾU TỐ QUAN TRỌNG

Những gì mắt nhìn thấy thường là trọng tâm của thiết kế, nhưng những không gian thực sự đẹp lại là một trải nghiệm đa giác quan. "Điều ảnh hưởng đến tôi nhiều nhất gần đây là sự hiểu biết ngày càng sâu sắc về cách môi trường cảm giác định hình sức khỏe của chúng ta," Katipoglu chia sẻ, đặc biệt quan tâm đến vai trò của mùi hương trong không gian nội thất.

"Khứu giác là một trong những giác quan mạnh mẽ nhất của con người. Nó ảnh hưởng đến tâm trạng, ký ức và cảm xúc, nhưng hiếm khi được xem là một phần của quá trình thiết kế. Chúng ta chăm chút kỹ lưỡng cho ánh sáng, tỷ lệ và chất liệu, nhưng bầu không khí lan tỏa trong không gian thường bị bỏ lại đến cuối cùng".

Theo Bernie de Le Cuona, một yếu tố khác cũng thường bị đánh giá thấp là âm thanh. "Nội thất bọc vải, các lớp vải dệt và vật liệu tự nhiên có khả năng hấp thụ âm thanh, tạo nên một bầu không khí dịu nhẹ hơn. Người ta thường nói về việc một căn phòng trông như thế nào, nhưng cách nó nghe - và từ đó, cách nó khiến ta cảm nhận - cũng quan trọng không kém đối với sức khỏe tinh thần," bà bổ sung.

Theo chuyên gia, wellness design không chỉ là một trào lưu hay một ý tưởng đơn lẻ, mà cần được tích hợp vào mọi không gian sống. "Đó là về việc tạo ra những ngôi nhà âm thầm phục hồi chúng ta mỗi ngày - thông qua sự thoải mái, xúc giác, ánh sáng, sự cân bằng và kết nối với thiên nhiên".