Theo số liệu từ Hội đồng Công trình Xanh Thế giới (WGBC), các công trình kiến trúc thân thiện với môi trường có thể tiết kiệm tới 26% năng lượng, giảm 13% chi phí bảo trì và cắt giảm tới 33% lượng khí thải nhà kính so với công trình thương mại thông thường…

Tại Đại học Colorado Boulder (Mỹ), một nhóm nghiên cứu đã sử dụng vi khuẩn lam – loại vi sinh vật có khả năng hấp thụ CO₂ và quang hợp tương tự tảo, để tạo nên loại “xi măng sinh học” giúp cô lập CO₂ trong cấu trúc vật liệu. Tại Học viện Bách khoa Worcester, Hoa Kỳ, các nhà nghiên cứu đã phát triển một loại bê tông tự phục hồi biến CO2 trong khí quyển thành các tinh thể canxi cacbonat, ngăn ngừa sự hư hại và hao mòn vật liệu kiến trúc.

Mới đây, dự án SARCOS do Đại học Cagliari và Đại học Bách khoa Milan phối hợp thực hiện đã mở ra giải pháp xây dựng bền vững mới. Ý tưởng của dự án khá trực diện, lấy phế thải từ những công trình kiến trúc bị phá dỡ, để sản xuất các tấm sàn mới có chất lượng tương đương vật liệu xây dựng thông thường. Hệ thống này kết hợp bê tông tái chế với các tấm thép định hình cường độ cao để tạo thành sàn liên hợp đảm bảo độ bền.

Triển lãm quốc tế Máy móc, thiết bị ngành bê tông & xi măng Việt Nam 2026 vừa qua cũng đã giới thiệu các giải pháp mới nhất về bê tông xanh, xi măng phát thải thấp, tái chế vật liệu xây dựng và hệ thống sản xuất thông minh cho ngành vật liệu xây dựng Việt Nam. Với những giải pháp này, các ý tưởng kiến trúc hoàn toàn có thể đưa sắc xám của xi măng và bê tông vào không gian sống với mật độ lớn mà vẫn đảm bảo thân thiện với môi trường và cảnh quan.

VESP HOUSE – NGÔI NHÀ HOÀI NIỆM

Ngôi nhà tại TP.HCM này không chỉ dành cho một đôi vợ chồng trẻ mà còn có cả bố mẹ và em gái cùng sinh sống. Ý tưởng bắt đầu từ phòng ngủ của chủ nhà. Là một người thích “đi phượt”, chủ nhà luôn mong muốn không gian sống mới vẫn giữ được tinh thần tự do, thư thái và cảm giác kết nối với thiên nhiên mà những chuyến đi mang lại. Đặc biệt, anh rất thích cảm giác buổi sáng thức dậy trong một chiếc lều cắm trại, ngắm nhìn thiên nhiên và bầu trời bên ngoài.

Vì vậy, các kiến trúc sư đến từ văn phòng Story Architecture đã thiết kế phòng ngủ chính với một cửa sổ kính lớn ở tầng 3. Chỉ cần kéo rèm lên, gia chủ có thể nhìn ra bầu trời và cây xoài cổ thụ đã được trồng nhiều năm. Khu vực ban công của phòng ngủ cũng được thiết kế như một nơi để thư giãn, nhâm nhi cà phê và tận hưởng những khoảnh khắc riêng tư, ngắm nhìn thiên nhiên từ trên cao.

Ngôi nhà được thiết kế lùi vào trong để có sân trước trồng cây, và để chủ nhà có thể trưng bày những chiếc xe máy Vespa yêu thích của mình. Tầng 1 bố trí phòng khách và bếp, trong đó khu vực bếp được thiết kế với sàn mở nhằm tăng cường ánh sáng tự nhiên và tạo sự thông thoáng cho không gian sinh hoạt chung. Phòng ngủ của người già được thiết kế ở tầng hai, và phòng thờ cũng được bố trí ở tầng này. Không gian thờ cúng được thiết kế với khoảng thông tầng vươn lên mái, đảm bảo sự trang nghiêm và tránh những điều kiêng kỵ.

Phòng ngủ của em gái và chủ nhà được thiết kế ở tầng ba. Khu bếp và bàn ăn là không gian sinh hoạt chính của gia đình, vì vậy được tổ chức như một không gian thông tầng lớn kéo dài lên mái. Giải pháp này giúp khu vực bếp luôn thoải mái ngay cả khi nhiều thành viên cùng sử dụng. Hành lang các tầng, cửa sổ phòng ngủ và ban công phòng ngủ đều có thể mở ra không gian này và kết nối với khu vực bếp ở tầng 1, tạo cơ hội giao lưu bền chặt giữa các thành viên trong gia đình.

Tổng thể kiến trúc, hình khối bên ngoài và các đường nét nội thất được lấy cảm hứng từ những đường cong đặc trưng của Vespa cổ, mang lại cảm giác mềm mại và liên tục. Bảng vật liệu được tiết chế với tông xi măng kết hợp gỗ, vừa tạo sự mộc mạc, vừa gợi cảm giác ấm áp và hoài niệm.

V HOUSE - KHÔNG GIAN AN YÊN

Ý tưởng về một ngôi nhà có những căn phòng hình chữ nhật lớn không hấp dẫn các chủ nhân của mảnh đất ngụ tại quận Tân Bình, TP.HCM này. Thay vào đó, các yếu tố như khả năng kết nối, thông gió và ánh sáng tự nhiên, tập luyện Thân – Tâm - Trí… là những điều mà các kiến trúc sư 23o5studio được yêu cầu. Ngôi nhà dành cho một gia đình trẻ, được hình thành dựa trên ước mơ về một ốc đảo chữa lành, nuôi dưỡng đời sống tâm hồn.

Trên một diện tích đất hình chữ nhật dài, các kiến trúc sư quyết định không tiếp cận kiến trúc theo hướng một ngôi nhà lô phố. Ngược lại, sân thượng, hiên nhà, vách ngăn và khu vườn… đều lấy cảm hứng từ thời kỳ kiến ​​trúc hiện sinh.

Một lối đi hẹp từ sân trước dẫn đến cửa chính của ngôi nhà, được bố trí kín đáo phía sau vách ngăn. Bước lên cầu thang, không gian sinh hoạt rộng rãi, mở ra sân sau và bầu trời phía trên. Từ sân trước đến tận sân sau, không gian mặt đất trải dài liên tục dành cho sinh hoạt, giải trí và sum họp gia đình.

Các phòng làm việc và nghỉ ngơi cần sự yên tĩnh được bố trí phía bên trên, lùi sâu, sát bên những tán cây lớn. Khu vực thiền tập, Yoga ngập tràn ánh sáng và âm nhạc du dương, mang đến một không gian yên tĩnh nơi mọi người có thể tìm lại sự bình an nội tâm. Cấu trúc không gian học hỏi, kế thừa và ứng dụng sự chuyển tiếp, đóng mở nhuần nhị trong lối sống của người Việt.

Việc tích hợp vườn vào trong nhà là điểm sáng lớn nhất của thiết kế. Bên cạnh việc cung cấp các khu vực chuyển tiếp và những vùng bóng mát dễ chịu cho không gian bên trong, hệ thống mái trải dài và dốc xuống còn giúp loại bỏ bầu không khí "nhà phố". Ánh nắng mặt trời, gió, nước và cây cối có thể đến mọi ngóc ngách của công trình kiến trúc nhờ bố cục liền mạch từ trước ra sau của khu vườn hai mặt thoáng.

Ngôi nhà hoàn thiện với đầy đủ các chức năng cần phải có: bếp ăn và khu sinh hoạt chung kết nối hàng hiên với khu vườn xanh mát; các phòng ngủ riêng tư, yên tĩnh hướng ra thiên nhiên, góc làm việc cũng tràn ngập ánh sáng và cây xanh. Tất cả các quyết định về vật chất (hình khối, màu sắc, vật liệu…)  đều nhằm tạo ra một không gian mà con người luôn cảm thấy an toàn, tôn trọng, riêng tư và luôn có được niềm vui.

Cùng với rất nhiều những mảng tường mang sắc xám bê tông, các yếu tố thiết kế ánh sáng được cân nhắc cẩn trọng để giảm thiểu hoặc loại bỏ các tác nhân gây căng thẳng. Từ đó, tổng thể kiến trúc của ngôi nhà củng cố ý thức về bản sắc cá nhân và thúc đẩy sự kết nối với thế giới tự nhiên.