Ngày 15/5/2026, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN sửa đổi Thông tư 22/2019, đảo ngược một phần lộ trình siết chặt từ Thông tư 26/2022. Cốt lõi của thay đổi: cho phép 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính trở lại vào mẫu số LDR, thay vì bị loại 100% như quy định từ đầu năm 2026.
Theo tính toán của Chứng khoán An Bình (ABS), trước Thông tư 08, cả ba ngân hàng quốc doanh lớn đều áp sát trần LDR 85% trong quý 1/2026. Tỷ lệ LDR của CTG, BID, VCB tại 31/03/2026 lần lượt là 83,48%; 82,94%; 84,54%, đều gần sát ngưỡng tối đa 85%.
Ở mức đó, dư địa mở rộng tín dụng thực tế gần như bằng không dù nhu cầu vay vốn từ nền kinh tế vẫn dồi dào.
Sau Thông tư 08, với tổng tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại ba ngân hàng đạt 563.036 tỷ đồng tính đến quý 1/2026, 20% tiền gửi có kỳ hạn được đưa vào mẫu số LDR tạo ra phần bổ sung khoảng 37.000 tỷ đồng cho mỗi ngân hàng VCB và BID, tương đương dư địa tín dụng lý thuyết khoảng 31.500 tỷ đồng cho mỗi ngân hàng nếu áp trần LDR 85%.
Như vậy, ABS đánh giá việc ban hành Thông tư 08 có tính kịp thời và linh hoạt trong điều hành chính tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước, ý nghĩa thực sự của Thông tư 08 không nằm ở con số tuyệt đối mà ở chỗ gỡ điểm nghẽn kỹ thuật: ba ngân hàng quốc doanh chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng tín dụng hệ thống, nếu LDR sát trần mà không được nới, họ buộc phải phanh lại ngay cả khi room tín dụng còn.
Thông tư 08 giúp ba ngân hàng này không bị chặn sớm trước khi hết room, đảm bảo giải ngân đều đặn hơn trong nửa cuối năm. Đồng thời, Thông tư 08 chủ yếu tác động tích cực lên các ngân hàng quốc doanh và không có tác động gì đến nhóm Ngân hàng Thương mại tư nhân.
Đánh giá tác động của Thông tư 08/2026 đến hệ thống ngân hàng, Chứng khoán MBS cho rằng, trước đó thanh khoản hệ thống ngân hàng tiếp tục chịu áp lực trong bối cảnh tín dụng phục hồi mạnh, trong khi huy động vốn chưa theo kịp, dù mặt bằng lãi suất huy động đã tăng từ cuối năm 2025 và tiếp tục nhích lên trong 3 tháng đầu năm 2026.
Tính đến ngày 28/04/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 19,5 triệu tỷ đồng, tăng 4,4% so với đầu năm và 18,26% so với cùng kỳ, trong khi tăng trưởng huy động vẫn thấp hơn do dòng tiền có xu hướng phân bổ sang các kênh đầu tư thay thế.
Theo đó, chênh lệch giữa tổng tín dụng và huy động của hệ thống tiếp tục mở rộng, từ khoảng 1,33 triệu tỷ đồng, tương đương 6,97% dư nợ vào tháng 3/2025, lên khoảng 1,4 triệu tỷ đồng, tương đương 7,22% dư nợ vào tháng 4/2026. Điều này làm gia tăng tỷ lệ cho vay - tổng tiền gửi (LDR) của các ngân hàng.
Theo ước tính của MBS đến cuối quý 1/2026, LDR thuần của 27 ngân hàng niêm yết đạt 100%, tăng 2,3 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.
Mặc dù tỷ lệ này vẫn chưa vượt trần 85%, nhưng nhìn chung đã ở mức cao hơn so với giai đoạn trước. Điều này cho thấy dư địa tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngày càng phụ thuộc vào khả năng mở rộng nguồn vốn ổn định nhằm giảm căng thẳng cho LDR.
Từ đầu năm 2026, các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc tổ chức tín dụng yếu kém được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tạo thêm dư địa cho vay toàn hệ thống. Chính sách này có thể phần nào giảm áp lực thanh khoản cục bộ và hỗ trợ chi phí vốn, nhưng tác động lên toàn hệ thống được đánh giá là ở mức vừa phải.
Ngân hàng Nhà nước đã kịp thời đưa ra Thông tư 08/2026/TT-NHNN (TT08) nhằm hỗ trợ về mặt kỹ thuật khi tính toán chỉ số LDR, có hiệu lực từ 15/05/2026.
Theo đó, thông tư 08 cho phép các Ngân hàng Nhà nước được tính thêm 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào cấu phần tiền gửi khi tính LDR. Điều chỉnh mới giúp giảm bớt áp lực LDR cho một số ngân hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng quốc doanh vốn nắm giữ phần lớn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước.
Ba ngân hàng quốc doanh niêm yết là VCB, BID và CTG có thể giảm tỷ lệ LDR từ 1,1% - 1,5% so với trước khi có thay đổi. Ngoài ra, ước tính của MBS cũng cho thấy việc thay đổi này có thể bổ sung thêm dư địa cho vay tương đương 0,3%-0,4% tổng dư nợ tín dụng hiện tại toàn hệ thống.
Trên thị trường chứng khoán, bộ ba cổ phiếu VCB, BID và CTG bùng nổ trong phiên giao dịch hôm nay, tăng lần lượt 4,12%/4,66% và 1,54%.
