Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng tạo đột phá thể chế, huy động nguồn lực phát triển hạ tầng chiến lược

Chiều ngày 29/4/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp về tình hình thực hiện nhiệm vụ từ đầu năm 2026 đến nay và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới của Bộ Xây dựng. Cùng dự có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong cùng lãnh đạo các bộ, cơ quan liên quan.

Kết luận cuộc họp, Thủ tướng ghi nhận và đánh giá cao Bộ Xây dựng đã đoàn kết, nỗ lực triển khai khối lượng lớn nhiệm vụ được giao, đạt nhiều kết quả quan trọng, nhất là trong phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, quản lý quy hoạch và phát triển đô thị, đóng góp tích cực vào thành tựu phát triển chung của cả nước.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ rõ nhiều tồn tại, hạn chế cần sớm khắc phục, từ sự chồng chéo của hệ thống pháp luật, số lượng thủ tục hành chính còn lớn, đến chất lượng quy hoạch, khai thác không gian phát triển mới còn hạn chế; các vấn đề ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường tại đô thị lớn, cùng những bất cập của thị trường bất động sản, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh chưa đáp ứng yêu cầu.

TẠO ĐỘT PHÁ THỂ CHẾ, THÁO GỠ ĐIỂM NGHẼN PHÁT TRIỂN

Nhắc lại yêu cầu của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2, Thủ tướng nhấn mạnh ngành Xây dựng phải giữ vai trò quan trọng trong phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thúc đẩy đô thị hóa, liên kết vùng, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng bền vững hai con số giai đoạn 2026-2030.

Trên cơ sở đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thiện chương trình, kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, Kết luận số 18-KL/TW và Chương trình hành động của Chính phủ, cụ thể hóa thành nhóm nhiệm vụ, chỉ tiêu, tiến độ rõ ràng, giao trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị trực thuộc và lãnh đạo bộ trực tiếp theo dõi, chỉ đạo.

Cùng với đó, Bộ Xây dựng được yêu cầu tập trung tạo đột phá mạnh mẽ về thể chế, kịp thời tháo gỡ “điểm nghẽn”, giải phóng nguồn lực cho phát triển; khẩn trương hoàn thiện các dự án luật trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, nhất là Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), đồng thời đẩy nhanh tiến độ xây dựng, trình Chính phủ ban hành 20 nghị định và ban hành theo thẩm quyền 62 thông tư theo chương trình công tác năm 2026.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng thực hiện thực chất việc cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, chi phí tuân thủ; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát; đồng thời đẩy nhanh hoàn thiện cơ sở dữ liệu, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quản lý.

Đối với quy hoạch, phát triển đô thị, nhà ở và thị trường bất động sản, Thủ tướng yêu cầu triển khai hiệu quả Kết luận số 224-KL/TW của Bộ Chính trị; khẩn trương rà soát, điều chỉnh tổng thể quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn toàn quốc phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 50%.

Đồng thời, Bộ Xây dựng phải tập trung phát triển nhà ở xã hội, nhà ở thương mại giá phù hợp; tháo gỡ dứt điểm khó khăn pháp lý, xử lý các dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực đất đai và vốn đầu tư, bảo đảm hoàn thành mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội trước năm 2030.

HUY ĐỘNG MỌI NGUỒN LỰC PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG

Đối với đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy huy động nguồn lực. Trong bối cảnh đầu tư công chỉ chiếm khoảng 20-22% tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong nhiệm kỳ, Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế đột phá để thu hút mạnh mẽ nguồn lực xã hội trong và ngoài nước cho phát triển kết cấu hạ tầng, nhất là giao thông.

Trong đó, Thủ tướng gợi mở nghiên cứu phương án phát hành trái phiếu Chính phủ cho các công trình, dự án để nhà đầu tư, tổ chức nước ngoài nắm giữ dài hạn từ 15-30 năm, qua đó tạo thêm dư địa huy động vốn cho các công trình chiến lược.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng đi đầu trong giải ngân vốn đầu tư công, đồng thời nhấn mạnh quá trình triển khai các dự án phải đánh giá đầy đủ hiệu quả trước, trong và sau đầu tư; bảo đảm chất lượng, tiến độ, phòng chống tiêu cực, thất thoát, lãng phí, không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ tiêu chuẩn kỹ thuật và hiệu quả dự án.

Về nhiệm vụ cụ thể, Bộ Xây dựng được giao tập trung nguồn lực triển khai 18 dự án cao tốc đang thi công với tổng chiều dài 1.252 km; xây dựng kế hoạch cụ thể triển khai các dự án đường sắt lớn như đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Hà Nội – Đồng Đăng, cùng các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Đối với lĩnh vực hàng không, Thủ tướng yêu cầu tập trung hoàn thành, không để chậm tiến độ đưa vào khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Gia Bình và các dự án cảng hàng không khác; đồng thời đẩy nhanh các dự án cảng biển, đường thủy nội địa.

Liên quan quản lý vận tải và dịch vụ vận tải, Thủ tướng yêu cầu ưu tiên ban hành các giải pháp giảm chi phí logistics, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, Thủ tướng lưu ý Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức, giá xây dựng; chủ động hướng dẫn địa phương xử lý các vướng mắc liên quan vật liệu xây dựng, đồng thời yêu cầu địa phương cam kết và chịu trách nhiệm bảo đảm nguồn vật liệu cho các dự án đầu tư công, kiên quyết cắt vốn nếu không đáp ứng yêu cầu.

Khẳng định Chính phủ và các bộ, ngành sẽ đồng hành cùng ngành Xây dựng, Thủ tướng bày tỏ mong muốn Bộ Xây dựng phát huy tinh thần trách nhiệm, quyết tâm cao hơn nữa để hoàn thành các nhiệm vụ được giao, đặc biệt là các dự án trọng điểm quốc gia.