Trong hai ngày thứ Tư và thứ Năm của tuần này, ba ngân hàng trung ương tại khu vực châu Á khiến thị trường tài chính và các nhà kinh tế ngạc nhiên khi đưa ra quyết định lãi suất nằm ngoài kỳ vọng...

Mỗi quyết định này đều mang tới những dấu hiệu cảnh báo về tăng trưởng kinh tế trong những tháng sắp tới và cho thấy sự bất định trong đường đi của chính sách.

Hôm thứ Tư, New Zealand giảm lãi suất 0,5 điểm phần trăm, nhiều gấp đôi mức dự báo của đa phần các nhà phân tích. Lý do được đưa ra là các số liệu về hoạt động kinh tế và tâm lý kinh doanh xấu hơn so với dự báo.

Trước đó cùng ngày, Thái Lan giữ nguyên lãi suất dù các yếu tố gồm triển vọng tăng trưởng kinh tế ảm đạm, đồng baht đang mạnh và một thống đốc mới với quan điểm mềm mỏng đã khiến giới chuyên gia tin sẽ có một động thái giảm lãi suất trong lần họp này.

Ngày thứ Năm, Ngân hàng Trung ương Philippines hạ lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong khi dự báo trước cuộc họp là cơ quan này sẽ giữ nguyên lãi suất, giữa lúc một vụ bê bối tham nhũng liên quan tới các hợp đồng của Chính phủ khiến niềm tin suy giảm.

Giới phân tích nhận định rằng tựu chung, các quyết định lãi suất gây bất ngờ này phản ánh sự bất định gia tăng trong nền kinh tế và trên thị trường tài chính của mỗi nước - tình trạng đã trở nên trầm trọng thêm bởi các chính sách thương mại và đối ngoại khó lường của Tổng thống Mỹ Donald Trump kể từ khi lên nắm quyền nhiệm kỳ thứ hai. Thuế quan mà ông Trump áp lên các đối tác thương mại đã làm thay đổi các mối quan hệ đối tác dài hạn và gây biến động triển vọng tăng trưởng kinh tế và xuất khẩu của các nền kinh tế ở châu Á - trung tâm sản xuất của thế giới.

“Chủ đề chính của các ngân hàng trung ương ở châu Á-Thái Bình Dương bây giờ là rủi ro suy giảm tăng trưởng kinh tế tăng lên, một phần do môi trường thương mại căng thẳng hơn”, chiến lược gia Eugene Leow thuộc ngân hàng DBS ở Singapore nhận xét với hãng tin Bloomberg.

Tháng trước, Ngân hàng Trung ương Indonesia (BI) cũng gây bất ngờ khi cắt giảm lãi suất. Tuần trước, Ngân hàng Trung ương Ấn Độ (RBI) giữ nguyên lãi suất trong một quyết định mà nhiều nhà phân tích đánh giá là rất khó đoán trước.

New Zealand, Thái Lan và Philippines đều đối mặt với những rủi ro tương tự về kinh tế và thương mại, cũng như đều có mức lạm phát tương đối thấp. Tuy vậy, ba nước này cũng có những điểm khác biệt.

Lạm phát ở Thái Lan đang thấp hơn so với mục tiêu và một số yếu tố - từ mức nợ cao của các hộ gia đình cho tới khủng hoảng chính trị trong nước - đang gây áp lực lên tăng trưởng. Nền kinh tế Thái Lan cũng đang chật vật vì đồng baht tăng giá hơn 6% trong 6 tháng qua, đặt ra thách thức đối với ngành du lịch và lĩnh vực xuất khẩu.

Trong quyết định lãi suất đưa ra vào tuần này, Ngân hàng Trung ương Philippines đề cập đến một vụ bê bối tham nhũng. Việc sử dụng sai mục đích hàng tỷ USD ngân sách phân bổ cho các dự án chống ngập lụt đã khiến nhà đầu tư suy giảm niềm tin và có thể dẫn tới cắt giảm chi tiêu của Chính phủ nước này cho các dự án lớn.

Đồng đôla New Zealand và đồng peso Philippines đều giảm giá mạnh so với USD sau động thái giảm lãi suất của ngân hàng trung ương mỗi nước.

“Thái Lan và Philippines còn phải ứng phó với bất định chính trị trong nước, yếu tố đang đè nặng lên tâm lý trong nền kinh tế. Ngân hàng Trung ương New Zealand có thể đang trở nên hơi mất kiên nhẫn trong việc đợi nền kinh tế ổn định. Bởi vậy, họ muốn giảm lãi suất xuống sâu dưới ngưỡng trung tính”, ông Leow nhận xét.

Theo giới chuyên gia, kinh tế châu Á năm nay có khả năng sẽ giảm tốc nhẹ so với năm ngoái, nhưng nhìn chung vẫn vững vàng.

Một báo cáo ngày 9/10 từ Văn phòng Nghiên cứu kinh tế vĩ mô ASEAN+3, cơ quan được thành lập sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 để theo dõi tình hình kinh tế của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, dự báo khu vực này tăng trưởng 4,1% trong năm 2025, cao hơn mức dự báo tăng 3,8% đưa ra hồi tháng 7, nhưng vẫn giảm nhẹ so với mức 4,3% của năm ngoái.

Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva ngày 8/10 nhận định nền kinh tế thế giới đã chứng tỏ được khả năng trụ vững trong giai đoạn biến động thương mại đầu tiên, nhưng cảnh báo các quốc gia không nên tự mãn vì thị trường tài chính và tăng trưởng kinh tế có thể chuyển xấu nhanh chóng. Bà nói rằng nhiều nền kinh tế đã tăng trưởng “tốt hơn so với những gì mà nhiều người lo ngại, nhưng vẫn tệ hơn so với những gì chúng ta cần”.