VinaCapital: Tăng trưởng kinh tế vẫn là yếu tố quyết định chính hiệu suất của chứng khoán

Trong nhận định về thị trường chứng khoán Việt Nam vừa cập nhật, VinaCapital đánh giá việc được nâng hạng lên thị trường mới nổi là một cột mốc quan trọng đối với Việt Nam. Tuy nhiên, thách thức lớn hơn nằm ở việc duy trì và củng cố vị thế này trong dài hạn.

Theo VinaCapital, để làm được điều đó, Việt Nam cần thực hiện thêm các cải cách toàn diện nhằm tăng chiều sâu, hiện đại hóa và phát triển bền vững thị trường vốn. Trong đó, thành lập Cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (Central Counterparty System - CCP) vào cuối năm 2026.

Trong khi mô hình giao dịch không yêu cầu ứng trước tiền (Non-Prefunding - NPF) được xem là giải pháp tạm thời nhằm đáp ứng tiêu chí nâng hạng của FTSE Russell, thì việc xây dựng hệ thống CCP lại là giải pháp mang tính lâu dài và bền vững hơn.

Theo lộ trình của Chính phủ, Việt Nam sẽ thành lập công ty con phụ trách CCP trực thuộc Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), phù hợp với tiêu chuẩn của MSCI. Dự kiến, khung pháp lý và thể chế cần thiết sẽ được hoàn thiện vào cuối năm 2026, và hệ thống CCP sẽ chính thức đi vào hoạt động trong quý 1 năm 2027.

Nâng cao khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài là yếu tố then chốt. Việc nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài là một trong những bước quan trọng để nâng cao khả năng tiếp cận thị trường.

Bên cạnh đó, việc xây dựng khung pháp lý cho các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá cũng đóng vai trò thiết yếu, giúp các nhà đầu tư tổ chức dài hạn quản lý hiệu quả hơn rủi ro tiền tệ khi đầu tư vào các thị trường mới nổi. Các vấn đề như thiếu báo cáo chi tiết bằng tiếng Anh và chuẩn hóa dữ liệu thị trường cũng cần được cải thiện để giúp nâng cao mức độ quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài.

Đặc biệt, cần đa dạng hóa ngành và có thêm nhiều đợt IPO chất lượng cao.  Hiện tại, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn phụ thuộc rất nhiều vào hai ngành chủ chốt là Tài chính (37%) và Bất động sản (19%). Cơ cấu ngành đa dạng hơn sẽ giúp thị trường phản ánh tốt nền kinh tế nói chung và giảm sự phụ thuộc quá mức vào Ngân hàng và Bất động sản.

Ở một phương diện khác, làn sóng IPO sắp tới kỳ vọng sẽ thúc đẩy vốn hóa thị trường và giúp cân bằng lại cơ cấu ngành của thị trường chứng khoán. Sự đa dạng này cũng giúp tăng cường thanh khoản thị trường và thu hút nhiều nhà đầu tư hơn với các chiến lược và khẩu vị rủi ro khác nhau. Về lâu dài, một thị trường đa dạng sẽ thúc đẩy tăng trưởng bền vững, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và hỗ trợ sự phát triển liên tục.

Từ đầu năm đến nay, thị trường chứng khoán Việt Nam đã đạt mức tăng trưởng trên 34%, với thanh khoản thị trường hiện dẫn đầu khu vực ASEAN, trung bình đạt khoảng 1 tỷ USD/phiên giao dịch.

Tuy nhiên, quy mô tổng thể của thị trường chứng khoán Việt Nam trên 300 tỷ USD trên ba sàn giao dịch vẫn còn khiêm tốn. Theo Chiến lược Phát triển Thị trường Chứng khoán Việt Nam đến năm 2030 (Quyết định số 1726/QĐ-TTg ngày 29/12/2023 của Chính phủ), mục tiêu là mở rộng quy mô thị trường chứng khoán lên 120% GDP vào năm 2030 - so với mức hiện tại 75% - đồng thời phát triển thị trường trái phiếu đạt ít nhất 58% GDP, gần gấp đôi so với tổng giá trị trái phiếu đang lưu hành hiện nay là 32% GDP.

Việt Nam cũng đang nỗ lực đáp ứng các yêu cầu cần thiết để được đưa vào Chỉ số thị trường mới nổi MSCI, qua đó có thể thu hút dòng vốn đáng kể. 

Không chỉ mở rộng quy mô, quan trọng hơn, VinaCapital tin rằng mục tiêu cuối cùng của Chính phủ là xây dựng nền tảng cho sự tự chủ tài chính quốc gia - tăng cường năng lực nội tại của các doanh nghiệp Việt Nam, nâng cao tính minh bạch trong quản trị doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để các doanh nghiệp có thể cạnh tranh và hội nhập sâu rộng vào thị trường toàn cầu.

VinaCapital duy trì sự lạc quan về triển vọng của thị trường chứng khoán. Về lâu dài, tăng trưởng kinh tế vẫn là yếu tố quyết định chính cho hiệu suất của thị trường chứng khoán. Thị trường chứng khoán Việt Nam hiện vẫn đang giao dịch với mức định giá khá hợp lý, khoảng 13 lần P/E dự phóng.

Trong bối cảnh nâng hạng thị trường, VinaCapital kỳ vọng mức định giá của VN-Index có thể tăng thêm từ 15-20% trong vòng 12-18 tháng tới. Điều này phản ánh triển vọng kinh tế tích cực của Việt Nam, các chính sách hỗ trợ của Chính phủ, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp dự kiến khoảng 15% trong 1-2 năm tới, cùng với khả năng định giá lại của chỉ số VN-Index sau khi được nâng hạng lên thị trường mới nổi.