Trong một bài đăng trên mạng xã hội, ông Trump cho biết ông
chỉ thị cho quân đội Mỹ không tiến hành cuộc tấn công Iran “dự kiến vào ngày
mai”, tức thứ Ba (19/5). Tuy nhiên, ông cũng yêu cầu lực lượng Mỹ duy trì trạng
thái sẵn sàng để có thể mở một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran “ngay lập
tức”, nếu hai bên không đạt được một thỏa thuận có thể chấp nhận.
Washington trước đó chưa từng công bố kế hoạch tấn công này.
Theo hãng tin Reuters, hiện chưa rõ Mỹ đã chuẩn bị đến đâu cho kế hoạch tấn công Iran. Nếu được triển khai, động thái này sẽ đánh dấu việc nối lại chiến sự
Iran mà Mỹ cùng Israel phát động từ cuối tháng 2, giữa lúc Washington đang thúc đẩy
một thỏa thuận nhằm chấm dứt giao tranh, hạn chế chương trình hạt nhân của Iran
và mở lại eo biển Hormuz.
Tuyên bố trên của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh chính quyền
Mỹ chịu sức ép phải đạt thỏa thuận nhằm mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải
có vai trò then chốt đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Trước đó, ông nhiều
lần nói rằng hai bên có thể sớm đạt thỏa thuận chấm dứt chiến sự, nhưng cũng cảnh
báo Mỹ sẽ mở các cuộc tấn công mạnh nhằm vào Iran nếu Tehran không chấp nhận thỏa
thuận.
Trong bài đăng, ông Trump cho biết các nhà lãnh đạo Qatar,
Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã đề nghị ông hoãn
cuộc tấn công, với lý do hai bên có thể đạt được một thỏa thuận “hoàn toàn có
thể chấp nhận được đối với Mỹ cũng như tất cả các quốc gia ở Trung Đông và xa
hơn nữa”. Tuy vậy, ông không công bố chi tiết nội dung thỏa thuận đang được thảo
luận.
Phát biểu với báo giới sau đó, ông Trump cho biết Mỹ sẽ hài
lòng nếu đạt được thỏa thuận ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
“Có vẻ như hai bên có cơ hội rất tốt để tìm ra giải pháp. Nếu
có thể làm được điều đó mà không phải ném bom dữ dội vào họ, tôi sẽ rất vui”,
ông Trump nói với các phóng viên trong một sự kiện.
Bài đăng của ông Trump về việc hủy kế hoạch tấn công được
đưa ra sau khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei xác nhận rằng
quan điểm của Tehran đã được “chuyển tới phía Mỹ thông qua Pakistan”, nhưng
không nêu chi tiết.
Một nguồn tin của Reuters tại Pakistan cũng xác nhận
Islamabad đã chuyển đề xuất mới nhất của Iran tới Washington. Pakistan đóng vai
trò trung gian chuyển thông điệp giữa hai bên kể từ sau khi nước này tổ chức
vòng đàm phán hòa bình vào tháng trước. Tuy nhiên, theo nguồn tin này,
tiến trình đàm phán đến nay vẫn gặp nhiều trở ngại do hai bên liên tục thay đổi yêu cầu.
Về phần mình, Iran vẫn giữ lập trường cứng rắn sau tuyên bố
của ông Trump. Trên truyền thông nhà nước, Tehran cảnh báo Mỹ và các đồng minh
nên không lặp lại “sai lầm chiến lược hoặc tính toán sai” trong các hành động
nhằm vào Iran, đồng thời khẳng định lực lượng vũ trang nước này hiện sẵn sàng
và mạnh hơn trước.
Theo hãng thông tấn Tasnim của Iran, Bộ chỉ huy Trung ương
Khatam al-Anbiya - cơ quan chỉ huy quân sự cấp cao của Iran tuyên bố lực lượng
vũ trang nước này “sẵn sàng khai hỏa” nếu Mỹ nối lại các cuộc tấn công.
“Mọi hành động gây hấn hoặc tấn công mới sẽ bị đáp trả nhanh
chóng, dứt khoát, mạnh mẽ và trên diện rộng”, Tasnim dẫn lời ông Ali Abdollahi,
chỉ huy Bộ chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya, cho biết.
Trong khi đó, một nguồn tin cấp cao từ Iran cho biết đề xuất
hòa bình mới của Tehran không khác nhiều so với đề xuất trước đó. Đây là văn bản
từng bị ông Trump bác bỏ vào tuần trước.
Theo nguồn tin này, đề xuất mới tập trung vào 3 nội dung
chính gồm chấm dứt chiến sự, mở lại eo biển Hormuz và dỡ bỏ các biện pháp trừng
phạt hàng hải.
Theo một nguồn tin cấp cao Iran, trong ngày thứ Hai, Mỹ đã đồng
ý giải tỏa 1/4 số tài sản bị đóng băng của Iran tại các ngân hàng nước ngoài, với
tổng giá trị lên tới hàng chục tỷ USD. Nếu được xác nhận, đây sẽ là dấu hiệu
cho thấy Washington đang mềm mỏng hơn trong đàm phán với Tehran. Tuy nhiên,
phía Iran vẫn muốn toàn bộ số tài sản này được giải phóng.
Nguồn tin này cũng cho biết Washington đã linh hoạt hơn khi
chấp nhận để Iran tiếp tục một số hoạt động hạt nhân vì mục đích hòa bình, dưới
sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Tuy nhiên,
Washington đến nay chưa xác nhận các thông tin cho rằng Mỹ đã nhượng bộ hoặc chấp
thuận bất kỳ đề xuất nào trong quá trình đàm phán.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran với Mỹ và Israel hiện vẫn được
duy trì sau hơn 6 tuần chiến sự. Tuy nhiên, tình hình trong khu vực vẫn chưa hạ
nhiệt, khi máy bay không người lái tiếp tục được phóng từ Iraq về phía một số
nước vùng Vịnh, trong đó có Saudi Arabia và Kuwait. Các vụ phóng này được cho
là do Iran và các lực lượng đồng minh thực hiện.
Trong ngày thứ Hai, Bộ Ngoại giao Pakistan lên
án vụ tấn công bằng máy bay không người lái xảy ra tại nước này hôm Chủ nhật.
Trong khi đó, Saudi Arabia cho biết nước này đã đánh chặn 3 máy bay không người
lái bay vào từ không phận Iraq.
