Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Hai (27/7) cho biết Washington đã thu hơn 13 tỷ USD từ việc bán dầu thô của Venezuela kể từ khi chính quyền cựu Tổng thống Nicolas Maduro bị lật đổ...

Mỹ giành quyền kiểm soát hoạt động xuất khẩu dầu của Venezuela sau khi bắt giữ ông Maduro trong một chiến dịch quân sự ngày 3/1. Ông Trump đưa ra con số trên khi được hỏi về ước tính của tờ báo Financial Times về số tiền chính quyền Mỹ thu được từ việc bán dầu Venezuela.

“13 tỷ USD từ Venezuela ư? Tôi nghĩ số tiền thực tế còn lớn hơn. Khoản thu này cao gấp nhiều lần chi phí mà Mỹ đã bỏ ra cho cuộc chiến”, ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một trong chuyến đi tới bang Michigan ngày 27/7.

Theo ông Trump, số tiền thu được được sử dụng để duy trì hoạt động của Venezuela.  “Chúng tôi đang thu về rất nhiều tiền từ Venezuela, lên tới hàng tỷ USD”, ông nói.

Sau khi bắt giữ ông Maduro, Mỹ nắm quyền kiểm soát hoạt động xuất khẩu dầu của Venezuela và đình chỉ một số lệnh trừng phạt đối với Caracas, đồng thời đưa Phó tổng thống Delcy Rodriguez lên lãnh đạo Venezuela.

Trong khi đó, các nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Quốc hội Mỹ yêu cầu chính phủ công bố tổng số tiền thu được từ việc bán dầu, cách sử dụng nguồn tiền và cơ chế giám sát hoạt động này.

Trong một cuộc phỏng vấn với Semafor hồi tháng 4, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết Washington đã bán khoảng 150 triệu thùng dầu của Venezuela kể từ tháng 1.

Hồi tháng 6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết trước Quốc hội rằng các giao dịch bán dầu Venezuela được KPMG kiểm toán, còn số tiền thu về được gửi vào một tài khoản tại Citibank.

“Quá trình kiểm toán được tiến hành liên tục chứ không phải mỗi năm một lần. Mọi khoản chi và từng lần giải ngân đều được KPMG kiểm toán”, ông Rubio cho biết.

Theo ông Wright, ban đầu chính quyền Trump gửi 500 triệu USD tiền bán dầu vào một tài khoản tại Qatar do Chính phủ Mỹ kiểm soát. Sau đó, Washington mở một tài khoản do Bộ Tài chính Mỹ quản lý và ngừng chuyển tiền vào tài khoản ở Qatar.

Hồi tháng 4, ông Michael Kozak, quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ, nói trước Quốc hội rằng khoảng 3 tỷ USD đã được giải ngân từ tài khoản này. Số tiền được sử dụng để trả lương cho công chức Venezuela, mua vật tư cho ngành dầu khí nước này và chi cho những mục đích khác đã được phê duyệt.

Ông Rubio có quyền phê duyệt các khoản giải ngân theo sắc lệnh điều hành được Tổng thống Trump ký ngày 9/1. Sắc lệnh quy định số tiền này thuộc sở hữu của Chính phủ Venezuela và được Mỹ thay mặt nước này quản lý.

Nguồn thu từ dầu mỏ tương đương khoảng 1/4 GDP của Venezuela. Vì vậy, việc Mỹ nới lỏng các biện pháp trừng phạt từng được kỳ vọng sẽ tạo cú hích lớn cho nền kinh tế nước này, vốn đã lâm vào khủng hoảng từ trước khi hai trận động đất tàn khốc xảy ra vào tháng trước.

Tuy nhiên, theo bài báo đăng tải hôm 22/7 của Financial Times, 6 tháng sau khi Mỹ nắm quyền kiểm soát nguồn thu dầu mỏ, kinh tế Venezuela vẫn chưa có nhiều dấu hiệu phục hồi. Theo các nhà kinh tế, diễn biến này có thể cho thấy Washington chưa chuyển toàn bộ số tiền thu được về Caracas.

Dù vậy, ông Alejandro Grisanti, Giám đốc Ecoanalitica, công ty tư vấn chuyên về Venezuela, cho biết đã xuất hiện dấu hiệu cho thấy một lượng lớn USD chảy vào nước này trong hai tháng qua. Trước đó, ông dự báo tăng trưởng kinh tế Venezuela sẽ tăng tốc trong quý 4 năm nay. Tuy nhiên, hậu quả của các trận động đất có thể khiến thời điểm này lùi đến giữa năm sau.

Sau thảm họa động đất, bà Rodriguez đã vận động để Venezuela được tiếp cận các tài sản đang bị giữ ở nước ngoài, gồm những khoản tiền do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nắm giữ và số vàng dự trữ tại Ngân hàng Trung ương Anh (BOE). Số vàng này hiện chưa thể được sử dụng do vướng vụ kiện kéo dài tại Anh về việc bên nào có quyền kiểm soát.

Mỹ đã dành 386 triệu USD cho hoạt động cứu trợ thiên tai và điều hàng trăm binh sĩ tới Venezuela hỗ trợ khắc phục hậu quả của hai trận động đất.

Ông John Barrett, Đại biện lâm thời Mỹ tại Caracas, hồi đầu tháng cho biết một phần tiền trong các tài khoản tiếp nhận nguồn thu dầu mỏ Venezuela cũng được dành cho công tác tái thiết sau động đất, nhưng không tiết lộ con số cụ thể.

Ước tính hơn 13 tỷ USD của Financial Times chưa bao gồm doanh thu từ xuất khẩu khoáng sản. Theo các quan chức Mỹ, chính quyền nước này cũng đang thu một phần doanh thu đó.