Tổng thống Donald Trump vừa có động thái leo thang căng thẳng trong quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương khi tuyên bố sẽ tăng thuế quan đối với ô tô nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) lên 25%...

Động thái này được công bố qua một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social vào ngày thứ Sáu (1/5), trong đó ông Trump cho biết sẽ bắt đầu áp dụng mức thuế mới "vào tuần tới" đối với tất cả các loại xe hơi và xe tải từ châu Âu nhập khẩu vào Mỹ.

Ông nhấn mạnh rằng nếu các công ty châu Âu sản xuất ô tô và xe tải tại các nhà máy ở Mỹ, họ sẽ không phải chịu mức thuế này.

Quyết định này có nguy cơ làm đảo lộn thỏa thuận thương mại đã được ký kết giữa Washington và Brussels vào mùa hè năm ngoái.

Thỏa thuận này đã giảm thuế quan đối ứng của ông Trump xuống còn 15% đối với hầu hết các mặt hàng nhập khẩu từ EU vào Mỹ. Đổi lại, EU đã đồng ý giảm thuế đối với hàng hóa công nghiệp và một số sản phẩm nông nghiệp của Mỹ xuống mức 0%.

Tuy nhiên, các quan chức Mỹ đã tỏ ra thất vọng với tốc độ thực hiện cam kết của EU.

Năm nay, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết bác bỏ các biện pháp thuế quan mà ông Trump áp trên cơ sở viện dẫn Đạo luật Quyền kinh tế khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), trong đó có thuế quan đối ứng, nhưng thuế quan ô tô lại được ban hành dựa trên một thẩm quyền pháp lý khác và không bị ảnh hưởng bởi phán quyết này.

Vào tháng 3 năm nay, Nghị viện châu Âu đã phê chuẩn thỏa thuận thương mại Mỹ - EU, dù trước đó việc phê chuẩn bị hoãn lại vì ông Trump tìm cách thâu tóm lãnh thổ Greenland thuộc Đan Mạch. Tuy nhiên, Nghị viện châu Âu đã đặt ra một số điều kiện bao gồm sẽ đảo ngược thỏa thuận nếu ông Trump áp thuế quan mới.

Thỏa thuận quy định các sản phẩm ô tô, dược phẩm và bán dẫn của châu Âu vào thị trường Mỹ đều chịu mức thuế 15%.

Phản ứng sau tuyên bố tăng thuế quan ô tô từ châu Âu lên 25% mà ông Trump đưa ra vào ngày 1/5, Ủy ban châu Âu (EC) khẳng định cam kết duy trì một mối quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương có thể dự đoán và đôi bên cùng có lợi.

“Nếu Mỹ thực hiện các biện pháp không phù hợp với tuyên bố chung, EU sẽ giữ các lựa chọn mở để bảo vệ lợi ích của mình”, tuyên bố cho biết.

Bà Sigrid de Vries, Tổng giám đốc của Acea - tổ chức đại diện cho ngành công nghiệp ô tô châu Âu - từ chối bình luận trực tiếp về động thái của Trump. Tuy nhiên, bà nói: “Việc quay trở lại mức thuế 25% và một cuộc tranh chấp thương mại không có hồi kết sẽ gây tổn hại nghiêm trọng cho các nhà sản xuất ô tô châu Âu, người lao động châu Âu và nền kinh tế EU nói chung”.

Động thái mới nhất của ông Trump cũng được xem là một phần trong nỗ lực của Washington nhằm thuyết phục các đồng minh, bao gồm cả châu Âu, hợp tác với Mỹ trong việc đảm bảo chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng và giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc.

Bà Jennifer Safavian, Chủ tịch của Autos Drive America, tổ chức đại diện cho các nhà sản xuất ô tô nước ngoài tại Mỹ, cho rằng động thái này của ông chủ Nhà Trắng sẽ đe dọa tiến trình đã đạt được trong việc mở cửa thị trường EU. Bà kêu gọi chính quyền Mỹ và EU tuân thủ thỏa thuận đã đạt được năm ngoái và cùng nhau tìm kiếm một giải pháp nhanh chóng.

Hồi tháng 1 năm nay, ông Trump cũng dọa tăng thuế quan đối với Hàn Quốc lên 25% sau khi cáo buộc Seoul không thực thi đúng thỏa thuận thương mại mà hai bên đã đạt được vào năm ngoái. Tuy nhiên, Hàn Quốc sau đó đã đẩy nhanh việc phê chuẩn và thực thi thỏa thuận, và ông Trump đã không thực hiện lời cảnh báo này.